«Марий патыр - 2020»

«Марий патыр - 2020»

Тыгай конкурс лийшашым оргкомитет марий-влак илыме районлашке ончылгоч увертарен да тушто участвоватлаш эн тале, патыр марий-влак деч йодмашым колташ йодын.

Конешне, кызытсе саманыште ожсо гай Акпатыр, Онар патыр, Чумбылат патыр, Токтар патыр гай талешке-влакым муаш йӧсӧ. Но жапшылан келшышын, марий патыр лӱмым налаш кумылан еҥ-влак лектыныт. Мишкан районыштына 8 марий патыр, Краснокам районышто кок патыр, Калтаса, Балтач районлаште да Нефтекамск олаште ик патыр дене илат улмаш. Лач нуно, чылаже 13 патыр, 2020 ийысе марий патыр лўмым налшаш верч кучедалаш лектыныт. Патыр-влакын ийготыштат тӱрлӧ лийын - эн самырык патыр 16 ияш лийын гын, эн кугу - патыр кочалан 69 ий лийын.

Кӧмыт вара улыт нине патыр-влак? Эн ончычак Мишкан патыр-влакым ончалына: Озерка патыр Виталий Изиляев, Пӧкленде патыр Вадим Байназов, Шогертен (Ӱлыл) патыр Рамиль Мурзаханов, Монар патыр Тимофей Михайлов, Измар патыр Андрей Якупов, Ардаш патыр Владимир Аптыкаев, Кемий патыр Юрий Иксанов, Йылыш патыр Максим Андреев. Вес районла гыч толшо патыр-влак: Балтач патыр Артур Сайпанов, Краснокам патыр-влак Байрам Бакиров, Илинбаев Вениамин, Нефтекамск патыр Иликбаев Афанасий, Калтаса патыр Андрей Петраев.

Патыр-влаклан ятыр конкурсым ямдылыме, но игечын сўмсырлыкшылан кєра палемдыме чыла конкурсым эртарен шуктымо огыл. Сандене патыр марийым кум конкурс почеш палемдыме. Икымше - шке ден палдарымаш, кокымшо - мастарлыкым (талантым) ончыктымаш, кумшо - пикш дене лӱйкалымаш. Икымше ден кокымшо конкурсым импровизированный сцена гыч ончыкташ кўлын гын, пикш дене лӱйкалаш верым «Ӱярня» пайрем эртарыме вер деч ӧрдыжтырак келыштарыме. Сандене пайрем мийыме жапыштак, эн ончыч патыр-влак пикш дене эн туран лӱэн моштымыштым ончыктеныт. Ожно марий сонарзе-влак чодыраште пикш дене ур коваштым локтылаш огыл манын, ур шинчашке пикш умдым логалташ тыршеныт. А мемнан патырна-влак лач ты конкурсышто веле пикшым икымше гана кидышкышт кученыт. Сандене южо умдыжо шогалтыме оҥашке логалде, торашке чоҥештен. Но туран лӱйкалыше-влакат лийыныт. Мутлан, Ю. Иксанов ден А. Петров 9-ан манме оҥгыш логалтеныт.

Шке дене палдарымаш оҥайын эртен. Иктышт уто сылнылыкым пуртыде, кушечын улмыжо, могай пашам ыштымыже да лўм-нерже дене веле палдарен гын, весышт муро гоч, йолташ-влакын полшымыштлан эҥертен, шкешт нерген оҥайын ойленыт але муреныт.

Эн кужун шуйнышо конкурс - мастарлыкым, талантым ончык- тымаш лийын. Тыште музиканым шоктеныт, мурым муреныт, куштеныт, почеламутым лудыныт… Икманаш, кє мом ышташ уста, тудым ончыктен. Пайрем ончаш толшо-влакын чулымлыкышт нерген каласен кодыде ок лий. Нуно кажне патырым кумылаҥден, нунылан рӱжге совым кырен, сылне семышт почеш мурен да куштен шогеныт.

Жюрилан сеҥышым палемдаш куштылго лийын огыл. Икымше патыр-влакын кумылыштым волташ огыл манын, иктымат ойырен кодымо огыл. Кажныжлан могай-гынат номинацийыште патыр лўмым пуымо: «Уста гармоньчо» - Артур Сайпанов, «Уста мурызо» - Байрам Бакиров, «Кумылым савырыше» - Виталий Изиляев, «Уста куштызо» - Вадим Байназов, «Эн чолга» - Рамиль Мурзаханов, «Эн виян» - Иликбаев Афанасий, «Мут мастар» - Андрей Якупов, «Пӱсӧ шинча» - Владимир Аптыкаев, «Тале пикшызе» - Юрий Иксанов.

2020 ийысе патыр марий лӱмым кум еҥлан пуымо: I степенян диплом дене Калтаса район гыч Андрей Петраев палемдалтын, II степенян диплом Мишкан район гыч Максим Андреевлан логалын, III степенян дипломым Краснокам районын патырже Илинбаев Вениаминлан пуымо.

Т. ГОРДЕЕВА.