Лудмаш уш-акылым пенгыдемда

Лудмаш уш-акылым пенгыдемда

Чорай ялысе библиотека «Мемнан вожна. Фольклорым лудына» всероссийский акцийышке ушнен

Тиде кечын библиотекарь Таисия Тимиркаева ден тў‰алтыш класслаште туныктышо-влак тунемше-влакым марий калык ойпого

дене палдареныт.

Тушто-влак марий фольклорын ик эн поян да о‰ай ужашыже улыт. Нуно калыкнан ожсо илыш-йўлаже, пашаж дене кылдалтыныт, сандене туштылан вашмутым муаш куштылго огыл, коклан мо нерген ойлалтмым умылашат ок лий.

Марий гимназийыште 2-4 класслаште тунемше-влак коклаште «Марий калык тушто» модмашым эртарыме. Тушто самырык лудшо-влак марий тушто, ожсо арвер да кугезына-влак ыштыме паша дене палыме лийыныт. 4 классыште тунемше-влак пўртўс явлений-влак, сурт

да ир янлык-влак, вольык нерген туштым туштеныт. Тушто-влакым «Марий калык тушто-влак» да «Марий калык ойпого» книга-влак гыч налме. Вашмутым муаш неле лийын гын, йоча-влаклан класс вуйлатыше-влак полшеныт: мондалтше мутвлакын значенийыштым умылтареныт, арвер-влак дене палдареныт.

Туштым туштымаш деч вара акцийын участникше-влак «Марий калык ойпого пайремыш» погыненыт. ™дыр-эрге-влакын выступленийыштым ожсо да кызытсе марий калык вургем выставка-влак сєрастареныт.

Фольклор пайремын икымше ужашыже устный калык творчество жанрлан лўмлалтын. Туныктышо Римма Николкина тунемше-влакым пеле мондалтше марий калык мут-влак дене палдарен, значенийыштым умылтарен. Мероприятийын участникше-влак «Марий калык тушто-влак» да «Марий калыкмут мутер» книгалаште ава, порылык, книга, паша нерген калыкмут-влакым мушаш лийыныт.

Калык муро-влак калык фольклорын ик эн кугу поянлыкше улыт. Мурышто моткоч келге смысл, калыкын шонымашыже, посна айдемын чон шижмашыже шылталтыныт. Муро калыкын кажне йыжы‰же, кажне пашаж дене кылдалтын, муро ешым, тукымым пе‰гыдемдаш, пашам куштылемдаш, ойгым кора‰даш да шўлыкым се‰аш полшен. Пайремын участникше-влак тиде кечын икмыняр ожсо марий мурым колыштыныт да видеозаписьым онченыт.

Пайремын кокымшо ужашыштыже 2 классыште тунемше-влак «Чодыра Он ден Маска» йомакым модын ончыктеныт. Марий йомак-влак пўртўсым, чодыра янлык ден кайык-влакым аралаш да чыла чонаным пагалаш, илышым аклаш туныктат. Йомакыште Чодыра Он (рольжым Ялкаев Антон модын) ўдыр-эрге-влакым чодыра ден пўртўсым аралаш ўжеш, осалым ыштыше – мотор кожым (Ксения

Иркабаева) руаш шонышо маска-влакым (Ксения Ахмадеева, Илья Бурзумбаев, Катя Камиланова, Денис Каликаев) титакла да наказатла.

Кумшо классыште тунемше-влак ожсо марла куштымашым куштеныт, нылымше классыште тунемше-влак погынышо-влакым «Вич мужыр дене куштымашыш» ўжыныт да марий такмак-влакым йо‰галтареныт.

Т. ТИМИРКАЕВА.