Ирсайыште Шорыкйол пайремым эртареныт

Ирсайыште Шорыкйол пайремым эртареныт

Ирсай ялат ӧрдыжеш кодын огыл. А молыча лийынат ок керт. Вет Ирсай кундемыштына кызытсе Мишкан олмышто верланыше икымше илем улеш.

Ожно тудо Шигаман лӱм дене палыме лийын да Инак эҥерын шола серыштыже кызытсе Подстанций олмышто верланен. Ирсай-влак (Шигаман) припуск нерген договорым 1713 ийыште оформитленыт гын, Мишкан-влак ик ий вара – 1714 ийыште. Пел Мишкан Ирсай мландыште верланен манына гынат, йоҥылыш она лий.

Ирсай-влак культура пашаеҥ да верысе самодеятельный артист-влакын вийышт дене уна-влаклан Шорыкйол пайремым ожсо семын - шарныме чыла йўламат шуктен ончыкташ тыршеныт. Пайрем Андрияновмыт суртышто эртен. Уна-влак толмеке, верысе мушан Эсен Элай, пӱтынь киндым кидышкыже налын, Юмылан удылын. Тудлан учо Олег Миронов полшен. Пайремышке моло марий карт-влакат толыныт. Нунын коклаште пошкырт марий-влакын кугурак картышт Геннадий Пастиев ден «Ош кече» марий калыкын материальный огыл культура погыжым аралыше да вияҥдыше фондын президентше, кумдан палыме эмлызе Виталий Головин лийыныт.

Карт-влакын сугынь шомакышт деч вара йомартле пайрем тӱҥалын. Омсам «кенета» эше ик вучымо уна-влак пералтеныт – савлай-влак толын пуреныт. Калык ой почеш, мемнан деке Шорыкйол годым (ожсо лӱмжӧ Шочйол – шочшол йол, а эн кужу йӱд годым эртаралтше йол, йоулу, юлей але йоль пайремым ятыр калык пала да палемда) кугу курык вес могырысо ер йымачын вучымо уна - савлай але мӧчӧр-влак толыт.

Южо вере нуным тыгак Васли кува-кугыза маныт. Келгынрак шымлаш гын, нуно мемнан кугезына лийыт да унала Мер курык (калык

ой почеш, мландын рӱдыштыжӧ верланен) вес могырно верланыше юзо ер йымачын толыт.

Савлай-влак, суртышто мурен-куштымеке, уна-влакым уремышке модаш луктыныт. Ты жапыште имне дене эше ик тӱшка

савлай-влак толын чарненыт. Икманаш, пайрем моткоч йомартлын эртен. Уна ден савлай-влак тӱрлӧ модыш дене модыныт, муреныт, куштеныт... Но мӧчӧр-влакым моло суртыштат вученыт, сандене нуно, имньышкышт шинчын, вес уремыш кудалыныт. Нуным ужатымеке, уна-влакым уэшын суртышко ӱжын пуртымо. Суртышто Ирсай сельсовет сельский поселений администраций вуйлатыше Станислав Хазиев сурт оза ден сурт озаватылан, артист-влаклан пайремым ямдылаш да эртараш полшымыштлан, уна-влаклан тушко чолган ушнымыштлан чон гыч лекше тау мутым ойлен.

Пайрем чылаланат моткоч келшен, уна-влак мӧҥгеш кайымышт дечын ончыч Ирсай мландышке уэшын унала толаш сӧреныт.

Вячеслав КАМИЛЯНОВ.