«Чон йодмо годым»

Калыкна шкенжын йӱлаж ден йылмыжым неле деч неле саманыште арален коден кертын. Йылмына кызытат марий яллаште йоҥга, сылнымутым йºратыше-влак шочмо йылмына дене тӱрлӧ произведенийым кумылын возат, поснак – почеламут ден муро-влакым. Такшым тыште почеламут-влакымат муро манаш лиеш. Вет сай почеламутыш мотор семым шонаш гын, тудо ныжыл мурыш савырна.

Молан вара калыкна тынаре мурым йӧрата? Молан нуно ожнат шочын шогеныт, кызытат шочыт? Вашмутшо сылнымут касын лӱмыштыжӧ - чон йодмылан кӧра. Марий калыкын илышыштыже муро эре кугу верым налын шоген, муро тӱрлӧ нелылыкым сеҥаш, ойгым лушташ, куан дене пӧлалташ, неле пашам ышташ полшен. Кызытат калыкна муро деч посна илен ок керт. Муро-влакат чӱчкыдын шочын шогат. Тидымак тӱрлӧ калык йӱла да койышым шымлызе-влак палемдат.

Мишкан районыштат сылнымутым йӧратыше-влак шукын улыт. Южыжо возаш тунемеш веле, южыжо уже сайын воза, южыжо – коклан, чонжо йодмо годым иктаж мурым шона. Икмыняр ий ончыч районыштына «Эрвел памаш» литературный клуб пашам ыштен, но тӱрлӧ амаллан кӧра пашаже лунчырген. Нелылык, тӱҥ шотышто, йоча-влакым чумырымо дене кылдалтын. Вет клубын пашаже утларакшым самырык-влакым возаш туныктымаш дене кылдалтын.

Ситыдымашым Чорай ялысе марий гимназийыште марий йылме да литературым туныктышо Анжелика Юзукбаева кораҥдаш шонен пыштен. Тиде гимназийыштак историйым туныктышо Евгений Николкин дене пырля нуно Чорай ялыште сылнымут касым эртараш лийыныт. Йоча-влакым чумырымо дене кылдалтше нелылыкым шотыш налын, нуно тиде касыш кугыеҥ-влакым гына ӱжыныт. Вашлийме верлан ялысе краведеческий музейым ойырен налыныт.

Палемдыме жаплан Евгений Николкин самбар чайым шолтен ямдылен, Анжелика Леонидовна ӱстелым поген. Вет вашлиймашым лач ӱстел йыр эртараш палемдыме. Шокшо чай ден тӱрлӧ сий мероприятийлыш посна сылнылыкым пуртеныт, чылалан сурт кӧргыштӧ чумырген шинчымыла чучын.

Вашлиймашке тиде кечын сылнымутым йӧратыше шагал огыл еҥ миен. Нунын коклаште лийыныт: икмыняр книган авторжо, чолга мер пашаеҥ Рита Ялаева, поэтесса-влак Светлана Салиева, Людмила Русиева, самодеятельный композитор, семмастар да мурызо Алексей Ибулаев, сылнымутым йӧратыше-влак Ольга Ямбулатова, Вячеслав Камилянов, Таисия Тимиркаева, Татьяна Алпаева. Нуно тиде кечын шкеныштын творчествышт дене палдареныт, марий литературым ончыкылыкшо нерген шонымашыштым ойленыт, почеламутыштым лудыныт да мурыштым муреныт. Пайрем оза Анжелика Юзукбаеват ºрдыжеш кодын огыл, вет тудо йоча-влакым марий йылме да лмитературлан туныктымо дене ок серлаге, шкат почеламут-влакым воза. Произведенийже-влак шукерте огыл «Ончыко» журналыште савытклатыныт.

Шокшо вашлиймаш шижде эртен. Мутланен шинчыме деч вара мӧҥгеш чыланат алал кумыл дене каеныт да тыгай вашлиймаш-влакым чӱчкыдынрак эртарен шогаш, тушко моло возышымат ӱжаш темленыт.

Тугеже тыгай вашлиймаш-влак эше лийыт. Тугеже сылнымутым йӧратыше-влак калыкым у произведений да муро-влак дене эше куандарат. А чыла тыге лиеш гын, йылмынат ок йом, йӱланат аралалт кодеш.