«Шочмо капка» почылтеш

Тиде субсидий полшымо дене «Ворота Родины – шочмо капка» финн-угор ял-влак фольклор пайрем эртаралтеш. Оҥай шонымаш кузе да кунам шочмым рашемдашлан ме БР-се «Эрвел Марий» РНМКА председатель Радион Плотников дене мутланышна.

- Радион Сергеевич, тыгай фестивальым эртараш шонымаш кунам шочын?

- Шукерте огыл. Шонымашым раш проектыш савыраш БР-се тӱвыра министерствын заявочный кампанийже полшен. Икманаш, субсидийлан конкурсышто участвоватлаш темлымым колмеке, ме вийнам тергаш лийна. Тӱвыра поянлыкнам музейыште веле огыл, илышыште ончыкташ жап шуын, еҥ-влак пайремым ончымо дене серлагышаш огытыл, нуно калык йӱла да тӱвыра дене палдарымашке ушнышаш улыт.

- А молан пайрем «Шочмо капка» лӱмым налеш? Капка мом ончыкта?

- Финн-угор калык-влаклан капка – сурт-оралтым, юзо верым але ялым аралыше. Вет кажне капка воктене капка орол-влак шогат. Нуно сандалык-влак кокласе чек улыт. Капка воктене марий-влак тӱрлҥ йӱлам шуктат, уна-влакым вашлийыт да ужатат. Арам огыл Мишкан районышко пурымаштат «Капкам» - капка сынан стелым шогалтыме. Тудын омсаже почылтын – тидыже мемнан виш чонан да шерге уна-влакым шокшын вашлияш ямде улмынам ончыкта.

- Уна-влак тиде пайремыште мом ужыт?

- Ондак – финн-угор калык-влакын йӱлашт ден тӱвыраштым. Пайремыште муро-влак йоҥгалтыт, куштымаш-влак лийыт, тӱрлӧ еш йӱла ончыкталтеш. Но ме музейный реконструкцийым огыл, а йӱлана кызытат илымым, тӱвырана вияҥын толмым ончыкташ тыршена. Вет илышыштына кызытат чылажат уло, жап вашталтмылан кӧра изишак вашталтын веле. Икманаш, пайрем тукым-влак коклаште кылым пеҥгыдемдаш полшышаш. Самырык-влак тушто финн-угор калык-влакын йӱлашт ден тӱвыраштым ужыт, сайжым кӱсынлат, аралаш тӱҥалыт. А илалше-влаклан палымышт дене палдараш йӧн лектеш.

- А пайремын тӱҥ символжо – капка кузе ончыкталтеш?

- Капка пайрем площадкыште тӱҥ верым налын шогаш тӱҥалеш. Пайрем олмышто ме оҥай капкам ыштена да уна-влакым кинде-шинчал, муро дене лач тушто вашлийына. Кызыт чылажымат ом ойло – секрет лийже.

Пайрем площадьыште кум кудо лиеш – марий, одо да эрзя. Кажне кудым посна сандалык семын оформитлаш палемдыме. Тушто кидпаша, калык кочыш-влак лийыт. Уна-влак, нине кудылашке пурен, шке кидышт дене иктаж арверым ыштен, калык кочышым ямдылаш тунемын, иктаж сувенирым налын кертыт.

Пайремыште посна верым декоративно-прикладной искусство выствке налеш, тушто уста кидмастар-влакын пашашт верлана.

Уна-влакым тыгак поян концерт программе вуча – фольклор коллектив-влак тӱрлӧ номерым ончыктат.

Ынде тӱҥ йодыш – пайрем кунам эрта?

Марий калыкын Капка орол кечыже – 29 октябрьыште. Но ме пайремым ончычрак – 23 октябрьыште эртараш палемдышна. Ты жапыште кечывалым леве лийшаш, уна ден артистна-влак кылмышаш огытыл.

Кумылан-влакым пайремышкына ончылгоч ӱжына. Шочмо капкана кажне толшылан комдык почылтеш.