Ю. Вихманын Шорыкйол нерген возымыжо

Царевококшайск уезд, 1906 ий

Мари Шорыкйолым ыштат шукыжо годым кугарнян. Кугарня марке кок але кум ӱдыр пӧрт еда салатым поген коштыт и кугарнялан ойырымо пӧртеш пурам шолден ямдылат. Пошкуды-шамычшы кугарня каслан мелнам кӱешт ямдылат и нуреш лум каваным ыштат. Кугарня кастен пура шолдышы ӱдыр-шамыч мӧчӧрым ыштат: пӧръыҥ ден ӱдырамашым але кок пӧръыҥым и пырля чыла пошкудым пура шолдымы пӧртыш ӱжын кошташ тӱҥалыт. Сурт озажын ешыжы мӧчӧр толмашеш ӱдырамашыжы шӱдырмы шӱртым налын шинчыт, а пӧръыҥжы йыдалым, шкеныштын паша ыштымым ончыкташ. Ӱдыр-шамыч, мӧчӧр ден толын шумеҥгы, пӧртыш пурат да йыҥ йолым шупшкедаш тӱҥалыт «йыгырым, йыгырым!» манын, а мӧчӧр кушташ тӱҥалеш. Мӧчӧрлан пӱкшым пуат да йодыт: «Васли кугызай, (але, ӱдырамаш гын, «Васли кувай...»), тени кинды шочеш мо? Шӱльыкужу лиеш, кыне сай лиеш, айдемылан илаш мотор лиеш?». Сурт озаже ӱдыр-шамычым и молым шорык вӱташ наҥгая, и шорык йолым шупшкедаш тӱҥалыт: «йыгырым, йыгырым!», манын, «шорыкашым, тагатым!». Вара озалан пура шолтышо ӱдыр-шамыч каласат: «Пура йӱаш мийза!».

* Этим объясняются последующие признания молодых: «Она мне понравилась на Шорыкйоле или он мне понравился на Шорыкйоле».

248 Шорыкйол... (Святки)

Тыге ял йыр савырнымеке, чыла пошкуды-шамыч и тыгыды йоча- шамыч тиды пура шолдымы пӧртыш погынат. Шоҥгы-шамыч шке дӧра- нышт котшо оксам шотлат, а кува-шамыч комакашкы пареҥгым кудалтат. Шорыкйол кече оксам шотлет кын, оксан лият, пареҥгым кудалтет кын, пареҥгы шолдыра лиеш. Пӧртыш погынымеҥгы, ӱдыр-шамыч кокытын-кокытын йыҥым шындат да, мурен, пурам йӱкташ тӱҥалыт. Мурмыштлан йӱшы еҥжы оксам пуат, шым ур гыч тӱҥалын, шымлур марке... Кок кече альы кумыт, кунарлан сита пурашт, шуйна пайремжы.

WICHMANN J. Volksdichtung und Volksbrauche der Tscheremissen. Helsinki, 1931. SUST, LIX. S.58.