Марий шымлызе Т. Е. Евсевьевын возымыжо

Марий шымлызе Т. Е. Евсевьевын возымыжо

Ешдыме пӧръеҥ-ӱдырамаш кокла

Марий-влак сымыстарен моштышо мастарын ю вийжылан моткочак ӱшанат. Тидлан кєрак нунын дек чӱчкыдынак полшаш йодын мият. Тыгай сымыстарыше-влакше нуным нигунамат огыт шӱкал да тиде ырымлан шарлашыже утларак гына йӧным ыштат.

Пӧръеҥым але ӱдырамашым сымыстарашлан юлышо мастар еҥ иктаж-могай кочкышым але йӱышым налеш да тыгай шомак дене шўвалеш:

- Тӱняште мардеж кузе аваже помыш гыч лектын каен, тӱня йыр коштын толын, аваже помышыш пура, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен лийже. Тьпу!

Кече кузе аваже помыш гыч лектын каен, тӱня йыр коштын толын, аваже помышыш пура, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Тьпу!

Умбакыже тылзе, шӱдыр шомак дене тидымак ойлат.

- Тылзе кунам аваже помыш гыч лектын каен, тӱня йыр коштын толын, аваже помышыш пура, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Тьпу!

Кавам волгалтарыше-влак дене таҥастарен, сымыстарыше еҥ Васлийын чонжо Ана верч йӱлаш тӱҥалме нергенат ойла:

Тул ӱмбалне кечыше подышто вӱд кузе шолеш, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо Ана ужмеш тугак шолжо! Тьпу!

Вара кок еҥым, пӧръеҥ ден ӱдырамашым, иктыш ушышашлан шӱвалеш:

- Кудал кӱзышӧ кутко кож пеленсе кишеш кузе пижеш, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Тьпу!

Умбакыже кӧ нерген ойлымо лӱм да действий веле вашталтеш.

Апшатын левыктыме кӱртньыжӧ кузе икте-весе дене пижеш, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо Ана пелен пижше. Тьпу!

Кузе чывигым аваж деч ойыраш ок лий, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Тьпу!

Кузе лудигым аваж деч ойыраш ок лий, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Тьпу!

Кузе комбигым аваж деч ойыраш ок лий, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Тьпу!

Кузе пачам аваж деч ойыраш ок лий, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Тьпу!

Аваж деч посна кодшо презе кузе шке аважым ломыж налеш, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен лийже. Тьпу!

Кузе аваж деч йомшо чома, йӧсын шинчалын, шке аважым кычалеш, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Тьпу!

Кузе умлавачыреҥге вара йыр пӱтырен кӱза, Васлийынат шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак Ана пелен пижше. Анам ужмешкыже шортын коштшо, умлавачыреҥе семын Ана йыр пӱтырныжӧ. Тьпу!

Марийым йӧратыде марлан лекме годым сымыстарашат, вате-марий икте-весе дене вурседыл илат гын, нунын коклам саемдаш кӱлмӧ годымат юлышо еҥ тиде шомакымак кучылтеш.

Иктым коктын тавалыме годымат тагакак. Ик пӧръеҥ але весыже, ик ӱдырамаш але весыже, кеч-кудыжат шке велкышт савыраш тӧчат. Адакат шӱведыше деке куржын толыт. Тудыжо иктаж-могай кочкышеш але йӱышеш ю шомакшым пелешта:

- Шокшо кинде кузе йӱкша, Васлийынат Ана дек шӱмжӧ, мокшыжо, чонжо тугак йӱкшыжӧ. Тьпу!

Пий ден пырыс икте-весыштым ончен, кузе икте-весыштын ӱмбак урлат, Васлий ден Ана тугак урлен илышт. Тьпу!

Кунам пырыс ден ур ик пыжашеш игым луктын кертыт, тунам иже Васлий ден Ана пырля илен кертышт. Тьпу!

Кунам пире ден маска ик вынемеш игым луктын кертыт, тунам иже Васлий ден Ана пырля илен кертышт. Тьпу!

Кузе агытан ден агытан вашла кучедалыт, Васлий ден Ана туге кучедал илышт. Тьпу!

Кузе тага тен тага тӱкедылыт, Васлий ден Ана туге кучедал илышт. Тьпу!

Кузе ушкал ден ушкал ӧргедылыт, Васлий ден Ана тугак кучедал илышт. Тьпу!

Кузе имне ден имне вашла чумедылыт, Васлий ден Ана тугак кучедал илышт. Тьпу!

Куэ кумыж кузе куптырга, Васлий ден Ана тугак куптыргышт. Тьпу!

Кузе имне таган гыч лавыра тӧргалт возеш, Васлийын шӱмжӧ, мокшыжо, Чонжо имне таган гыч тӧргалт вочшо лавыра семын Ана деч ойырлыжо. Тьпу!

Шомакым ойлен пытарымекыже, мастар еҥ шўведыме настан ужашыжым шӱведыкташ толшылан пуа. Тудыжо шонымыжлан йыштак йӱктышаш але йыштак пукшышаш. Тыгерак йӧратен шында, весын ӱмбак ончымыжым чарна.