Келшымаш
+17 °С
Облачно
Марий йӱла
31 Декабря 2020, 21:00

Калык календарь 4 - 10 февраль.

Кече арня мучко Казатӱкӧ тӱшкашӱдырыштӧ лиеш. 4 февраль – у тылзе шочеш. 10 февральыште тылзе ден Сар шӱдыр (Марс) ушнат.

4 февраль – Пел теле кече (южо вере лач тиде кечым телын пелыжлан шотлат – телын рӱдыжӧ тӱрлӧ кундемыште тӱрлӧ; пел теле – пел кинде кечылан тыгак 30 январь, 6 февраль шотлалтыт, пел кинде кечылан – 5 февраль).
Осал пургыж тӱҥалме кече. Тиде кечын, йытын умыжо манын, ӱдыр-влак кўнчыла тояш шинчын мунчалтышаш улыт.
Кече онча гын, шошо вашке толеш. Лум лумеш гын, шурно ума.
5 февраль – Сурт сомылым ыштыме, кургым, урлыкашым тергыме кече.
Тиде кечын тыгак кайык ден янлык-влакым эскерыман.
Эрдене киса вычымата гын, йӱштӧ лиеш. Ур пушеҥге гыч вола гын, лывырта. Игече кечывал марте могай, вес телын пелыже тугай лиеш, кечывал деч варасе игече вес телын кокымшо пелыжым рашемда.
6 февраль – Пелтеле, Пелгинде кече. Йӱдвелнырак илыше-влак телын пелыжлан лач тиде кечым шотлат.
Тиде кечын игече могай, шошо тугай лиеш.
7 февраль – Поро пашам ыштыме, да порылыклан тауштыме, Мер Юмым жаплыме кече. Тиде кечат шушаш теле могай лийшашым рашемда.
Лум лумеш гын, вес ий теле вашке ок тол. Киса-влак мурат гын, йӱштӧ лиеш.
8 февраль – Кугезе-влакым жаплыме кече. Ожсо ой почеш, тиде кечын кугезе-влакын чонышт шочмо вер-шӧрышкышт пӧртылеш. Ынышт йокроклане манын, ломыжым луктын шолыман да волгыдо верышке пӧртылаш кӱштыман.
Тиде кече могай, шошо тугай лиеш. Киса мура гын, игече эше йӱштӧ шога.
9 февраль – Тул Водыж ден Тул авам жаплыме кече. Коҥгаш олтымо годым нунылан кумалтыш мутым пелештыман.
Пыл-влак каваште мардеж ваштареш ийыт гын, лум лумеш. Окна янда-влак вӱдыжгат гын, леве лиеш.
10 февраль – Кудерт кече. Тиде кечын Кудертым, рашрак лияш гын, Кудерт-влакым – кудо ӧрт-влакым жаплыман. Нунак Сурт оза, Сурт кува, Сурт водыж, Кудо водыж, Шӱкшондал (шӱкшӧ йондал) лийыт. Ожно Сурт водыжлан илыме сурт олмышто эн ончыч пӧртым чоҥышо кугезыштым шотленыт, тиде еҥын йондалже пырдыжыште кечен. Жап эртымеке, тудет палын тоштемын, шӱкшемын, сандене тиде йондалым, тудын дене пырля Сурт водыжымат, Шӱкшондал (шӱкшӧ йондал) манаш тӱҥалыныт. Еш вес вере куснен гын, пеленже тиде йондалым налын каен.
Тиде кечын пырысым кыраш ок лий, вет тудет Сурт водыжын эн кугу йолташыже улеш да пеҥгыде кылым куча. Сурт водыж поро лийже манын, тудлан кышалым пукшыман. Кастене Шӱкшондал, Сурт оза, Вича оза-влак нерген манеш-манешым ойлыман. Пӧртым арым выньык дене ӱштын лекман.
Тиде кечын мардеж пуа гын, кеҥеж йўран лиеш. Чодыра ӱмбалне кава йўд канде але чодыра шемалгын коеш гын, леве лиеш. Тиде кечын эҥер ден ерлаште кол сайын чӱҥга.