Калык календарь 26 февраль - 4 март

Калык календарь

Тылзе арня мучко Вўдйоктарыше тўшкашўдырыштє лиеш. 2 март – тичмаш тылзе.

26 февраль – Волгыдо кече. Йўдым оралтыш лекман да шўдыр-влакым ончыман, тидын годым шинчам пўсемдаш, шинчам эмлаш йодман.

Лум шула гын, шошо вашке толеш. Игече пылан гын, шошо йўштє да кужу лиеш.

27 февраль – Шошо могай лийшашым рашемдыше кече. Шошо вашкерак толжо манын, мўйурвам йўман. Тиде кечын ўдырамаш-влак амилыклан йокмам намиеныт.

Игече ояр гын, шошо йўштє лиеш.

28 февраль – Телын тўкыжє тодылалтме кече. Шорык тўлем йодмо кече. Тиде кечын Шурно Ильян деч шурно перкем, Вольык Ильян, тылзе да шўдыр-влак деч шорык-влаклан тазалыкым пуаш, нуным аралаш йодман.

Шурно перке сай лийже манын, эр ўжара годым уремышке уро дене урлыкашым лукман да удылман. Эр ўжара годым тыгак эн сай мундырам лукман.

Шорык тўлем кастене, шўдыр-влак ылыжмеке, йодман: оралтыш лектын, шорык коваштыш шогалман да шўдыр наре шорыкым йодын удылман.

Шолапыште кужу ийсўс-влак кечат гын, шошо кужу лиеш.

1 март – Кече Он ден Кече авам жаплыме кече. Ожно тиде кечын ятыр вере У ийым вашлийыныт. Мутлан, акрет Римыште. Тидлан кєра славян-влак тиде кечым «новичек» - у кече маныныт. Но ондакрак у кечылан 22 мартым шотленыт.

Шошо тў‰алтыш леве гын, куаныман огыл – ондала.

2 март – Кудерт кувам жаплыме кече. Тудын деч шўкшондал-влак деч аралаш йодман – нунышт тиде кечын мундырам купташ йєратат. Такшым, кудерт кува ден шўкшондал ожно ик шўлышланак шотлалтыныт. Изишак осалым ышта гын, тудым шўкшондал (шўкшє йондал) маныныт, порым ышта гын – сурт кува але кудерт кува. Осал але поро лиймыже пєртыштє илыше-влак деч шога. Сурт оза ден озавате огыт туманле, келшен илат гын, кудерт поро лиеш, йўкланат да йогыланат гын – осал.

Шўкшондал-влак осалым ынышт ыште манын, ўдырамаш-влаклан кастене, кече шичме годым, уремыш лектын удылман. Йўдым шўдыран каваш ончаш тыршыман огыл, шўдыр вочмым ужат гын, экшык лийын кертеш манылдат.

Тиде кечын игече могай, ке‰еж тугай лиеш. Кастене тылзе ояр гын, лектыш сай лиеш, йўр йўреш гын – шурно ден йытын умат.

3 март – Шошо ага арверым тергыме кече. Изигек кайыкым (шурныгочшо, шўльыгайык, шўльывоч) жаплыме кече. Тиде кечылан изигек чо‰ештен толеш гын, шошо вашке толеш.

4 март – Тўрлє сийым ямдылыме кече. Тиде кечын ўдырамаш-влаклан шуко сийым ямдылаш тыршыман – тудет ўстембалне мыняр шуко лиеш, шурно тунаре ума. Янлык-влакым эскерыме кече. Колшыре-влак чо‰ештен толыт гын, ий вашке кая. Чодыраште мера‰-влак эше ошо улыт гын, лум эше лумеш, кугу поранат лийын кертеш; мера‰-влак суремыныт гын – шошо вашке толеш.