Калык календарь 25 февраль - 3 март

Калык календарь 25 февраль - 3 март

25 февраль – Лум шулаш тӱҥалме кече. Тиде кечын лум шулаш тӱҥалеш, сандене кол сайын чӱҥга. Тидлан кӧра колым кочман. Тиде кечын кӱнчылам, пеҥгыдемже да ошемже манын, йӱштышкӧ лукман. Урлыкаш денат тидымак ыштыман. Тиде кечын выле-выле-влак (ильывуй-влак) йӱдвелке чоҥештен каят.

26 февраль – Волгыдо кече. Йӱдым оралтыш лекман да шӱдыр-влакым ончыман, тидын годым шинчам пӱсемдаш, шинчам эмлаш йодман.

Лум шула гын, шошо вашке толеш. Игече пылан гын, шошо йӱштӧ да кужу лиеш.

27 февраль – Шошо могай лийшашым рашемдыше кече. Шошо вашкерак толжо манын, мӱйурвам йӱман. Тиде кечын ӱдырамаш-влак амилыклан йокмам намиеныт.

Игече ояр гын, шошо йӱштӧ лиеш.

28 февраль – Телын тӱкыжӧ тодылалтме кече. Шорык тӱлем йодмо кече. Тиде кечын Шурно Ильян деч шурно перкем, Вольык Ильян, тылзе да шӱдыр-влак деч шорык-влаклан тазалыкым пуаш, нуным аралаш йодман.

Шурно перке сай лийже манын, эр ӱжара годым уремышке уро дене урлыкашым лукман да удылман. Эр ӱжара годым тыгак эн сай мундырам лукман. Шорык тӱлем кастене, шӱдыр-влак ылыжмеке, йодман: оралтыш лектын, шорык коваштыш шогалман да шӱдыр наре шорыкым йодын удылман.

Шолапыште кужу ийсӱс-влак кечат гын, шошо кужу лиеш.

1 март – Кече Он ден Кече Авам жаплыме кече. Ожно тиде кечын ятыр вере У ийым вашлийыныт. Мутлан, акрет Римыште. Но ондакрак У ий тӱҥалтышлан 1 мартым огыл, а шошым кече ден йӱд иктӧр лийме жапым шотленыт. Тений тиде кече 20 мартлан логалеш.

Шошо тӱҥалтыш леве гын, куаныман огыл – ондала.

2 март – Кудерт кувам жаплыме кече. Тиде кечын шӱкшондал-влак деч аралаш йодман – нуно 2 мартыште моткоч мундырам купташ йӧратат. Такшым, Кудерт кува ден Шӱкшондал ожно ик шӱлышланак шотлалтыныт, манын кертына. Изишак осалым ышта гын, тудым

шӱкшондал (шӱкшӧ йондал) маныныт, порым ышта гын – Сурт кува але Кудерт кува. Осал але поро лиймыже пӧртыштӧ илыше-влак деч шога. Сурт оза ден озавате огыт туманле, келшен илат гын, Кудерт поро лиеш, йӱкланат да йогыланат гын – осал. Эше Кудерт кува Илыш Шочын ава дене пеҥгыдын кылдалтын, Шӱкшондал ден Илыш Шочын Ава коклаште тыгай кыл раш огыл.

Шӱкшондал-влак осалым ынышт ыште манын, ӱдырамаш-влаклан кастене, кече шичме годым, уремыш лектын удылман. Йӱдым шӱдыран каваш ончаш тыршыман огыл, шӱдыр вочмым ужат гын, экшык лийын кертеш манылдат.

Тиде кечын игече могай, кеҥеж тугай лиеш. Кастене тылзе ояр гын, лектыш сай лиеш, йӱр йӱреш гын – шурно ден йытын умат.

3 март – Шошо ага арверым тергыме кече.

Изигек кайыкым (шурныгочшо, шӱльыгайык, шӱльывоч) жаплыме кече.

Тиде кечылан изигек чоҥештен толеш гын, шошо вашке толеш.