Калык календарь 19 - 25 март

Калык календарь 19 - 25 мартКече арня мучко Кол тўшкашўдырыштє лиеш, тылзе кушкеш.19 март – Вынем йыр пєрдмє кече. Тиде кечын вынем йыр пєрдын савырныман да, лавыра вўд шагалрак пурыжо манын, лумым тошкыман. Вараксимым ўжмє кече. Ожно чын шошым вараксим-влак кондымылан ўшаненыт, сандене тиде кечын тудым вашкерак толаш да шокшым кондаш ўжман.20 март – Шолап гыч вўд йогымо кече. Тиде кечын омсам чын шошо пералтышаш. Но, шолап гыч вўд йога гынат, йўштє нерым чывышталеш.21 март – Юмо волымо кече – тиде кечын кава гыч мландышке, ош имньыжым кушкыжын, Мер Юмо – марий калыкын икымше кугыжаже да икымше кугезына вола. Мер Юмо калык коклаште Кугече деч варасе шочмо марте коштеш. Мер Юмын вес лўмжє – Кугые‰. Тудо кечывалым кече дене кылдалтын, йўдым – Орион тўшкашўдыр дене. Шошым кече ден йўд иктєр лийме кече – тиде кечын йўд ден кече иктєр лийыт. Шошо толмо кече – тиде кече гыч чын шошо толеш. Шертне пеледме кече – тиде кечын шертне пеледаш тў‰алеш.Пыл-влак кўшнє да писын ийыт гын, игече сай лиеш. Поран лиеш гын, шурно ден пакчасаска умат.22 март – Турий-влакым вашлийме кече. Тиде кечын, калык ой почеш, турий-влак чо‰ештен толыт да икымше шокшым кондат. Турий-влак огыт тол гын, пєрт вуйыш кўзыман да нуным вашкерак толаш ўжман.Тиде кечын шокшо лиеш гын, сай игече эше нылле кече шога, йўштє гын – эше нылле эр йўштє лиеш. Шемгорак-влак тиде кечылан чо‰ештен толыныт гын, леве лиеш.23 март – Коремым корымо кече. Тиде кечын, вўд кўвар йымаке ынже пуро манын, коремым кораш тў‰алман.Каваште канде пыл-влак ийыт гын, леве лиеш да йўр йўреш. Тиде кечын икымше гана кўдырчє кўдыртен кертеш. Йўштє мардеж пуа гын, лектыш уда лиеш.24 март – Куэ ылыжме кече. Тиде кече гыч куэ ылыжеш - вўдым погаш тў‰алеш. Куку пєртылмє кече. Тиде кече гыч куку да моло кайык-влак пєртылаш тў‰алыт. Куку акрет жапыште ойгым кондышо кайыклан огыл, а чонлан Волгыдо верышке – узьмакышке логалаш полшышо кайыклан шотлалтын. Марий-влак Волгыдо вер – кава ме‰ге мучаште, кава рўдыштє (Полярный шўдыр) верланымылан ўшаненыт, сандене Малая Медведица тўшкашўдырым Юмын Куку (але Юмын Йўксє) маныныт. Тидлан кєра ятыр ялыште шўгар ўмбалне кызытат ме‰гым (кава ме‰гын символжо) шогалтат да мучаштыже кукум (Волгыдо верым ончыкта) пижыктат. Ме‰гысе шовыч але солык Юмын э‰ерын (Млечный путь) символжо улеш. Тиде кечысе эр ўжарам чўчкыдын лач куку дене та‰астареныт.Йўдым пєрш возеш гын, кечывалым игече сай лиеш.25 март – Эр кечым вашлийме кече. Тиде кечын тауштен эр кечым вашлийман да мландым вашкерак ырыкташ йодман. Кыне ден йытын умышт манын, мландышке нєшмыштым шолыман. Имьным ший гыч йўктымє кече. Тиде кечын имньым ший ате гыч йўктыман, тыгай ате уке гын, ведра пундашыш ший оксам але шергашым шолыман.Эр тўтыран лиеш гын, йытын ден кыне умат. Ий ок шуло, а вўд йымаке пурен кая гын, идалык неле лиеш. Лум кутко шуэн кечывал могыржо гыч шулаш тў‰алеш гын, ке‰еж кўчык да йўштє лиеш. Имне вуйжым рўза гын, игече пужла, пышкыра гын – сайлан да куанле вашлиймашлан.