Калык календарь 18 - 24 март

18 март – Нӧшмӧ кече. Тиде кечын шындаш нӧшмым ямдылыман.

Пакча пашам тӱҥалме кече. Пакчаште лум шагал гын, пакчасаска умыжо манын, мландым, кеч ик гана, кольмо дене кӱнчалтыман. Лум шуко гын, тушко терысым кышкыман.

Тиде кечын пакчашке терысым кышкет гын, лектыш сай лиеш. Игече ояр гын, кеҥежым шолем ок лий.

19 март – Вынем йыр пӧрдмӧ кече. Тиде кечын вынем йыр пӧрдын савырныман да, лавыра вўд шагалрак пурыжо манын, лумым тошкыман.

Вараксимым ӱжмӧ кече. Ожно чын шошым вараксим-влак кондымылан ӱшаненыт, сандене тиде кечын тудым вашкерак толаш да шокшым кондаш ӱжман.

20 март – Шолап гыч вӱд йогымо кече. Тиде кечын омсам чын шошо пералтышаш. Но, шолап гыч вӱд йога гынат, йӱштӧ нерым чывышталеш.

21 март – Юмо волымо кече – тиде кечын кава гыч мландышке, ош имньыжым кушкыжын, Мер Юмо – марий калыкын икымше кугыжаже да икымше кугезына вола. Мер Юмо калык коклаште Кугече деч варасе шочмо марте коштеш. Мер Юмын вес лӱмжӧ – Кугыеҥ, Эрвелне коклан Мер Кугыеҥ маныт. Тиде юмо кече дене чак кылдалтын. Эр гыч кас марте Мер Юмо ош тӱня дене кылдалтын, кас гыч эр марте – кугезе-влак тӱня дене. Шошым кече ден йўд иктӧр лийме кече (калык ой почеш – ожно кызытсе семын раш кечым рашемден моштен огытыл, сандене эре 21 мартым шотленыт).

Шошо толмо кече – тиде кече гыч чын шошо толеш.

Шертне пеледме кече – тиде кечын шертне пеледаш тӱҥалеш.

Пыл-влак кӱшнӧ да писын ийыт гын, игече сай лиеш. Поран лиеш гын, шурно ден пакчасаска умат.

22 март – Турий-влакым вашлийме кече. Тиде кечын, калык ой почеш, турий-влак чоҥештен толыт да икымше шокшым кондат. Турий-влак огыт тол гын, пӧрт вуйыш кӱзыман да нуным вашкерак толаш ӱжман.

Тиде кечын шокшо лиеш гын, сай игече эше нылле кече шога, йӱштӧ гын – эше нылле эр йӱштӧ лиеш. Шемгорак-влак тиде кечылан чоҥештен толыныт гын, леве лиеш.

23 март – Коремым корымо кече. Тиде кечын, вӱд кӱвар йымаке ынже пуро манын, коремым кораш тӱҥалман.

Каваште канде пыл-влак ийыт гын, леве лиеш да йӱр йӱреш. Тиде кечын икымше гана кӱдырчӧ кӱдыртен кертеш. Йӱштӧ мардеж пуа гын, лектыш уда лиеш.

24 март – Куэ ылыжме кече. Тиде кече гыч куэ ылыжеш - вӱдым погаш тӱҥалеш.

Куку пӧртылмӧ кече. Тиде кече гыч куку да моло кайык-влак пєртылаш тӱҥалыт. Куку акрет жапыште ойгым кондышо кайыклан огыл, а чонлан Волгыдо верышке – узьмакышке логалаш полшышо кайыклан шотлалтын. Марий-влак Волгыдо вер – кава меҥге мучаште, кава рӱдыштӧ (Полярный шӱдыр) верланымылан ӱшаненыт, сандене Малая Медведица тӱшкашӱдырым Юмын Куку (але Юмын Йӱксӧ) маныныт. Тидлан кӧра Эрвел кундемыште ятыр ялыште шӱгар ӱмбалне кызытат меҥгым (кава меҥгын символжо) шогалтат да мучаштыже кукум (Волгыдо верым ончыкта) пижыктат. Меҥгысе шовыч але солык Юмын аван солыкшын - Юмын эҥерын (Млечный путь) символжо улеш. Тиде кечысе эр ӱжарам чӱчкыдын лач куку дене таҥастареныт.

Йӱдым пӧрш возеш гын, кечывалым игече сай лиеш.