Калык календарь 13-19 авугст

Калык календарь 13-19 август

Кече арня мучко Лев тўшкашўдырыштє лиеш. Тылзе кушкеш.

13 август – Ревым кочмо кече. Тиде кечын свежа ревым але тушечын ыштыме тўрлє кочышым кочман.

14 август – Мўкш Ильян. Йомше‰ерым жаплыме кече. Маке кече. Тиде кече мўкш ончышо-влакын пайремыштлан шотлалтеш. Ожно лач тиде кечын мўйым кўзаш тў‰алыныт. «Мўйым кўзаш» шомак акрет жап гычак аралалт толын. Кызыт тыге манмаш мўйым йоктарымым ончыкта. Но ожно чыланат шыштан мўйым кочкыныт. Мўйлан пуше‰гышке кўзаш да шыштым вопш гыч пўчкын лукташ пернен.

Тиде кечын вараксим-влак шокшо элышке чо‰ештен каяш погынаш тў‰алыт.

Калык ой почеш, айдемым чыла пашамат ышташ лач Йомше‰ер туныктен. Йомше‰ер младне йымалсе вўд да памаш-влак дене кылдалтше вий. Тидлан кєра тиде кечын вольыкым, таза лийже манын, вўдыш пуртыман. Шукынжо чыла вольыкымат огыл, а имньым

гына вўдыш пуртат. Кече шокшо гын, вольык оза да тыглай е‰-влакат йўштылын кертыт. Тиде кечын тыгак макан когыльым кўэштман.

15 август – Имньым йўктымє кече. Тиде кечын имньым ший ате гыч йўктыман. Тыгай ате уке гын, вўд ведрашке ший оксам пыштыман, але имньым памаш деке намийыман да ший оксам тушко шолыман. Юлымо вўдым йўмеке, имне поро да виян лиеш, тудым тыгак Вича оза йєраташ тў‰алеш. Посна ший оксам тыгак вўташте аралыман.

Кайшудым солымо кече – тиде кечын кайшудым (кокымшо гана кушшо шудым) солаш тў‰алман. Тидлан кєра 15 августым тыгак Вичагокла кече (Вўтамбал кече) маныт.

Вўтамбал кече могай, сентябрь тугай лиеш.

16 август – Мардежан кече. Тиде кечын мардежым эскерыман. Мардеж кечывалвелчын пуа да пуракым пєрдыкта гын, теле луман да поранан лиеш. Мардежан кече могай, октябрь тугай лиеш. Мардеж чыла могырчынат пуа гын, теле осал да лум шуко лиеш. Мардеж йўштє гын, теле моткоч йўштє лиеш, леве гын – леве. Йўр тиде кечын йўреш гын, игече кужу жаплан пужла.

17 август – Йўран кече. Э‰ыжым погымо кече. Шым рвезе кече. Тиде кече гыч шудым шўйыктарыше йўр-влак йўраш тў‰алыт. Калык ой почеш, шым йўрым шым рвезе конда. Сандене кургым ямдылыме пашам тиде кече марте пытарыман. Э‰ыжым, киярым погымо, шоганым лукмо пытартыш кече.

Тиде кече могай, ноябрь тугай лиеш.

18 август – Мланде Авам жаплыме кече. Тиде кечын Шож киндым кўэшт кочман (шожым полан пеледме годым ўдаш тыршеныт) да Мланде Ава деч, ныл могырко савырнен, вес ийлан сай лектышым пуаш, тўрлє осал ден копша‰ге-влакым поктен колташ йодман. Тыгак, таза лияшлан, шоганым кочман да пєрт кўргыштє шоган вуй-влакым сакалыман.

Тиде кече могай, декабрь тугай лиеш.

19 август – Саска Ильян. Тиде кечын олмам кочман. Турня-влак кечывалвелке чо‰ештен каяш погынаш тў‰алыт. Саска Ильян кечылан чыла икияш шурно шуэш. Тиде кече гыч йўд поснак йўштемеш. Сандене кастене кечым мурен ужатыман.

Тиде кече могай, январь тугай лиеш.