Калык календарь 12 - 18 март

Кече арня мучко Кол тўшкашўдырыштє лиеш, 17 мартыште у тылзе шочеш.12 март – Теле кайыме кече – тиде кече гыч чын шошо толеш. Лум корно пудыргымо кече. Теле толмо кечын (22 ноябрьыште) лум корно шымарга, Теле кайыме кечын – пудырга.Лум дене кужу корнышко кайыме годым корным колыштман – ўшанле улмыжым рашемдыман. Шолап гыч вўд чот йога гын, кужу корныш (лум корно дене) тарванаш лўдыкшє, но мера‰ым сонарлаш сай. Шертне кычке мучаш гыч пеледаш тў‰алеш гын, ончычрак ўдыман.13 март – Вўд чўчымє кече. Тиде кече гыч шолап гыч вўд чўчаш тў‰алеш – игече лывырта. Сурт кєргысє юж яндар да эмле лийже манын, тиде кечын пєртышкє пўнчє укшым кондыман. Тиде кечын пўнчє кычке да лўс гыч шолтымо йўыш поснак пайдале улеш.Тиде кечын кече йыр кєрж коеш гын, лектыш сай лиеш. Шолап гыч вўд сайын чўча гын, идалык сай лиеш. Ийсўс-влак кужу улыт гын, йытын ума. Йўр йўреш гын, ке‰еж чевер лиеш. Пуше‰ге йыр лум шулымо сер тура гын, шошо телым вашке се‰а, тура огыл гын – кужун шуйна.14 март – Шошым ўжмє кече - тиде кечын шошым ўжман да вашлийман. Мардеж Ава ден Мардеж Оным жаплыме кече – тиде кечын мардеж шўшкен пуа. Лум юзо вийым налме кече – тиде кечын шулышо лум юзо виян улеш. Шулышо лум вўд ятыр черым эмлен кертеш.Шошым ўжмє кечын мардеж кушеч пуа, шошым да ке‰ежым утларакшым лач тушечын пуаш тў‰алеш. Игече ояр гын, идалык сай лиеш, пылан гын – шўлыкан. Шемгорак-влак тиде кече деч ончыч чо‰ештен толыныт гын, ке‰еж ночко лиеш, а лум вашке шулен пыта. Игече ояр гын, кияр, курезе, шыда‰, уржа да шудо умат. Игече йўштє гын, шошо кок арнялан вараш толеш.15 март – Мардежан кече. Тиде кечын чўчкыдын виян мардеж-влак пуат. Памаш-влак шолмо кече – тиде кечын памаш-влак у вий дене шолын лекташ тў‰алыт.Тиде кечын поран лиеш гын, шудо вашке ок шоч. Шошым ўжмє кече ден Мардежан кече ояр лийыт гын, Йогор кече (вольыкым лукмо кече – 6 май) ден Шошо Миколо кечат (22 май) ояр лийыт.16 март – Маска кынелме кече – ожно маска лач тиде кечын кынелмылан ўшаненыт. Кече Он ден Кече Авам жаплыме кече – тиде кечын Ош Кечым жаплыман да мландым ырыкташ йодман. Кече молан маска да кече дене кылдалтмылан єршаш уке – маска ожно кечын идалыкаш символжо лийын. Кастене шичше кече пыл дене авыралтеш гын – эрласе кече пылан лиеш.17 март – Шемгорак-влак толмо кече. 7 мартыште (Кайык-влак пєртылаш тў‰алме кечын) шемгорак-влак моткоч шуэн толыт, нуно утларакшым лач тиде кечын пєртылыт. Тиде кечын толшо шемгорак-влак сурт гыч шўкшондал ден ия-влакым (осал шўлыш ден тўрлє мужым – микроб-влакым) поктен колтат. Чын лияш гын, тиде кечын шўкшондалым (шўкшє йондалым – кудерт кува ден кудерт кугызам - кугезе-влакын чоныштым) поктыман огыл, а поремдаш тыршыман.Шемгорак-влак тиде кечылан чо‰ештен толыт гын, шошо вашке толеш.18 март – Нєшмє кече. Тиде кечын шындаш нєшмым ямдылыман. Пакча пашам тў‰алме кече. Пакчаште лум шагал гын, пакчасаска умыжо манын, мландым, кеч ик гана, кольмо дене кўнчалтыман. Лум шуко гын, тушко терысым кышкыман.Тиде кечын пакчашке терысым кышкет гын, лектыш сай лиеш. Игече ояр гын, ке‰ежым шолем ок лий.