Калык календарь 11 - 17 июнь

Калык календарь

Кече арня мучко Презе тўшкашўдырыштє лиеш. 13 июньышто у тылзе шочеш.

11 июнь – Уржа парча‰ме (вуйым колтымо) кече. Ошпо‰го кече. Тиде кече гыч уржа вуйым колташ да ошпо‰го кушкаш тў‰алыт. Тиде кечын Юмо деч вольык тўлем йодман да ушкал ден шорык-влаклан киндым пукшыман.

Уржа вуйым колта гын, ошпо‰го шуко лиеш. Июнь шокшо гын, ошпо‰го ок лий. Уржа ўлыч пеледаш тў‰алеш гын, шурно ума, кўшыч пеледаш тў‰алеш гын, лектыш ударак лиеш.

12 июнь – Кишке пайрем. Калык ой почеш, тиде кечын кишке-влак кугу сўаным ыштат да чыланат тушко вашкат. Сандене кишке-влакым пушташ ок лий, пуштат гын, родо-шочшыжо-влак ўчым шуктат да чў‰галыт. А нунын аярышт дечын тиде кечын нимогай эмлызе эмлен

ок керт. Кишкын вийжым шєрва пуше‰ге пытарен кертеш, кидыштет тудын укшыжо лиеш гын, кишке чў‰галын ок керт. Кишке-влак удам веле огыл, пайдамат кондат. Мутлан, кишке коя шинчам эмла, кишке коваште – ю‰го вочмым (кўч кєргє пуалмым). Кишке пайрем годым кугу-

пурсам ўдыман. Тидын деч ончыч, лектыш сай лийже манын, урлыкашым лум шулымо вўдышкє пыштыман. Тыгай вўдлан келге чукырлашке мияш лиеш. Тушто тудет кужу жап ок кошко.

13 июнь – Имньым туарыме кече. Тиде кечын шошо ага пашам пытареныт. Тугеже 22 июнь марте Кугу Агавайремым (Кугу Лышташым) эртараш пеш сай жап. Шошо ага пашам пытарымеке, имньылан канаш жапым пуэныт, сандене тиде кечым «Имньым туарыме кече» маныт.

Куку мура гын, игече чевер лиеш. Лупс шуко возын гын - оярлан. Кастене лупс ок воч гын, вес кечылан йўр йўреш. Кастене лупс мыняре шуко, эрласе игече тунаре шокшо лиеш.

14 июнь - Пєчыж тўрвє. Эр кечым эскерыме кече. Тиде кечын эр ўжара йошкарге гын, уржа ума, пылан гын - икияш. Йўдвел-касвел мардеж пуа гын, игече пужла (йўр йўреш), эрвел мардеж пуа гын – тўрлє чер шарла. Тиде кечын пакчам печылаш ок йєрє.

15 июнь – Ужар вўдылтышшудо (пўтыралтышшудо). Тиде кечын марлан лекдыме ўдыр-влаклан, пелашышт поро, а илышышт сай лийже манын, вўдылтышшудо гыч аршашым пидман. Тиде кече гыч шудым солаш да паре‰гым ураш тў‰алаш лиеш.

16 июнь – Мардежым эскерыме кече. Тиде кастене йўд лиймешке мардежым эскерыман. Кечывалвел мардеж пуа гын, икияш ума, йўдвел-касвел мардеж пуа гын – ке‰еж ночко лиеш, эрвел мардеж пуа гын – тўрлє чер шарла. Мардеж пайдам гына кондыжо манын, Мардеж Он ден Мардеж Ава деч серлагаш йодман, удылман.

Тиде кечын кўдырчє кўдырта гын, шудым ышташ игече уда лиеш. Йўр кечыгут йўреш гын, по‰го ума. Йўр деч ончыч айдемын малымыже

шуэш, пий мландыште поча‰еш, имне – пўрга (пышкыра), чыве ден пєрткайык-влак – пуракыште поча‰ыт.

17 июнь – Мардеж Он ден Мардеж Авам жаплыме кече. Тиде кечын Мардеж Он ден Мардеж Ава деч пайдале йўрым йодман. Мландым ўя‰дыме кече – тиде кечын такыр пасуш терсым кышкыман.