8 шырка/июль – Илыш Шочын Ава ден Юмын Авам жаплыме кече. Вӱдӱдыр кече.

8 шырка/июль – Илыш Шочын Ава ден Юмын Авам жаплыме кече. Нунын дечын тиде кечын еш суап ден пиалан илышым, сай пелашым йодман.

Вӱдӱдыр кече. Тиде кечын шекланенрак йӱштылман – вӱдӱдыр вӱдышкӧ шӱдырен пуртен кертеш. Марий йӱлаште вӱдеш пурен кайыше ӱдырым веле огыл, памашымат вӱдӱдыр (эҥерын - Вӱд Аван ӱдыржӧ) маныныт. Тугеже могай вӱдӱдыр да кузе айдемым вӱдышкӧ пуртен колта – раш. Эҥер але ер пундаште йӱштӧ памаш шолын лектеш гын, ты верыште йӱштылшӧ еҥ, шӧнжӧ шупшылалтмеке, вӱдыш пурен каен кертеш.

Апашудым (тулоҥгырым) погымо кече. Калык ой почеш, тиде шудо самырыкемаш полша.

Шудо тургым тӱҥалме кече.

Вӱд мландышке писын шыҥа гын, шудо тургым жап ояр лиеш. Илыш Шочын Ава кече деч вара эше нылле кече шокшо шога.

8 июль - День почитания богинь Илыш Шочын Ава (Матери Жизни) и Юмын Ава (Мать Юмо или Мать Неба - в старину у слова "юмо" была два значения - бог и небо, по смыслу ближе "мать неба", тогда бог Юмын Он - Господин, Отец Неба).

День русалок. В этот день нужно купаться с осторожностью - могут потащить на дно русалки. В марийской мифологии есть близкие к русалкам (ими становились утопленницы) персонажи - Вӱд Аван ӱдыржӧ - дочери Матери Воды, связанные с родниками. Они могут принимать облик девушки, но к утру снова становятся родниками. Тогда понятно, что за русалки - водные девушки тащат купальщиков на дно: судорога может начаться из-за того, что купальщики попадают в холодную родниковую воду, бьющего со дна водоема.

День сбора тирлич-травы. По народной молве, выжатый из этой травы сок помогает сохранить молодость.

Большой сенокос.

Если вода уходит в землю быстро, во время сенокоса будет ясно. С этого дня ещё сорок дней будет тепло и жарко.