4 январь – Тӱрым тӱрлымӧ кече.

4 январь – Тӱрым тӱрлымӧ кече. Тиде кечын тӱр юзо виян улеш, сандене ӱдыр ден ӱдырамаш-влаклан тӱрым тӱрлыман.

Кугу Илыш Шочын Юмым, Мер Юмым, Кугыеҥым да кугезе-влакым жаплыме кече. Кугу Илыш Шочын уло чонанлан илышым пуен. Мер Юмо - Кугыеҥ, але Мер Кугыеҥ мемнан кугезына - икымше марий кугыжа улеш. "Мер" шомак ожно "келшымаш" манмым ончыктен. Тидын шотышто тудо Митра юмын (иран тукым калык-влакын) да руш "мир" мутлан лишыл улеш. "Митра" мутым санскрит гыч кусараш гын, "келшымаш" лиеш. Ожно марий-влак кугу еш дене иленыт, родо-тукым еш-влак тиштыш ушненыт. Тиште-влак - мерышке. Мер тиште-влак ушем лийын. рашрак лияш гын, Мер - ик ой дене, ваш келшен илыше тиште-влак ушем. Тушко родо-тукым улмым огыл, а ваш келшен илымым шотыш налын ушенынт. рушла каласаш гын, "дружественный союз племен лиеш" - "мир" лиеш. Мер Юмын символжо - кок вуян имне. Ожнырак кок вуян шордо але пӱчӧ лийын. Каваште - Орион тӱшкашӱдыр. Ожно финн-угор-влак Орионым Вӱдвара шӱдыр огыл, а Кугыеҥ маныныт. Эше ожнырак - Шордо (Хор). Но тыште ӧраш нимолан - Шородо Илыш Шочынын (Кӱсын) символжо, Кугыеҥ, Мер Кугыеҥ - мемнан (айдеме сатын) кугезына. кугезына-влак нуно эре пырля лиймылан ӱшаненыт. Илен толын шордо (Илыш Шочын Юмо - Кӱсӧ) имньыш савырнен, а Мер Юмо - имнешкыш. Кугечылан мемнан деке лач тиде кавасе имнешке - Мер Юмо вола. Рашрак лияш гын, Илыш Шочын ден Мер Кугыеҥ.

Тиде кечын игече могай, октябрь тугай лиеш. Пыл-влак мардеж ваштареш ийыт гын, лум лумеш.