1 январь – Онар патырым жаплыме кече.

1 январь – Онар патырым жаплыме кече. Тыгак моло патырымат жаплыман. Руш-влак тиде кечын Илья Муромецым жаплат. Но Илья Муромецым чын руш патырлан шотлаш неле. Тудо Мурома ола воктенсе Карачарово селаште шочын. Мурома чылт марий шомак - «мары» да «маа» мут-влак гыч шога, кызытсе йылмыш кусараш гын, марий мланде лиеш. Карачарово шомак «кара чирмыш» шомаклан лишыл, булгар-влак касвел марий-влакым лач тыге маныныт. Шем («кара») тӱс дене касвелым ончыктеныт. Карачарово села ожно Москва воктенат лийын. Туштат акрет марий-влак иленыт манын кертына. Кеч-мо гынат, кугезына-влак касвел кундемыште илыме нерген легенде-влак калык коклаште кумдан шарленыт. Нуным шотыш налде ок лий.

Былинылаште Илья патырым тыгак Илья Моровлин, Муравленин, Муровец, Муромлян маныт. Тыштат тудын марий, мурома але меря улмыжо раш коеш. Тудым тыгак Илья-зме- еборец маныт. Кишкым сеҥыше Илья - Перун - патыр-влаклан полшышо Кӱдырчӧ Юмо.

Тиде кечын игече могай, июль тугай лиеш. Лум шуко да пушеҥгеш эрдене пєрш возеш гын, лектыш сай лиеш. Шўдыр-влак чолган йўлат гын, емыж шуко лиеш. Тылзе ояр гын, пурса ден яшмыкпурса умат. Мардеж виян гын – пўкш.