Шочмо калыкшылан ӱшанле улеш

Шочмо калыкшылан ӱшанле улеш

Айдемын илышыже волгенче гай волгалт кая да йӧра. Тиде илышыжым кажне еҥ шке семынже эртара.

1940 ий 29 январьыште Мишкан районысо Удымбай ялыште Ишпаковмыт ешыште эрге аза шочын. Тудлан Георгий лӱмым пуэныт. Грек йылме гыч кусараш гын, тиде лӱм «мланде пашаеҥ» манмым ончыкта. 1947-1950 ийлаште шочмо ялыштыже тунемын. Латик ияш улмыж годым ача деч посна кодын. Авалан шкетланже куд икшывым ончаш верештын.

1950-1954 ийлаште Тымбай шымияш школышто тунемын. Илыш пўрымашыже 1954 ийыште тудым Эльян педучилищыш конден, а 1956 ийыште Эльян педучилищым Благовещенск олашке кусареныт. Училище деч вара Георгий Ибулаевич 1958-1961 ийлаште

Кульчубай тӱҥалтыш школышто пашам ыштен, 1961 ийыште Тымбай кандашияш школышко пений ден физкультурым туныкташ

кусареныт. Совет Армий радамыште служитлаш жап шуын. Ондак Пенза областьыште Каменка олаште ракетный войскаште служитлен, а 1942 ий июнь гыч служба пытымешке Германийыште - Совет войска группышто.

Кызыт тудо отставкысе старший лейтенант. Армий деч вара Тымбай кандашияш школышто пашам ыштен. 1971 ийыште

Башкирский государственный университетын исторический факультетшым отличий дене тунем пытарен. Тудо эре шочмо калыкшым йӧратен, сандене диплом пашажат «Марийское население Башкирии в 17 - первой половине 18 веков» кӱкшын аклалтын.

Айдеме нерген тудын шуктымо пашаже-влак раш каласкалат. 1971 ий гыч тудо Токтар кандашияш школышто директорлан ышташ тӱҥалеш. Георгий Ибулаевич пашам ыштыме жапыштыжак шинчымашыжым умбакыже пойдарен толын. 1975 ий ноябрь гыч 1978 ий декабрь марте М. В. Ломоносов лўмеш Московский государственный университетыште тунемын. 1978 ий декабрь гыч Георгий

Ибулаевич Башкирский государственный аграрный университетыште старший преподавательлан, 1990 ий гыч историй да культурологий кафедрыште доцентлан ыштен.

120 научный пашам возен, шукыжо Башкортостан Республикысе марий калыкын историйже да культурыжо дене кылдалтын.

Еҥ-влак шӱдыр гаяк улыт. Уло изи, еҥ шинчалан койдымо шўдыр. Уло волгыдо, чылам шкеж дек шупшын шогышо шӱдыр.

Тыгайже шке йырже шокшым шара, моло-влаклан илыш корным волгалтара.

Георгий Ибулаевичым ме лач тыгай шӱдырлан шотлен кертына. Тудо шуко тӱнямбал, всероссийский, региональный, республиканский, оласе да вузласе научно-практический конференцийлаште участвоватлен, марий калыкын культурыжо йодыш-влак дене статья-влакым возгален.

1996 ий гыч Георгий Ибулаевич Россий Федераций да Башкортостан Республикысе журналист-влак ушемын членже улеш. «Чолман», «Кугарня», «Дружба», «Башкортостан», «Известия Башкортостана», «Республика Башкортостан», «Истоки», «Марий Эл», «Ваш собеседник», «Ончыко», «Аманат», «Ватандаш», «Бельские просторы», «Учитель Башкортостана» газет да журнал-влак дене пеҥгыде кылым куча. Республиканский телевидений дене выступатлымаштыже, газет ден журнал статьялаштыже кажне калыкын культурыжым нєлталшаш верч, Башкортостаныште да Россий Федерацийыште калык-влак кокласе келшымашым пеҥгыдемдышаш верч выступатла.

Марий калыкын эргыже Георгий Ибулаев Россий да Касвел Европысо институтын докторжо Сеппо Лаллука дене пеҥгыде кылым кучен. Пиалан лийшашлан чылаж годым поянлык ок кӱл. Аграрный университетыште Георгий Ибулаевич 32 ий пашам ыштен. Пашам ыштыме жапыштыже «Пашан ветеранже» медаль, Россий Федераций образований да наука министерствын Почетный грамотыжо дене наградитлалтын. Тудо Яныш Ялкайн лўмеш премийын лауреатше, Башкортостан Республикысе культурын заслуженный пашаеҥже.

Георгий Ибулаев уста шахматист. Кодшо курымын 60-70-ше ийлаштыже ныл гана Башкирийысе сельский шахматист-влак коклаште чемпион лийын. Шахматный задаче ден этюд-влакым ыштымаште тудлан шушыжо шагал. Шахматный композиций дене Башкортостан Республикын чемпионжо лӱмым латшым гана сулен. Шахматный композиций шотышто тӱнямбал, всесоюзный, всероссийский фестивальллаште участвоватлен. Тудын чылаже 250 шахматный задача ден этюдшо-влак савыкталтыныт. 1996 ий гыч Георгий Ибулаевич «Йэншишмэ» республиканский газетыште шахматный отделым намия.

2015 ийыште Башкортостан Республикысе журналист ушемын Почетный грамотыж дене наградитлалтын. Январьыште тудо

юбилейжым палемда. Тудо педагогический пашан ветеранже, кызыт сулен налме канышыште улеш. «Пиал - тиде кунам

тыйым умылат» маныт.

Георгий Ибулаевым йырым-йырже тудым аклыше, пагалыше родо-шочшыжо, йолташыже-влак авырен шогат. Юбилейда дене шокшын саламлена! Тек ончычсо гаяк пеҥгыде да виян лийза. Утларак шыргыжса, лишыл еҥда-влаклан йӧратымашым,

шочмо калыкланда поро ой-каҥашым пуэн шогыза.

Пиалан лийза!

Ф. КАДИКОВА (материалым Тымбай школ колтен).