Законыш вашталтышым пуртымо

Законыш вашталтышым пуртымо

2018 ий 3 октябрьыште Россий Федерацийын Президентше В. В. Путин «Пенсийым палемдыме да тўлымӧ йодыш шотышто Россий Федерацийын посна законодательный актлашкыже вашталтышым пуртымо нерген» 350-ФЗ №-ан Федеральный законым подписатлен (умбакыже - Федеральный закон), тиде кышкарыште 1991 ий 19 апрельысе «Россий Федерацийыште калыклан пашам ситарыме нерген» 1032-1 №-ан законышко вашталтышым пуртымо (умбакыже - Закон).

Законышко могай вашталтышым пуртымо нерген ме районышто калыклан паша верым ситарыше отделын инспекторжо Олеся Анатольевна Юсупова дене мутланена.

- 2019 ий январь гыч пашадымылан пособийым кугемдаш палемдыме. Тыге, пашадымылан эн изи пособий 2019 ийыште районный коэффициент дене пырля 1725 теҥге лиеш, эн кугу - районный коэффициент дене пырля - 9200 теҥге.

Ушештарена, 2015 ийыште пашадымылыклан эн изи да эн кугу пособий районный коэффициент дене пырля 977,50 теҥге да 5635 теҥге лийыныт. Тиде сумма пытартыш лу ий жапыште ик ганат вашталтын огыл.

Паша деч посна кодмо деч ончыч 26 арня пашам ыштыше-влаклан пособий пытартыш кум тылзаш пашадарын кокла кугытшо шотлалтеш. Тидлан кокла пашадар нерген справкым намийыман. Тудын негызеш расчет ышталтеш.

Пашадымылыклан пособий шотлалтеш: икымше кум тылзыште - пытартыш паша верысе кокла пашадарын 75 процентше, варасе кум тылзыште - 60 процентше.

- Пашадыме граждан-влак- лан пособийым тўлымӧ жап вашталтеш мо?

- Закон дене келшышын, пашадымылан пособий паша деч посна кодмылан государство деч пособийым налаш правам пуышо жаплан тўлалтеш. Пособийым тўлымє жап 2 гана кўчыкемдалтеш. Тиде вашталтыш пенсий деч ончычсо ийготан-влаклан ок логал. 2019 ийыште пашадымылан пособий тыгай жапыште тўлалташ тўҥалеш: кє икымше гана пашам кычалеш, паша дисциплиным пудыртымылан паша гыч лектын, 26 арня деч шагал пашам ыштен - идалыкыште 6 тылзе гыч 3 тылзе марте кўчыкемдыме; кє 26 арня деч шукырак пашам ыштен - 12 тылзе гыч 6 тылзе марте волтымо.

Иктым палыза, у правил почеш пашадымылан пособийым уэш да уэш налаш ок лий, кеч ик тыгай факт лийын гын: калыклан паша верым ситарыше службыш ик тылзе деч утларак жап мийыдымылан; пашадымылык пособийым ондален налаш тєчымылан; калыклан паша верым ситарыше службын услугыж деч шєрлымылан.

Закон дене келшышын калыклан паша верым ситарыше службыш уэшлан у паша верыште пашам ыштымым чарнымеке мияш лиеш.

- Кємытлан эн изи пособий палемдалтеш?

- Эн изи пособийым икымше гана пашам кычалшылан, пытартыш паша верыште 26 арня деч шагал пашам ыштышылан, индивидуальный предприниматель пашам РФ закон дене келшышын чарнышылан, пашадыме статусым налме марте ик ий деч утларак пашам ыштыдымылан, пытартыш паша вер гыч законым пудыртымылан лукмылан, рўдерын направленийже почеш колтымо тунемме верым шке кумылын кудалтен кодымылан.

- Пенсий деч ончычсо ийготан граждан-влаклан могай ешартыш социальный гарантий уло?

- У Закон пенсий деч ончычсо ийготан граждан-влаклан пашадымылык шотышто пособийым кугемдымылан кугу верым ойыра. Тыгай тўшкашке пенсийыш лекташ 5 ий кодшо-влак пурат. Тыгай пашадыме-влаклан пособий уральский коэффициент дене 12972 теҥге лиеш. Но иктым шарныза, рўдерыш учетыш шогалаш мийыме деч ончыч 26 арня пашам ыштыше-влаклан гына тыгай пособий тўлалтеш. Пашадымылан пособий тыге тўлалтеш: икымше кум тылзыште - кокла пашадарын 75 процентше, варасе ныл тылзе - 60 процент, умбакыже - 45 процент. Моло случайлаште эн изи пособий - 1725 теҥге палемдалтеш.

Пашадымылык шотышто пособий тўлаш лийме эн кугу пособий деч кугурак да эн изи пособий деч изирак лийын ок керт. Эн изи да эн кугу пособийын кугытшым кажне ийын Россий Федераций правительство палемдаш тўҥалеш.

Фирдаус КАДИКОВА.