Ялысе фельдшерын суапле пашаже

Ялысе фельдшерын суапле пашаже

Ожсек ялыште фельдшер ик эн пагалыме еҥ лийын. Вет кеч-могай чер, корштымо, эмганыме годым еҥ-влак эре фельдшер деке миеныт. Районный больницышкат фельдшерын темлымыж годым веле каеныт.

Ялысе медицина пашаеҥ суткан кеч-могай жапыштыже, игече могай улмым ончыде, еҥ-влакын ӱжмашке вашка. Ялласе медик-влак шке пашаштым эн кӱлешанлан да эн сайлан шотлат. Тиде тыгак. Арзамат ялысе фельдшерско-акушерский пунктышто ыштыше Лидия Алкиеват тыгак шона.

Лидия Владимировна 40 ий медициныште ышта, тушечын 36 ийже фельдшер улеш. Уфасе медицинский училищым тунем пытарымеке, 13 №-ан больницыште лоротделенийыште медсестралан ыштен, вара шочмо кундемышкыже пӧртылын. Ялысе ФАП-ыш фельдшерлан тӱҥалын. Марлан лектын. Пелашыж дене кум ӱдырым ончен-куштеныт. Лидия Владимировна чыла илышыжым ойырен налме профессийжылан пуэн, тудым вашталтыме нерген иканат шоналтен огыл.

Ялыште фельдшер - эн кугу врач, доктор улеш. Тудо чыла палышаш да чыла черым эмлен моштышаш. Вет районный больница гыч врач-влак тылзылан икана веле, график почеш, толын савырнат. А моло годым чыла эмлыме сомыл Лидия Владимировна деч шога. Иктаж-могай нелылык лектеш гын, тудо участковый терапевт, акушер-гинеколог деч ой-каҥашым йодын кертеш, чотырак черланышым поликлиникыш колта але врачым мӧҥгӧ ӱжыкта. Конешне, шукыж годым поро мутшак тӱрлӧ таблетка деч пайдалырак лиеш.

Лидия Алкиева ынде шуко ий пошкудыжо-влакын тазалыкыштым аралымаште шога. Иктаж-кӧ черлана гын, чыла сомылжым кудалтен, тудын деке

вашка.

- Пашаште шкемын чыла проблемем мондалтеш, пациент-влакын проблемышт нерген гына шонаш тыршем. Полыш йодын толшо кажне еҥлан пуымо

полышем пайдале лийже манын шонем. Мемнан профессийыште чондымо еҥ-влаклан вер уке.

Еҥлан полшаш шонымо кумыл, чон ӱжмаш, еҥ ойгым умылен моштымаш уке гын, медициныште нимом ышташ, - ойла тудо. Арзамат ялын фельдшерже шке землякше-влакын могай чер дене черле улмыштым раш пала. Еҥ-влак тудлан ӱшанат, сандене медпунктышко лӱдде мият.

- Мутат уке, кызыт ФАП-ште пашам ышташ куштылго огыл. Еҥ-влакын медицина деке йодмашышт кугемын, - мутшым умбакыже шуя Лидия Владимировна. - Ялыште илыш чот вашталтын.

Мыйын фельдшерлан ышташ тӱҥалме жапыште ялыштына тӱжемат пеле наре еҥ илен. А таче кумшӱдат ок погыно. Самырык-влак ял гыч каят. Мыйын участкыштем таче ик ияш марте йоча-влак индешын улыт, 14 ияш марте - 139, мӱшкыран ӱдырамаш - 5. Еҥ шагал гынат, ялысе медик деке йодмаш кугу. Еҥ-влакым приниматла, профилактический осмотрым, тӱрлӧ процедурым эртара. Паша кечылаште гына огыл, а каныш, пайрем годымат

ӱжмашке лектын коштман.

- Ятыр ий ончыч ик тыгай случай лийын ыле, - ынде шыргыжалын шарналта Лидия Владимировна. - 31 декабрь. У ийым вашлияш икмыняр минут гына кодын. Мемнан деке ик ача куржын толын пурыш да ватыже азам ышташ тӱҥалме нерген шўлешт-шўлешт ойла. Писын чияш да полшаш куржаш перныш. У ийым ме шочшо у айдеме дене пырля вашлийна.

Ялысе фельдшерын экстренный случай-влак эре лийыт. Шуко гана гипертоний, инсульт, инфаркт годым еҥ-влакын илышыштым утарен кодаш пернен.

- Ынде мый икымше полышым пуымо деч вара черле-влакым районный больницыш колташ тыршем. Чаманаш веле кодеш, тушто чумыр районлан кок брига-да вашке полыш гына уло. Сандене еҥ-влакым утларакшым частный машина-влак дене намияш логалеш.

Ялысе фельдшерын эн кугу тыланымашыже - у, жаплан келшыше оборудованиян зданий. Вет кызыт тудлан, ой, могай неле: телылан пуым ямдылыман, 5 шагат эрдене миен, коҥгаш олтыман, вет эрдене еҥ-влак толмо жаплан шокшо лийшаш. А газ ден олтыман, вӱд проводан, шокшо туалетан, волгыдо, шокшо, йоҥгыдо зданий - тиде илышым ятырлан куштылемда ыле.

Тудын пашам ыштыме жапше мучко ешыже ӱшанле эҥертыш лийын да улеш. Ешыште сурт сомылым ышташ ава паша гыч пӧртылмыжым вучен огытыл, а мӧҥгешла, толмешкыже чыла сомылым ыштен пытараш тыршеныт.

- Моло профессий дене пашам ыштен кертам ыле мо, каласенат ом керт, - манеш тудо. - Мыланем Юмыжак тыгай пўрымашым колтен.

Венера АГЛЯМОВА.