Вӱдыштӧ сак лийман! Вӱд воктене лӱдыкшыдымӧ каныш шотышто йодышлан Башкортостан Республикысе чрезвычайный ситуаций-влак шотышто государственный комитетын председательже Фарит Гумеров вашешта.
- Тений йӱштылмӧ сезон кузерак эрта?
- Чаманаш кодеш, йӱштылмӧ сезонын икымше кечыштыжак Бурзян районышто Ош Виче эҥерыште 7 ияш йоча вӱдыш пуреҥгаен колен. Вӱдыш пуреҥгайыше-влакын чотышт арня еда ешаралтеш.
Июньышто моткоч тургыжландарыше ик арня лийын, тиде арняште вӱд гычын 11 колышым лукмо. Шокшо кече-влак эше лийыт, сандене мыланна июль мучко тӱткӧ лийман.
Эҥгек-влак чыла йўштылаш келыштарыдыме верлаште лийыныт. Сандене йӱштылмыда шукта гын, тидлан келыштарыме пляжлаште гына йӱштылаш ӱжына. Башкортостан Республикыште чылаже 75 тыгай пляж уло. Нунын кушто верланымыштым интерактивный карта полшымо дене муаш лиеш, тыгай карта Башкортостан Республикысе чрезвычайный ситуаций-влак шотышто государственный комитетын сайтыштыже уло.
- Кеҥежым вўд воктеке йӱштылаш веле огыл, тыгак колым кучаш вашкат. Колым кучышо-влак коклаште нимогай эҥгек уке?
- Ситуацийым рашемдашлан июньышто лийше кум примерым кондем.
7 июньышто Иглин районысо Кудеевка села воктене карьер гыч вӱдыш пуреҥгаен колышо ик пӧръеҥын капшым лукмо. Тудо вӱдышко колым кучымыж годым пуреҥгаен да лектын кертын огыл.
8 июньышто Илиш районысо Груздевка ял воктене Ош Виче эҥерыште ик пушыш шинчын колым кум пӧръеҥ кучен. Тидын годым пуш кенета кумыкталтын да колызо-влак вӱдышкӧ логалыныт. Нунын кокла гыч иктыжым эҥгек лиймым ужшо еҥ-влак утареныт, кокымшыжым – спасатель-влак, тудет бакеныш пижын кертын улмаш. Кумшыжым утарен шуктен огытыл – капшым вӱд йымачын водолаз-влак луктыныт.
9 июньышто Уфа районысо ик ерыште колым кучымыж годым 9 ияш эргын кол эҥырже электропередача линийыш логалын. Йоча тулеш
Идалык еда теве тыгайрак эҥгек-влак лиедат. Сандене кол кучаш кайыме годым сак лийман, тидын годым колызо аракам йӱеш гын, эҥгек лийын кертме лӱдыкшо ятырлан арта.
- Тендан ведомствыда йӱштылаш лӱдыкшӧ вер-влакым учетыш налеш але уке?
- Йўштылмє жапыште эн шуко еҥ Ош Виче эҥерыште кола. Рашрак лияш гын – кажне кудымшо еҥ. Эҥерлаште вӱдыш пуреҥгайыше-влакын 55 процентше кола. Молышт – ерыште, пӱяште, карьерыште.
Вӱдыш пуреҥгайыше-влак кокла гыч утларак ужашыже – 90 процентше - пӧръеҥ-влак. Кодшият сӱрет тыгаяк лийын: вӱдыш 78 пӧръеҥ, 2 ӱдырамаш, 6 йоча пуреҥгаеныт.
- Кеҥежым вӱд воктене эҥгек лиймын моло жапысе дечын могай ойыртемже уло?
- Кум тӱҥ ойыртемым палемдем. Икымше - йӱштылмӧ сезонышто вӱдыш пуреҥгайыше-влакын 80 процентше йӱшӧ вуя пуреҥгая. Кокымшо
– йӱштылмӧ сезонышто вӱдышкӧ чӱчкыдын транспортный средства-влак пуреҥгаят. Мутлан, кодший, 6 июльышто, 3 еҥ гыч шогышо еш автомобиль дене Краснокам районысо
Саузовое ерышке пуреҥгаен колен. Кумшо – эҥгек-влак колым кучышо да пуш дене коштшо-влак коклаште артат. Мутлан, 21 июньышто Дюртюли районышто моторан пуш дене коштмо годым вӱдышкӧ 10 ияш йоча волен возын, тудын вуйжым моторан пушын винтше сусыртен.
- Йӱштылмӧ сезонышто эҥгекым ончылгоч кораҥдыме шотышто паша кузерак шукталтеш?
- Келыштарыме пляжлаште спасатель-влак дежуритлат. Нуно тений Уфа олаште гына 17 еҥым утареныт.
- Спасатель-влак кажне кечын республикысе эҥерла ден ерлашке профилактический рейд-влакым эртараш колталтыт. «Ир пляж-влак» муылтыт
гын, жаплан келыштарыме спасательный пост-влак вераҥдалтыт. Профессиональный спасатель-влак деч посна тиде пашашке общественный спасатель-влакат ушнат. Мутлан, Вӱдыштӧ утарыше-влак всероссийский обществын членже-влак. Йӱштылаш поснак лӱдыкшӧ эҥер ден ерла воктене спасатель-влак манекен-влак полшымо дене эҥгекыш логалшылан икымше полышым ончыкташ, вӱдыштӧ шкем кузе кучаш туныктат.
- Йӱштылмӧ годым, эҥгек лийдымашын, шкем кузе кучыман?
- Вӱд воктене каныме годым эҥгек ынже лий манын, палыдыме верлаште ида йӱштыл, йӱштылмыда шукта гын, тидлан келыштарыме пляжышке кайыза. Ерын але эҥерын пундашыже могай улмым ода пале гын, вӱд йымаке ида тӧрштыл. Шкетын вўдыш ида пуро, сер деч торашке ийын ида кай, йӱшӧ вуя ида йӱштыл.
Йӱшӧ вуя йўштылмылан 3 гыч 5 тӱжем теҥге марте штраф пышталтеш.
Тӱҥжӧ – ача-ава, коча-кувава-влакым икшывыда да уныкада-влакым вўд воктеке шкеныштым колташ огыл йодына. Ушештарена: вӱдыш пурен кайыше йоча-влак кокла гыч визытынат йӱштылаш але колым кучаш кугыеҥ-влак дечын посна каеныт. Вӱдыштӧ шке кучымо правил неле огыл, но тудым пудыртет гын, акше пеш шерге лиеш – айдеме илыш!
Фирдаус КАДИКОВА ямдылен.