Полыш кид

Полыш кид

Пытартыш жапыште «Еш» рӱдерын отделенийже нерген чӱчкыдын колына. Тудын пашаже да цельже нерген Мишкан отделенийым вуйлатыше Маргарита Николаева дене мутланена.

- «Еш» отделенийын тӱҥ цельже - еш институтым пеҥгыдемдаш, ача-ава-влакын ответственностьыштым кугемдаш, - ойла Маргарита Шайхиевна.

- Те пеш шуко услугым ончыктеда…

- Чын, отделений социально-правовой, социально-психологический, социальный обслуживанийым пуаш кӱлмӧ радамыш пуртымо граждан-влаклан пеш вашке ончыктымо услуга-влакым ышта. Ме граждан-влакым интернат пєртыш, психоневрологический интернатыш да тыгак общий типан интернатыш, стационарный обслуживанийлан колтена, шоҥго еҥ ден инвалид-влакым пєртыштє обслуживатлаш кӱлмым рашемдена, нужна еш дене неле ситуацийыш логалше еш-влаклан вургем дене полшена. 2018 ийыште 1 175 601 теҥгеаш вургемым, арверым 70 еш налын. Спонсор, инвестор семын шкенан кундемыште илыше-влак, Уфа, Бирск ола гыч еҥ-влак вургемым, йолчиемым, модышым кондат.

- Тендан отделенийда тӱрлӧ поро кумыл акцийлаште участвоватла…

- Кажне ийын «Школыш погынаш полшо» республиканский акцийыш ушнена. Тиде акцийыште неле илыш ситуацийыш логалше ешласе йоча-влаклан у тунемме ийлан школыш каяш ямдылалташ полшена. «Ырыкташ полшо» акцийым эртарена. Тиде акций дене кодший Айблат ялыште илыше ик пенсионерлан пуым ышташ полшымо. Йодмына деч вара предприниматель И. Гильмутдинов вес кечыжланак ик трактор пуым намиен ястарен. А ялысе еҥ-влак чумырген, пуым пўчкын, артанаш оптен шынденыт.

- Шоҥго-влаклан посна тӱткылык ойыралтеш?

- 2017 ий 1 январь гыч БР-ште «БР-ште шоҥго ден инвалид-влаклан приемный еш нерген» закон илышыш пурен. Тудо шоҥго еҥ ден инвалид-влакын илышыштым куштылемдаш, мӧҥгысӧ условийыште полышым налаш келыштаралтын.

Ешышке шоҥго еҥым але инвалидым ашнаш налмылан тылзе еда 6200 теҥге окса тўлалтеш. Приемный ешыште икмыняр тыгай еҥ ила гын, кажне еҥжылан тынар окса тӱлалтеш.

I группан инвалидым але 80 ияш деч кугурак шоҥго еҥым ашнаш налмылан тиде тӱла 30 процентлан кугемеш, 8060 теҥге лиеш. Тачысе кечылан мемнан районышто Тымбай сельский поселенийыште ик тыгай еш уло.

- Еш ава деч тӱҥалеш, нунылан кузе полшеда?

- 2017 ий март гыч «Материнская слава» медаль дене наградитлаш документ-влакым погаш мыланна ӱшаненыт. Тиде жапыште шуко икшыван кум авам наградитлыме. Тиде - Пайтара гыч Е. Айгузина, Арзамат гыч Л. Яншаева, Озерка гыч Н. Биктышева.

«Материнская медаль» дене визыт да утларак йочам ыштыше (ашнаш налше), тушечын иктыже 1997 ий 16 апрель деч вара шочшо лийшаш, да Башкортостан Республикыште илыше ава-влак наградитлалтыт.

Чаманаш веле кодеш, тыгай кӱкшӧ лўмым чылан налын огыт керт. «Материнская слава» медальым шке икшыве-влакым сайын ончышо да воспитатлыше, таза илыш-йӱлам кучышо, моло еш-влаклан примерым ончыктышо ава-влак гына налын кертыт.

- Тендан ик пашада - адресный социальный полыш…

- Адресный социальный полыш нужна еш-влаклан, кудыштын парышышт илен лекташ ситыше минимум деч шагал, пуалтеш. Тыгай полышым налше еҥ кажне тылзын 10-шо числа марте «Еш» отделенийыш социальный адаптаций программым шуктымо нерген 12 N приложенийыште ончыктымо форма дене отчетым ыштышаш, тыгак адресный социальный полышлан налме оксам целевой роскотлан кучылтмым пеҥгыдемдыше документ-влакым кондышаш. Инвалидностьым налше граждан-влак мемнан деке толыт, шкеныштын личный данныйыштым вес ВТЭК-ым эрташ программыш пуртат.

- Тендан отделенийда эше могай проектлаште участвоватла?

- Еш идалык кышкарыште республикыште Еш, паша да калыкым социально аралыше министерство ден «Еш» республиканский ресурсный рӱдер «Еш каныш-влак» проектым ыштеныт. Тиде мероприятий ешлан полшымо единый виш системым ышташ виктаралтын. 2018 ийыште ме районышто 11 еш канышым эртаренна. Конешне, чыла сельский поселенийым авалтыме шуэш, но мемнан транспортнан укелыкше чаракым ышта. Туге гынат кум сельский поселенийыште - Кӱрзе да Изи Накаряк Культура пӧртлаште, Иштыбай школышто эртаренна. Молыжо Мишканыште эртаралтын. Чыла роскотым, приз, кочкыш, грамота да молым ме шке ўмбакына налына.

- Районышто неле илыш ситуацийыш логалше еш-влак шукын улыт мо?

- Мемнан отделенийыш учетыш шогалтыме неле ситуацийыш логалше еш идалык тӱҥалтышлан 30 лийын, нине ешлаште ийготыш шудымо 81 йоча кушкеш. Но тиде цифр эре вашталт толеш. Мемнан задачына, неле ситуацийыш логалше ешым муаш гына огыл, а тыгай ситуаций гыч лекташ полшымаш улеш. 2018 ийыште 13 ешым учет гыч кораҥдыме, вич ешым шогалтыме.

Ме теният чыла нине корныла дене пашанам шуяш тӱҥалына. Мемнан деке иктаж йодышда уло але полыш кӱлеш гын, 8 (34749) 2-14-27 телефон дене йыҥгыртен кертыда. Мемнан адресна: Мишкан села, Ленин урем, 73.

Фирдаус КАДИКОВА.