«Пашам моло деч сайын ыштыман»
Радий Хабиров посланийыште мом каласен
Уфасе Конгресс-холышто е‰-влак тич темыныт. Тиде гана эре шыдыракын койшо да икгай пальтом чийыше, икгай прическым ыштыше депутат-влак лийын огытыл. Республика вуйлатышын ойжым колышташ тўрлє е‰-влакым ўжмє. Теве республикын икымше президентше Муртаза Рахимов. Залыште улшо-влак тудым кынел шогалын, кидым кырен вашлийыныт. Теве кокымшо президент Рустэм Хамитов. Икымше радамыште шыпак гына кумдан палыме врач, путешественник Эрнст Мулдашев шинча, туштак вич икшывым ончышо шуко икшыван еш коеш, теве шкетын вооруженный преступникым кучышо ГИБДД пашае‰. Балконым тўрыснек блогер-влаклан пуымо. Тушечын селфим ышташ йєнан. Регион вуйлатыше залыште шинчыше-влаклан да телевизор ден планшет-влакым ончышо ныл миллион е‰лан мом каласен.
Государствын изи огыл обязанностьшо-влак нерген Икымше минутыштак республикысе тєра-влаклан Нью-Йоркын ончычсо мерже Рудольф Джулианин гай лияш задачым шындыме. Тудо тўнямбалне ик эн сай мерлан шотлалтеш. Тудын «пудыргышо тєрза» теорийже ойла, кунам чылажат пеш чот алама гынат, кажне кечын ыштет гын, сайым ышташ лиеш. Тыге, мутлан, тудо криминальный Гарлем гыч респектабельный районным ыштен, тушто средний класс ила. Ик пудыргышє тєрза нимат огыл манын кидым лупшалат гын, вара моло тєрза-влакат чыла пудырген пытат.
- Вуйыш потолок волен возын кертме школышто йочам туныкташ ок кўл, поликлиникылаште, МФЦ-ште е‰-влак шагат дене черетыште
шогышаш огытыл, телым автобусым вучен кылмен шогыман огыл. XXI курымышто йоча-влак пычкемыш урем дене школыш коштмым
ласка чон дене ончаш ок кўл.
Власть пєртышкє тулым да шокшым пуртышаш, олмыктымо пашам ыштышаш, корнышто лумым эрыктышаш, уремыште, оралтыште, подъездлаште порядкым ыштышаш. Кажне кечын шуктымо пашаште нимогай геройлыкым ончыкташ ок кўл, республикыште илыше-влак мемнан деч лач тыглай бытовой проблемылам решатлымым вучат, - ойлен Радий Хабиров.
Кушеч мллиардым муман Радий Хабиров «социалкылан» выступленийжын пелыжым ала изиш шукыракат ойырен. Тиде пел шагат жапыште правительство лу дене у поручений-влакым налын. Мутлан, республикыште илыше-влаклан йоча садлан тўлаш компенсацийлан, инвалид-йочам ончымылан пособийым кугемдаш, тыгай йочам ончышо ешлан йочам реабилитироватлаш сертификатым ойыраш миллиард те‰гем муаш. Инвалид-влаклан пачерым налаш роскотым 200 миллионлан, вич да шукырак йочам ончышо шуко икшыван еш-влаклан 500 миллион те‰гелан кугемдыман.
Тиде жапыште финанс министрын чурийже могайрак лийын, умылаш йєсє огыл, но тудым мыланна ышт ончыкто. А поручений-влак ешаралтыныт веле.
- Чолгалыкым ончыктыза, шкаланда кўлшє специалист-влакым шке кычалза, нунылан социальный, бытовой полышым пуыза. Нуным пашаште кодышашлан ончылныжо мурен, куштен кертыда. Тендан тыршымыда землякда-влакын тазалыкышт дене пєртылеш, - регионышто врач-влакын ситыдымышт нерген ойлен Радий Хабиров.
Мотор илаш кўлеш Радий Хабиров кокымшо пел шагатым «комфортный среда» манмылан ойырен. Чыла вере мотор, йєнан лийшаш.
- Кушто гына лийын омыл, чыла вере ик сўрет ончыл верыш лектеш: паша вер укелан кєра пєръе‰-влак вес кундемлашке каят. Мемнан республикылан тиде тачысе кечылан ик эн пўсє проблема улеш. Мыланна у паша вер-влакым ыштыман, тидын годым пашадаржат достойный лийшаш. У производство-влакым почаш тў‰алына, - ойлен регион вуйлатыше.
- Ме 350 миллиард те‰гем пытарена, а эн шукыжо 170 миллиардым ыштен налына. Тидыже мемнан ыштен кертме вийнан пелыжат уке. Тидыжымат ямде кочкыш продукт дене огыл, а сырье дене ыштен тєчена, тыгодым ешартыш аклан налаш лийме пеш шуко оксам йомдарена, - манеш Хабиров.
Вара регион вуйлатыше школым тунем пытарыше выпускник-влакын ик нылымше ужашыже вес кундемласе вузлашке тунемаш кая, манын палемден. Нуным шкенан дене кодышашлан мемнан университетна-влак Российысе ончыл вуз-влак кўкшытыштє лийшаш улыт. Тидлан правительство идалык мучаш марте Технополисым - республиканский Наука да технологий пєртым почшаш, тидлан кушто да
кузе кызытсе жаплан келшыше межвузовский корпусым - кугу общежитийым чо‰аш - шонаш кўлеш.
Але шкенан оралтылам ончалаш. Кум тўжем нарым юватылде олмыктыман. Тидлан Башкирий вес ийыште 3,5 миллиард те‰гем, а подъездлам олмыкташ эше ик миллиард те‰гем ойыра.
- Тыгай программа-влак вес регионлаште уже пашам ыштат. Куд ий жапыште 26 тўжем подъездым илышлан чыла шотыштат келыштараш да ты йодышым эрелан петыраш шонена, - каласен Радий Хабиров.
Башкирийын девизше уэмын Башкирийыште кє «Без якшырак булдырабыз» возыман футболкым эн ончыч луктеш, тудо поя. Лач тиде, регион вуйлатышын шонымыж почеш, мемнан девизна лийшаш. Тудын деч сайракше «Сделать наш Башкортостан «Greatagain» гына лийын кертеш.