Нелылыкым сеҥыме школ

Нелылыкым сеҥыме школ

Таҥасымаш 27 июнь гыч 1 июль марте Сабантуй олыкышто эртен. Тушто Башкортостан Республикын тӱрлӧ кундемлаж гыч 580 утла ӱдыр-рвезе участвоватленыт. Чылаже 51 команда лийын.

Вич кече жапыште команда-влак олыкышто шкеныштын еҥым утарыме, ир пӱртӱсыштӧ илыме, икымше медицинский полышым ончыктымо шотышто усталыкыштым ончыктен. Таҥасымаш 2 класс почеш эртен: А – 15-17 ияш-влак коклаште, Б – 12-14 ияш-влак коклаште.

Мероприятий почылтмо лӱмеш торжественный мероприятийышке Образований министерствын представительже Л. Хабибуллина, Россий МЧС-н Башкортостан Республикысе управленийже начальник М. Латыпов, БР-се чрезвычайный ситуаций-влак шотышто государственный комитет председатель Ф. Гумеров, БР-се молодежный политика да спорт министрын заместительже Я. Гайдук, «Безопасность школ» всероссийский движенийын республиканский советшын председательже Г. Ахмадеева, Мишкан район МР администраций вуйлатышын заместительже Л. Александрова, районысо организаций ден предприятий-влакын представительышт миеныт. Нуно чыланат салам шомакым ойленыт да ӱдыр-рвезе-влаклан сайын выступатлаш тыланеныт.

Таҥасымаште мемнан районын чапшым «Путник» йоча туризм рӱдерын воспитанникше-влак (А класс почеш команда) араленыт. Командынам ешартыш образованийын педагогшо-влак Д. Алиева ден А. Ибаев вуйлатеныт. Командышке пуреныт: Ильмар Батыров, Артур Валинуров, Надежда Айгузина, Дарья Иванова, Дмитрий Шамаев, Дмитрий Кубагишев, Артем Исакаев, Максим Зайнитдинов.

Вич кече жапыште самырык спортсмен-влак ятыр километр маршрутым эртеныт да тӱрлӧ этаплаште ятыр заданийым шуктеныт.

Пеш кугу чолгалык, чулымлык да усталык тыгай этаплаште кӱлыныт: чаракан полоса, комбинированный пожарный эстафета, гражданский оборона, илен лекме маршрут, кычалме-утарыме паша, комбинированный вий упражнений, нурышто илаш верым келыштарымаш, ориентирований. Таҥасымашын программышкыже тыгак ОБЖ дене викторина, турист муро конкурс, визитка пурталтыныт.

Ик эн оҥай, но неле этап – илен лекме маршрут лийын, тудым эрташ 8 шагат пуалтын. Команда-влак пасу-олык-чодыра дене 15 километрым эртеныт, тидын годым условно эҥгекыш логалше-влаклан полышым ончыктеныт да вес этап марте нумалын каеныт. Этапыште тыгак шырпе деч посна тулым ылыжташ, чайым шолташ, малаш верым келыштараш, вургемым ышташ, авиацийлан сигналым чын пуаш да азимутым муаш кӱлын. Ӱдыр-рвезе-влаклан Чукудо эҥер гоч вончаш моткоч неле лийын, вет вӱдын келгытше эҥерын вончакым вераҥдыме ужашыштыже кыдал гоч улеш. Команда-влак туристический 3 этапым эртеныт: кечыше вончыш, волымаш, кӱзымаш. Нине кугыеҥ-влакланат эрташ неле текшырымаш-влакым 12-17 ияш ўдыр-рвезе-влак эртеныт.

Кычалме-утарыме дистанцийын ик этапыштыже ўдыр-рвезе-влак сплавсредства полшымо дене вӱдыш пурен каяш тӱҥалше еҥым утареныт. Вес этапыште завал гыч еҥым луктыныт, легенда почеш тудет шаланыше зданий йымалан кодын улмаш. Тидын годым тудым эвакуироватлаш корным да эҥер гоч вончышым ыштеныт. Команда-влак тыгак чодыраште «шем яшлыкым» кычалыныт, «ий катышеш кодшо колызым» утареныт.

Игече чевержак шоген огыл да заданий-влак неле лийыныт гынат, командына сай результатым ончыктен: «Комбинированный пожарный эстафета» дистанцийыште мыланна шушо лийын огыл – сеҥышыш лектынна. «Чаракан полоса» да «Кычалме-утарыме» дистанцийлаште кокымшо верлам налынна. «Чаракан полоса» дистанцийыште поснак Надежда Айгузина ойыртемалтын, тудо 70 ӱдыр коклаште кокымшо лийын. 190 рвезе коклаште кумшо верым Ильмар Батыров ден Артур Валинуров налыныт.

Командына тыгак конкурсный программыште сеҥен. Тиде программым ямдылымаште «Путник» рўдерын методистше-влак У. Небогатикова ден Е. Биктышеван надырышт кугу.

А классыште чумыр зачетын итогшо почеш 3-шо верым налмыжлан Мишкан районын командыже Россий МЧС-ын БР-се тӱҥ управленийжын, БР-се образований министерствын, «Безопасность школ» всероссийский йоча-юношеский общественный движенийын дипломышт дене палемдалтын. Тыгай сеҥымашым ме уже ятыр ий ужын огынал!

Республиканский кӱкшытан оҥай таҥасымашым эртараш йӧным ышташ полшымыжлан Башкортостан Республикысе образований министерствын тауштыме серышыж дене Мишкан район МР администрацийым, Мишкан районысо образований отделым да «Путник» йоча-юношеский рӱдерым палемдыме.

В. АГЛЯМОВА (материалым «Путник» йоча-юношеский рӱдер пуэн).