Медицина ялыште, проблема - эл кӱкшытыштӧ

Медицина ялыште, проблема - эл кӱкшытыштӧ

Адак ик ий шеҥгелан кодо. Тудо ош халатан еҥ-влаклан могай шарнымашым коден, медик-влак таче кузе илат? Тидын нерген ме Мишкан рӱдӧ районный больницын тӱҥ врачше Ильдар Жанович Абзалтдинов дене мутланена.

- Шкеат умыледа, очыни, чылажымат таҥастарымаш гоч аклаш лиеш. Шеҥгек савырнен ончалаш гын, ик верыште сай вашталтышым ужат, весыште ала-мо ыштен шукталтын огыл. Мемнан район гыч республика вуйлатышын пашажым шуктышын сайтышкыже вуйшиймаш пурен огыл, тугеже пашана воранен толеш. Республикыште тыгай районжо визыт гына.

Эн ончычак медицинский обслуживаний могай улмым палемден кодаш кӱлеш. Районышто таче Мишкан рӱдӧ районный больница (сменаште 250 еҥ толеш, сутка мучко пашам ыштыше 92 койко-вер, кечывалымсе стационарыште - 33), Чорай участковый больница (50 еҥ толеш, сутка мучко пашам ыштыше 8 койко-вер да кечывалымсе стационарыште 10 вер), Кемий да Изи Накарякысе врачебный амбулаторий-влак (сменаште 30 еҥ дене толыт), 32 ФАП улыт. Чылаже 39 врач, 204 кыдалаш медицинский персонал пашам ыштат, тидыже 2017 ийысе деч 3 еҥлан шагалрак.

Амбулаторно-поликлинический учрежденийын пашажым плановый показатель дене ончаш гын, 100 процентлан шуктымо: грипп да профессиональный прививкым 8960 еҥлан ыштыме, пневматический инфекций деч 269 йочалан, сутка мучко пашам ыштыше стационарыште 3030 еҥ эмлалтын, кечывалымсе стационарыште 1302 пациент лийын, вашке полыш 7622 гана ӱжмашке лектын.

Мемнан ик эн кугу сеҥымашна, очыни, азам ыштыме отделенийым арален кодымо улеш. Тудым петыраш тєченыт ыле, вет районышто азам ыштыше-влак шагалемыныт.

- Мемнан дене ик эн кугу проблема - кадр-влакын ситыдымышт. Тиде йодыш кузе решатлалтеш? «Земский доктор» государственный программа полша мо?

- Моло верысе гаяк мемнан районыштат тиде ик эн пӱсӧ йодыш. Мемнан район гыч целевой направлений дене тунемаш кайыше медуниверситетын студентше-влак районыш пӧртылаш огыт вашке. Мыланна таче терапевт-влак, врач-реаниматолог огыт сите. Врач-влакын улмышт дене мемнан район республикысе показатель деч 2 гана вараш кодеш (районышто 17,41, республикыште - 37,6). Тений хирург-влак шотышто кугу нелылыкыш логална. Ик проблемыже - илыме верын укелыкше. Самырык годым вет чылажымат иканаште налме шуэш, тыштыже ме титакан огынал. Мутат уке, район администраций дене пырля ты йодышым решатлаш гын, шуко вашталташ лиеш ыле.

- Кодший могай «чудо-техникым» налме?

- УЗИ-аппаратлан датчикым налме, тидыже врач-влаклан ЭХО-кардиографийым, электроэнцефалографым ышташ йӧным пуэн. Эн кугу куанна - «Соболь» автомашина, тудо кеч-могай корныштат каен кертеш, лач мыланна келшыше.

- Корак ялыште модульный ФАП-ым почмаш ял калыклан кугу куаным конден. Тунам тыгай фельдшерско- акушерский пунктым 9 ялыште вераҥдаш сӧреныт ыле. Тиде сӧрымаш шукталтеш мо?

- Коракыште пункт пашам ышта, сайын ышта. Тиде поро тӱҥалтышым умбакыже шуйымо нерген але марте нимогай пунчал уке. Но ме яра огына шинче, мо улыжым шотыш кондаш тыршена. Кодший Иштыбай ФАП-ым олмыктышна, Кигазытамакыште аварийный зданий гыч тӱҥалтыш школ зданийыш кусарышна. Терапевтический корпусышто да инфекционный отделенийыште тӧрза-влакым вашталтышна.

- Мемнан дене «орва ӱмбалсе медицина» кузе пашам ышта?

- Тиде мемнан врач-влаклан кугу полыш. Кусныл коштшо машина-влак тора яллашке толыт, еҥ-влакым приниматлат, диагностикым эртарат. Икманаш, тийышле медицинский полышым пуат.

- Могай ФАП-ын фельдшерже-влакым сай могырчын палемден кертыда?

- Верлаште фельдшер-влак чыланат шке пашаштым сайын шуктат. Черле-влаклан вийышт шутымо семын полшаш тыршат. Туге гынат, сай-влак коклаште поснак ойыртемалтше-влак эре улыт. Мый тыге палемдем, Арзаматыште Л. Алкиева, Атнагулышто З. Давлетова, Кигазытамакыште вате-марий Илюса ден Тагир Халиковмыт, Урьядыште З. Галинурова, Измарыште А. Баязитов. Кодший Александр Баязитов «Земский фельдшер» программа дене 500 тўжем теҥгем налын. Тений эше ик еҥлан тыгай полышым пуаш йӧн уло.

- Больницын отделенийлаштыже пашам ыштыше-влак коклаште кӧмытым палемден кертыда?

- Кугу паша поликлиникыште да общесоматологический отделенийласе пашаеҥ-влаклан логалеш. Черле-влак эн шукыжым нунылан тауштымашым ойлат. Поликлиникыште черле-влакым электронный йӧн дене возаш тӱҥалмеке, регистратурышто черет пытен. Ынде черле-влак врач-влак деке Интернет гоч возалтын да палемдыме жапыште толын кертыт.

Кокымшо поро увер - поликлиника черле-влакым кок смена дене приниматлаш тӱҥалын: 9.00 гыч 14.00 шагат марте; кокымшо смена - 12.30 гыч 19.30 шагат марте. Дежурный терапевт шуматкечынат 9.00 гыч 14.00 шагат марте приемым эртарат.

- Ончыкылык планда могай?

- Тений «Каныш кечын диспанцеризацийым» эртараш ямдылалтына. Тидыже еҥ-влаклан черет деч посна медкомиссийым эрташ йӧным ышта. Икмыняр фельдшерско-акушерский пунктым капитально олмыктыман, отделенийлаште кодшо тошто тєрза-влакым вашталтыман. Окса лиеш гын, паша эре лектеш.

Августышто самырык врач-анестезиолог толшаш. Сайлан гына ӱшанаш тӱҥалына.

Венера АГЛЯМОВА мутланен.