Келшымаш
+13 °С
Ясно
Увер
31 Декабря 2020, 21:00

Иканаште кум пайрем

Нерге ялыште кум шӧртньӧ сӱаным палемденыт

Иканаште кум пайрем
14 февральыште Нерге ялысе культура пӧртыштӧ оҥай да ямле шӧртньӧ сӱан пайрем эртыш. Тиде пайремышке шӧртньӧ юбиляр-влак, нунын родо-шочшышт, икшывышт-влак ӱжылтыныт.
Мендельсон возымо ныжыл сем почеш залышке 3 мужыр лекте: Васильевмыт, Ишпахтинмыт, Яникеевмыт. Калык нуным совым рӱж кырен вашлие.
Лекмекышт, нунын ӱстел тӧрыш ӱжмӧ. Пел курым пырля илыше-влак моткоч шагалын улыт. Но Нерге ялыште кум тыгай мужыр уло – нуно чыланат 1969 ий январь тылзыште возалтыныт улмаш. Нине вате-марий-влак ожсо семынак икте-весыштым пагален, арален
да йӧратен илат. А йӧратымаш чыла нелылыкым сеҥаш полша.
С. Яникеева ден Л. Иванаева тиде кечын кажне мужыр дене сайынрак палдарышт. Монар сельсовет сельский поселений администраций вуйлатыше В. Захаров нуным чылаштымат шокшын саламлен да сай пӧлекым кучыктен. Верысе ветеран-влак организацийын
председательже М. Гареева тауштыме серыш да пӧлек дене палемден. Тылеч вара юбиляр-влаклан мутым пуымо.
Ойыштым колыштмеке, погынышо-влак чыланат нуным шокшын саламленыт да кужу ӱмыр ден тазалыкым тыланеныт. Пайремым эртараш верысе «Ӱжара» ансамбль полшен. Ансамбль полшымо дене уна-влаклан ямле деч ямле концертым ончыктымо. Пайрем чолга да чулым «тывырдык» куштымаш дене пытен. Музиканым ямлын шоктымыжлан Юрий Иликаевлан чон гыч лекше тау мутым ойлена.
Анисия Кошпахтиновна ден Геннадий Васильевич Васильевмыт
Геннадий Васильевич Пекшек ялеш шочын-кушкын. Ачаже тудын сӧйышто колен – Геннадий Васильевич тудым ужын огыл, манаш лиеш. Аваже 2 эргым шкетын ончен куштен. Ешлан, конешне, шуко йӧсым чыташ пернен, но эрге-влак аваштлан изинек пеҥгыде эҥертыш лийын кушкыныт да чыла пашамат ышташ полшеныт.
Кушкын шумеке, Геннадий армийыш каен, Кронштадтыште служитлен. Армий деч вара колхозышто тракторист лийын ышташ тӱҥалын.
Ты жапыште Нерге ялыште «Чайный» ончылно шогымыж годым урем дене вӱдлан кайыше мотор ӱдырым ужын. Тылеч вара ик жап эре шонен коштын: кӧн ӱдыржӧ, лӱмжӧ кузе? Ик жап гыч тиде ӱдырым уэшын икмыняр гана вашлийын: то фермыште, то вакшыште. Икана вакшышке тиде мотор ӱдырет ломбичкым йоҥышташ миен улмаш. Геннадият ты жапыште туштак лийын. Тудо, ӧртым налын, ӱдыр деч
йодын: «Кӧн ӱдыржӧ улат?». Ӱдыр пошкудыжын лӱмжым каласен. Тиде мотор ӱдыр Анисия улмаш, кӱчыкын – Оня. Тыге нуно икте-весышт дене палыме лийыныт.
Анисия Кошпахтиновна Нерге ялын шочшыжо улеш. Верысе школышто тунемын. Школ деч вара фермыште ышташ тӱҥалын. Варажым «Чайныйыш» поварлан ӱжыныт. Тушеч Октябрьский олаш поварлан тунемаш колтеныт. А Геннадийым колхоз Белебей олашке механиклан тунемаш колтен. Нине ола-влак икте-весышт деч тораште огыл верланеныт. Ӱдыр ден рвезе икте-весышт деке чӱчкыдын
унала коштыныт, ваш келшаш тӱҥалыныт. Тунем лекмекышт, август тылзыште мужыраҥыныт. Пырля уже 50 ий илат. Коктынат сулен налме канышыште улыт. Геннадий Васильевич колхозышто механик лийын, сельсоветыште председатель лийын ыштен.
Анисия Кошпахтиновна «Чайный» деч вара школышто техничкылан ыштен, пенсийыш тушечын лектын. Нуно ныл икшывым ончен куштеныт. Марина ӱдырышт медсестралан тунемын, Нерге ялысе ФАП-ыште ышта. Олег эргышт Якутийыште вахта йӧн дене ышта, Пӱрӧ олаште ила. Сергей эргышт Калтаса районысо Амзибаш ялыште школ директор лийын ышта. Ирина ўдырышт военныйлан марлан
лектын. Нуно тӱрлӧ вере илат, пелашыж дене коктын 2 ӱдырым куштат. Коча ден кувавам чылаже 10 уныка
ден 2 кугезе уныка куандарат.
Любовь Шакмаевна ден Яков Александрович Яникеевмыт
Ончыкылык вате ден марий икте-весышт дене Пекшек ялыште палыме лийыныт. Яков тиде ял гычак улеш, а Любовь Нергыште шочын-кушкын.
Мужыраҥмеке, самырык-влак Нерге ялыште илаш тӱҥалыныт. Пашамат туштак ыштеныт. Яков «За коммунизм» колхозышто тыршен, шофёр, механизатор, слесарь, комбайнер да апшат лийын. Любовь Шакмаевна 37 ий Нерге ялысе библиотекыште тыршен. Пашашт эр гыч кас марте шуйнен, манаш лиеш. Паша деч посна сурт сомылымат ышташ кӱлын. Вате ден марий чыла пашаланат жапым муыныт да чылажымат пырля ыштеныт.
Нуно Лиана ӱдырым, Эдуард, Алексей, Андрей эргым ончен куштеныт да чылаштланат сай образованийым налаш да йол ӱмбаке шогалаш полшеныт.
Лиана кызыт ялысе библиотекыште ышта, эргыже-влак – вахта йӧн дене йӱдвел кундемлаште. Нуно чыланат шочмо ялыштышт шке ешышт дене илат. Любовь Шакмаевна ден Яков Александровичым 8 уныка ден 4 кугезе уныка куандарат.
Раиса Петровна ден Данил Иванович Ишпахтинмыт
Данил Иванович Нерге ялыштак шочын-кушкын. Ешыштыже кум икшыве лийын: Данил шкеже, Яша да Венера. Данил Иванович, Мишкан кыдалаш школым тунем пытарымеке, школышто физлаборант лийын, сельсоветыште ыштен, варажым армийыш каен. Нижний Тагил олаште служитлен. Служитлымыж годым икана увольненийыш лектын, олам ужаш манын, трамвайыш шинчын каен да тушто ик мотор ўдырым вашлийын. Ӱдыржє ондак тиде тотар рвезе манын шоналтен, но ик жап мутланымеке, икте-весыштын марий улмыштым пален налыныт. Тыге Данил ден Раиса, 1967 ийыште, мўндыр Нижний Тагил олаште икте-весышт дене палыме лийыныт. Кок шӱм коклаште
йӧратымаш тул ылыжын.
Раиса Петровна Янаул районысо Тошто Орья ялыште шочын-кушкын. Школ деч вара лач Нижний Тагил олашке штукатур-малярлан тунемаш каен. Тунеммыж годым таҥасымашыш мийымыж годым Данилым вашлийын. Армий гыч пєртылмыж годым Данил Иванович Раиса Петровнам шке декше конден. 1969 ий январьыште нуно мужыраҥыныт. Сўаным Раян ялыштыжат, Нерге ялыштат ыштеныт.
Данил Иванович Нерге кыдалаш школышто трудовик да военрук лийын ыштен. А Раиса фермыште доярка, презе ончышо лийын, шала пашашкат коштын. Нуно коктын 7 икшывым ончен куштеныт: Иринам, Нинам, Аленам, Вячеславым, Валям, Владикым, Димам. Чылаштланат сай образованийым налаш полшеныт. Нуно кызыт чыланат шке ешышт дене илат.
Раиса Петровна ден Данил Иванович суртыштышт ынде коктын гына кодыныт. Но икшывышт ден уныкашт-влак нуным огыт мондо да чӱчкыдын унала толын шогат. Палемден кодаш кӱлеш: коча ден кувавам чылаже 15 уныка куандарен шога.
Мучашлан шӧртньӧ юбиляр-влакым чылаштымат тыгай шокшо шомак дене саламлыме шуеш:
Эр ӱжара гай волгыдо лийже илышда,
Ӱстел йырда погынышт уло шочшыда.
Икшывыда-уныкада-влаклан куанен,
Пиал дене илыза йывыртен.
М. ГАРЕЕВА, Монар сельсовет сельский поселенийысе ветеран-влак советын председательже.