«Чон ӱжеш муралташ»

«Чон ӱжеш муралташ»

Тачысе илыш ден совет пагыт годсо, кодшо курымын 80-ше ийлажым, таҥастараш гын, ик эн кугу ойыртемжылан еҥ-влакын чолгалыкыштым ончыкташ лиеш. Ожно самырык-влак моткоч чолга, чыла шуаш, палаш, илышыште шке верым муаш тыршыше, творчествылан шӱман лийыныт гын, таче мӧҥгешла - илышыште эн чолга, яра жапым пайдалын да веселан эртараш тыршыше, шкем творчествыште кычалше-влак пенсионер улыт.

Тачысе пенсионер-влакын самырык жапышт лач совет пагытыште эртен. А тунам нунын кызытсе самырык-влакын гай сото телефон, Интернет лийын огыл, эсогыл телевизоржат ялыште икте-коктыт гына лийын. Сандене еҥ-влак шуко лудыныт, возеныт, муреныт, куштеныт… конешне, эр гыч кас марте пашам ыштеныт. А паша чылалан ситен.

Кызыт вуйге Интернетыш пурен кайыше-влакын книгам, газетым лудаш жапышт уке, а изинек тидлан тунем кушшо-влак ожсо семынак лудаш, возаш йӧратат. Сандене кызыт пенсионер-влак коклаште творческий шӱлыш у куат дене почылтын. Чон пусакыште нерен кийыше талант памаш помыжалтын, тӱжваке чымалт лекташ тӱҥалын. Конешне, ты памашын вӱдшӧ могай таман, йӱаш йӧра але ок йӧрӧ, тидым шотыш налдыме памаш оза-влакат улыт да моло-влаклан виешак тушкаш тыршат. Но нунын коклаште чынжымак мастар, уста еҥ-влакат вашлиялтыт. Нунышт иктаж 20 ий ончычрак творческий корныш кўлынак шогалыт гын, тачылан лўмлє поэт, композитор марте кушкын кертыт ыле. Почеш кодын пеледше ик тыгай чинче падыраш коклашке ме Галина Башировам пуртен кертына. Шукерте огыл тудо возымо почеламут ден мурыжо-влакым чумырен, изирак книгам савыктен луктын - «Чон ўжеш муралташ». Автор январь тылзын пытартыш кечыштыже шке книгажлан презентацийым эртарыш.

Рӱдӧ районный библиотекын актовый залыштыже еҥ-влак тич погыненыт. Книган авторжо пенсионер улеш. А мый кӱшнӧ каласен кодышым, таче эн чолга еҥ-влак тӱшкашке пенсионер-влак пурат. Сандене Галина Ялкаевнан куанжым, творческий пашаште икымше сеҥымашыжым лош пайлаш утларакше шке таҥашыже-влак чумыргеныт. Тыште марий историй да культур рӱдер пеленсе «МуроЭМ», Мишкан Культура дворец пеленсе «Мишкан сем», Ардаш Культура пєрт пеленсе «Акарт» мурышо ансамбль-влак, авторын родо-шочшыжо, палымыже, йолташыже-влак чумыргеныт.

У книга дене палдарыме мероприятийым мурызо-влак Олеся Мусалина ден Татьяна Иванова авторын «Чон ӱжеш муралташ» мурыж дене почыныт.

Авторлан шкеж нерген палдараш мутым пуымеке, тудо илышыж нерген возымо «Теве тыге иленам» почеламутшым лудын пуымо дене серлагыш:

Ош Памашеш шочынам,

Йолым тушан налынам.

Йоча пагытем эртен,

Ямле Шаде вўд воктен.

Ты почеламут гоч тудо шочмыж гыч тачысе кече марте илыш-корныжым мероприятийыш толшо-влаклан радамлен лекте. А туш логалдыме илыш лаштык-влакым саламлаш толшо йолташыже, родо-шочшыжо-влак ешареныт.

Выступатлыше-влак чылан гаяк Галина Ялкаевнан моткоч чулым, весела, илышлан куаныше, чыла вере шуаш тыршышан улмыж нерген палемденыт. А тудын палымыже да йолташыже-влак кушто гына уке улыт. Тиде мероприятийышке Калтаса район Келтей ял гыч, Караидель район Шопкер гыч, шкенан районысо Нерге, Кемий, Шаде Шогертен, Ардаш, Чорай, Ирсай, Лепешкан да моло ялла гычат толыныт.

Ава чон икшыве пелен маныт. Икымше книгам савыктен лукмо дене саламлыше-влак кокла гыч авторлан эн шергыже, очыни, Ирина ӱдыржӧ ден Ярослав уныкажын саламлымашышт деч моло лийынат огыл. Ирина ўдыржє аважын возымо почеламутшо-влакым лудын пуэн гын, Ярослав уныкаже куваважым саламлаш шомак-влакым почеламут корнылаш шке пышташ тыршен да удан огыл лектын. Презентаций годым авторын возымо лу мурыжо йоҥген. Нуным Светлана Каншаева, Тамара Исадыкова, Светлана Салиева, Раиса Федько ден Елена Шаркаева, Алексей Ибулаев да саламлаш толшо ансамбль-влак муреныт.

Район администраций вуйлатышын заместительже Л. Александрова авторым икымше книгаж дене шокшын саламлен да ончыкыжым эше шукырак возаш тыланен. А тиде тыланымашыже шуэш манын ӱшанена. Районысо ветеран-влак советын председательже Ю. Балахнинан ойлымыжо тидлан ўшаным кугемда:

- Ынде мемнан, пенсионер-влакын, пашаш коштшаш уке, яра жап шуко, сандене у деч у паша-влакым шочыкташ жап шуын, - палемден Юлия Григорьевна.

Пайрем мучаште автор «Чон ӱжеш муралташ» книгалан ош тӱняшке шочаш полшышо Тамара Даниловалан (Тымбай ӱдыр, Келтей вате), Алексей Ибулаевлан, Калтаса районысо «Ӱжара» газетын редакторжо Виталий Акиевлан да моло-влакланат кугу таум каласен.

Валерий АБУКАЕВ.