30 ий гыч вашлиймаш

30 ий гыч вашлиймаш

Кажне еҥын илышыштыже ятыр пайрем уло: шочмо кече, сӱан, юбилей... Но чоным эн вургыжтарыше пайрем – тиде пырля тунемше йолташ-влакын ятыр ий гыч вашлиймашышт. Шочмо школ ден изи годым пырля модын кушмо еҥ-влак виклан чоным вургыжтарат да жаплан школышто тунемме жапышке пєртылтат. Ик тыгай вашлиймаш шукерте огыл Чорай школышто эртен.

Вашлиймашке тиде тунемме заведений дене 30 ий ончыч чеверласыше-влак погыненыт. Еҥ-влак тыгай вашлиймашке молан погынат? Ятар жап ужде илыме йолташышт дене мутланаш, нунын илышыштым пален налаш, йоча жапысе оҥай тат-влакым шарналташ...

Вашлиймаш 22 июньышто эртен, тидлан кӧра тудо Кугу Отечественный сарын участникше-влаклан памятник воктеке пеледыш аршашым пыштымаш гыч тӱҥалын. Памятник йыр кызыт кушшо куэ-влакым ме эше изина годымак шынденна. Тачысе кечылан нуно кугу да пеҥгыде куэ лийын шогалыныт.

Вашлиймашке толмеке, ме уэшын школ кӧргыштӧ коштын савырненна, географий, шочмо йылме, математика, историй кабинетлашке пурен лектынна. Школ музейышке кызыт историйым туныктышо Е. Николкин пуртен луктын. Тудын эртарыме экскурсий мыланна моткоч чот келшен.

Школышто тунеммына годым «А-ште» тунемше-влакын класс вуйлатышышт Эмма Петровна ыле. Тудо мемнан дене пырля кошто. Чаманаш кодеш, мемнан класс вуйлатышына да марий йылмым туныктышо А. Абукаев илыш дене чеверласен, сандене мемнан дене пырля ту жапыште школын директоржо лийын ыштыше да биологий ден химийым туныктышо Сергей Анатольевич кошто. Туныктышына-влак класс журнал-влак дене перекличкым ыштеныт. Шкенан классышкынат пуренна. Но парт коклаште икмыняр йолташна лийын огыл. Кӧ дыр пашажым кудалтен толын кертын огыл, молышт – моло амаллан кєра. Чаманаш кодеш, толын кертдыме-влак коклаште ош тӱня дене чеверласыше-влакат улыт.

Вашлиймашке ме шкенан икымше да моло туныктышына-влакымат ӱжынна. Но нуно пайремышке чыланат толын кертын огытыл – ийготлан кӧра тазалыкышт начар. А вашлиймашке толын кертше-влак – Г. З. Зайнетдинов, Н. И. Танцитова, Л. А. Ахметьянова да икымше туныктышына-влак - чынжымак пайрем шўлышым пуртеныт. Нуно мыланна ятыр шокшо шомакым ойленыт, сайым тыланеныт, школ илыш гыч оҥай тат-влакым шарналтеныт. Ме нунылан да моло туныктышына-влаклан – Л. П. Танцитовалан, Л. З. Бронниковалан, А. А. Алексеевалан, Е. С. Сагадеевалан, И. А. Апаевлан, В. Д. Кадеевлан, Ю. Я. Яшкинлан (молыланат) мемнам сайын туныктымыштлан да сай айдеме лияш кумылаҥдымыштлан тау мутым ойлена.

Ме чыланат илышыште шке вернам муынна, тӱрлӧ специльностьым налынна, пашам ыштена. Коклаштына туныктышо, военный, врач, госслужащий, парикмахер, шофер, тракторист, вольык ончышо, фотограф, сварщик-влак улыт. Кӧ дыр инстиутышто тунемын, молышт – моло тунемме заведенийлаште. Чонлан келшыше профессийым налынна да тыршен пашам ыштена, ешым чумыренна, икшывым куштенна. Южына уже коча але кувава улеш. Ийготна шагал огыл гынат, чыланат але мартеат тунемына манын кертына. Вет молыча ок лий. Арам огыл вашлиймаште Чорай школын, вара – гимназийын ончычсо директоржо Г. З. Зайнетдинов каласыш: «Мемнан школын выпускникше-влак эн грамотный айдеме ыльыч да улыт...».

Вашлиймаш сайын ямдылалтын ыле, тидлан кӧра оҥайын да ямлын эртен. Пайремын унаже-влак мемнам келшен илышан, йомартле койышан да оҥайлыкым чыла вереат ужын моштышо выпускник улыда маньыч. Тидлан амал уло. Ме Ватсапыште посна группым ыштенна, пайремышке толшо кажне еҥлан, туныктышына-влакым монден огынал, юбилейный серышан да сӱретан посна футболкым ямдыленна, оҥай пайрем сценарийым ямдыленна, уста тамадам ӱжынна, валиймаш вашеш ямле муро-гимным возенна да хор дене муренна, вашлиймаш мучаште 30 залп гыч шогышо салютым колтенна, памятник воктеке пеледыш аршашым пыштенна... Вашлиймашым эртарымашым ямдылымаште эн кугу надырым Валерий Шамиев, Слава Минушин, Вера Байгузина да Надя Изилянова пыштеныт. Пайремым тўмыржє дене Павел Янситов да тальянкыж дене Сергей Шамраев сєрастареныт.

Выпускник-влакын вашлиймашышт – оҥай да ямле пайрем! Тыгай вашлиймашке кузе от тол? Кеч-могай пашамат да сомылым жаплан коден толашак кӱлеш! От тол гын, мом шарнен илет? Мо нерген кенета вашлиймаште ойлаш тӱҥалат? Вет тиде кечын ме ожсо йолташ-влакым шокшын ӧндалынна, самырык жапысе музыкым колыштынна, йомартле да пиалан йоча жапым шарналтенна... Чылажат сай да весела ыле, чеверласыме годым веле нелынрак чучо да изишак шўлык пызырыш. Но ме ӱшанена: ончыкыжым мемнан эшеат ямлырак вашлиймаш вуча! Да тыгай вашлиймаш икте веле огыл лиеш!

Чорай школын 1989 ийысе выпускникше-влак.