Районысо здравоохраненийын историйже

Районысо здравоохраненийын историйже

1935 ий марте Мишканыште ик фельдшерский пункт гына лийын. Тудо Ленин уремыште верланен. Тушто фельдшер Макаров, оспылан прививкым ыштыше Мишина да аптекарь Позолотина пашам ыштеныт. Чорайыште да Новотроицкыште кажныже лу койко веран больница-влак лийыныт. Нуным фельдшер-влак сестра-влак дене пырля вуйлатеныт.

1931 ийыште районный больницылан фундаментым ышташ тӱҥалме, тиде жапыштак амбулаторийым чоҥаш тӱҥалме. 1932 ийыште Мишканыш врач Молодцов толын. 1933 ийыште амбулаторийым чоҥен пытарыме, кызыт тиде зданийыште «Дружба» газет редакций верланен. Больница зданийым чоҥаш кермычым Михайловка ял воктечын сахарный курык гыч рончымо черкыным имне да ӱшкыж-влак дене шупшыктымо.

1934 ийыште Мишканыш врач акушер-гинеколог Ясновская ден венеролог Воронцова толыныт. 1935 ий 25 августышто 25 койко-веран районный больницым почмо. Тудым почмашке наркомздравын представительже Г. Геллерман толын.

1937 ийыште больницым вуйлаташ Хитрова тӱҥалын. Тиде жапыште больницын ик крыложо гына пашам ыштен. 1938 ий гыч 1941 ий марте, армийыш кайымешкыже больницым врач Асанбаев вуйлатен, тудын ватыжат врач лийын - Невзорова. Тудын пашам ыштыме жапыште амбулаторийым вес зданийыш Октябрьский уремыш кусарыме. Тиде жапыште больницым 50 койко вер марте кугемдыме, 4 врач пашам ыштен, 13 фельдшерский да фельдшерско-акушерский пункт почылтын, 36 трахоматозный пунктым почыныт. 1942-1945 ийлаште больницым Васильева, Ибрагимова да Гриневич вуйлатеныт. Больница пеш шӱкшӧ лийын, леведышыжым дранка дене леведме лийын. Санитарка-влак пуым шке пӱчкыныт, нумалыныт, олтеныт, вӱдвара ден вӱдым нумалыныт да черле-влакым онченыт. Больницыште тул лийын огыл, коптилка дене волгалтарыме. Тиддеч посна больницын подсобный озанлыкше лийын. Тушто ушкалым, ӱшкыжым, шорык-влакым онченыт. Тиде пашамат санитарка-влак шуктеныт. Тӱшкан шудым соленыт, погеныт, ӱшкыж дене шупшыктеныт, черле-влакым пукшаш пареҥгым, пакча саскам шынденыт, погеныт.

1947-1948 ийлаште Кемийыште ГЭС-ым чоҥаш тӱҥалыныт. Тудым чоҥаш медицинский пашаеҥ да санитарка-влак субботник дене коштыныт. Медицинский сестра-влак Мишканыште, Уял ден Памашыште, Унурышто, Люмперыште, Марий-Олыкышто участоклаште пеҥгыдемдалтыныт. Нуно дежурство деч вара шке участкылашкышт лектыныт, черле-влакым суртышто онченыт, сурт еда коштыныт, профилактический прививкым ыштеныт, тидлан иктат ешартыш пашадарым налын огыл. 1948 ийыште больница ӱшкыжым имне дене вашталтен. Тыге тудын икымше имньыже лийын. Икымше машинам «Москвичым» 1954 ийыште налыныт. Тунам больницым врач-хирург Ф. Гильманов вуйлатен, районысо здравотделым М. Камалов Башкирийын ончычсо здравоохранений министрже (тунам ончыкылык министр) вуйлатен.

1962 ий марте эмлыме-профилактический учреждений-влакым районысо здравоохранений отдел-влак вуйлатеныт. Районысо здравоохранений отделым медицинский образованийдыме еҥ-влак - Столяров, Астраханцева, Минильбаева вуйлатеныт, 1945 ий гыч фельдшер-влак Ширинкин, Мухин, В. Алексеев, 1948 ий гыч 1951 ий марте врач-хирург Ф. Гильманов, 1951 гыч 1956 ий марте врач-хирург М. Камалов вуйлатеныт. Пытартышыже Мишканыште пашам ыштыме деч вара аспирантурым тунем лектын да 30 ий Башкирийыште здравоохранений министр лийын.

Районышто еҥ-влак трахома дене чот черланеныт. Медицинский пашаеҥ-влак, советский да партийный пашаеҥ-влак трахомым пытараш задачым шынденыт. Районный больницын глазной отделенийыште трахоматозный сестра-влакым ямдыленыт. Кажне ялыште, кугурак яллаште иктым гына огыл трахоматозный пункт-влакым почыныт. Чылаже 93 трахоматозный пункт почылтын, 1968 ийлан районышто трахомым тӱрыснек пытарыме. Тунам тӱҥ врачлан Р. Халимов ыштен.

1962 ийыште здравоохранений отдел-влакым пытарыме, эмлыме-профилактический учреждений-влакым вуйлаташ районный больница-влакын тӱҥ врачыштлан ӱшаненыт. Районышто икымше тӱҥ врачлан 1962 ий гыч 1971 ий марте Рашит Гатич Халимов ыштен. Тудо Татарбай ялын шочшыжо лийын. Тудын пашам ыштымыже годым больницын материально-технический базыже ятырлан пойдаралтын да калыклан медицинский полышым пуымо паша саемын. Больницым ырыкташ котельныйым чоҥымо, машиналан гараж, пищеблок чоҥалтыныт. Чорай больницым 50 койко вер марте шуктымо, Кемийыште участковый больницым почмо, районный амбулаторий пелен шӧр кухня пашам ышташ тӱҥалын, вашке полыш отделений почылтын. 1964 ийыште йоча садлан чоҥымо зданийыште йоча противотуберкулезный санаторий почылтын. Варажым Мишкан ден Бирский районлам ойырымо деч вара тиде зданийым районный амбулаторийлан пуымо.

1971 ий гыч 1990 ий марте тӱҥ врачлан И. Сарватдинов, Р. Гайнетдинов, Р. Галимьянов, Р. Абдуллин, Ф. Агзамов, А. Шангареев, Ф. Баталов ыштеныт.

1989 ийыште кум пачашан эмлыме корпусым пашаш колтымо. Тушто родильный, йоча, неврологический, терапевтический отделений-влак, рентген кабинет да больницын администрацийже верланеныт. Ф. Баталован тӱҥ врачлан ыштымыж годым кок пачашан амбулаторий зданийым чоҥымо, ик сменыште 150 еҥым приниматленыт. Тиддеч посна тудын годым медицина пашаеҥ-влаклан пачерлам чоҥымылан кугу вер ойыралтын. Кок ий жапыште кум кок пачеран да кок ик пачеран кермыч пӧрт-влак чоҥалтыныт. 1990 ий январь гыч тӱҥ врачлан А. Ижбулдиным шогалтыме. Тудо шкеже Мишкан гыч, 1961 гыч 1970 ий марте Мишкан рӱдӧ районный больницын тӱҥ врачын эмлыме паша шотышто заместительже да хирург лийын. Тудын пашам ыштымыж годым фельдшерский пункт-влак 46 марте артеныт, медицина пашаеҥ-влаклан пачер-влакым чоҥымо, санитарный машина-влаклан гаражым, склад-влакым

чоҥымо. 1997 ий гыч 2003 ий марте тӱҥ врачлан Ю. Андреев ыштен. Тудын ыштымыж годым больницын котельныйже газ дене олтымашке кусаралтын. 2003 ий гыч тӱҥ врачлан А. Шангареев ыштен, 2010 гыч 2014 ий марте - Ю. Аликов, Нерге ялын шочшыжо. Тудын годым поликлиникыште олмыктымо паша шукталтын, 60 койко веран, кум пачашан стационарым чоҥаш тӱҥалме. 2006 ий гыч 2010 ий марте, вара 2015 ий гыч тачысе кече марте Ильдар Абзалтдинов тӱҥ врачлан ышта. Коллективыште таче 340 еҥ уло. Больницыште 28 врач да 201 кокла медицинский пашаеҥ ыштат, нунын коклаште Башкортостан Республикын заслуженный врачше 2, БР здравоохраненийын отличникше 19 (8 врач), 101 пашаеҥ медицина дене кылдалтдыме-влак улыт.

Тачысе кечылан районысо здравоохранений рӱдӧ районный больница 250 посещениян поликлиника дене, 40 койко веран кечывалымсе стационар, сутка мучко пашам ыштыше 100 койко веран стационар; Чорай участковый больница 50 посещениян поликлиника да 17 койко веран сутка мучко пашам ыштыше стационар дене; Кемий врачебный амбулаторий, 30 посещений дене; Изи Накаряк врачебный амбулаторий 30 посещений дене; 32 фельдшерско-акушерский пункт гыч шога.

2006 ий гыч больницын материально-технический базыже палынак пойдаралтын. Тидже ийыште «Тазалык» приоритетный национальный проект пашам ышташ тӱҥалын. 9269949,72 теҥгеаш у оборудованийым пашаш колтымо. 2015 ийыште хирургический корпусым пашаш колтымо. Тушто хирургический отделений, родильный отделений, ЦСО, стоматологический кабинет-влак, вашке полыш отделений, приемный покой, лабораторий, ӱдырамаш консультаций,туберкулезный кабинет, физиотерапевтический да рентгенологический кабинет-влак, функциональный диагностика отделений верланеныт.

Фирдаус КАДИКОВА ямдылен (Мишкан рӱдӧ районный больницын пуымо материалже кӱшеш).