13 у ий/январь – Васли водо. Тошто У ий водо.

13 у ий/январь – Васли водо. Тошто У ий водо.

Васли кече манмаш Велес юмын лӱмжӧ дене кылдалтын. Лӱмжӧ финн-угор вольы - пӱчӧ, имне мутлан лишыл. Лач тышеч марий вольык мут шочын. Вольы ожно пӱчым ончыктен, варажым имным - вӱльыш савырнен. К букваже кадем годым шуко чотым ончыктышо суффикс лийын. Вольы - пӱчӧ але имне, вольык икмыняр пӱчӧ але имне. Шуко чотым ончыктышо акрет суффикс тыгак шаньык мутышто аралалт кодын. Вӱльӧ мутат вольы мут гычын лектын да ожно, очыни, ава пӱчым але шордым ончыктен. Йомаклаште ош вӱльӧ чӱчкыдын марий патырын аваже улеш. Мутлан, Вӱлтакын. Но Вӱлтак ожныжым ош вӱльын огыл, а шордын але пӱчын, рашрак лияш гын, шордо але пӱчӧ сынан Кӱсӧ юмын эргыже лийын манын кертына. Шородо а варарак имне йӱлаштына кугу рольым модыныт. Арам огыл мӧчӧр-влак коклаште эре имнье вургемым чийыше еҥ-влак лийыныт.

Йӱдым игечым эскерыман: мардеж кечывалвелчын пуа гын, игече шокшо да сай лиеш; касвелчын пуа гын, идалык шӧрлан да коллан поян лиеш; эрвелчын пуа гын – емыж ума. Пушеҥгыште пӧрш шуко гын, мӱй лектыш сай лиеш.

13 января - Васильев вечер. Канун старого нового года.

Имя Василия связано с именем древнего бога Велеса. Имя велеса близко по звучанию к финно-угорским слову "вольы" - олень. А олень или лось, как известно, наряду с медведем, считались богами дикой природы. Из слова "вольы" произошли марийские слова "вольык" - скотина и "вӱльы" - кобыла. В сказках "ош вӱльӧ" - "белая кобыла" часто является матерью марийского богатыря (например, Вӱлтака). А в древности матерью героя, конечно же, была не кобыла, а лось или олень. Вернее, бог природы в облике лося или оленя. Лось или олень, позднее - конь или лошадь, в обрядах мари играли большую роль. Не зря среди ряженых кто-то обязательно надевал костюм лошади.

День наблюдения ночью за погодой: если ветер южный, погода будет тёплой; если западный - год будет молочным и рыбным; если восточный - ягодным. Если на деревьях много инея, будет богатый урожай мёда.