Шерже теммеш кочкын

Шерже теммеш кочкын

Ик ўдыр єрдыж ялыш марлан каенат, кастене кочкаш шичмышт еда эре тыге ойлен: «Авам дек мием гын, шер теммеш кочкам ыле». Марийже самырык ватыжлан тамле деч тамле тўрлє сийым пукшен гынат, шомакше вашталтын огыл.

«Мом вара тугайым нуно аваж дене кочкын иленыт?», - шонен марийже. Шонен шоненат, ватыжлан икана тыге каласен: «Айда, ават деке миен толына, шерет теммеш кочкын толат».

Тыге нуно ватыжын аваж деке унала миеныт, кочкыныт-йўыныт, малаш возыныт. Ве‰е, ватыж ден аваже ала-мом шып ойлымыштым шижынат, мален огыл, пычкемыште шолып ончен киен... Ик жап гыч оньыкуваже шып кынелын, кудашалтын да ко‰га ончылно шинчыше вўрым парняж дене о‰ешыже шўралтен да тунамак тўньык гыч лектын каен. Вашке ватыжат, марийже мала манын шонен, йышт гына кынелын, кудашалтын да, о‰ешыже вўрым йыгымеке, чо‰ештен каен.

Тидым ужмеке, ве‰ат кынелын, ко‰га воктек миен, парняжым вўрыш чыкалтен, киндыгольмеш, тулвондеш йыгалтен. Нунышт вигак кўшкє нєлтыныт. Вара ве‰е шке о‰ешыжат вўрым шўралтен – шиждат кодын, арвер-влак почеш чо‰ештен.

Тўньык гыч лектынат, тудет кўшкє пикшла чо‰ештен кўзен да ик жап гыч шўдыран йўд каваште тылзым нултен шинчыше оньыкуваж ден ватыжым ужын. Тўньык гыч чо‰ештен кўзышє моло арверат воктеныштак пєрдын.

™дырамаш ден ўдыржє тылзым нигунам кочдымыла кочкыныт. Тидын годым оньыкува ватыжлан уэш-пачаш ик шомакым пелешткален: «Саде шомакым ит ойло, саде шомакым гына ит ойло»...

Могай мутым ойлаш огылым умылыде, самырык вате «Юмо серлаге» манын колта. Тиде шомакым каласен веле шукта, аваж ден ўдыржат, киндыгольмо ден тулвондат ўлыкє волен возыт.

Чынжымак, «Юмо серлаге» шомак локтымо-пужымо пашан, уда юлымын уло вийжым пытара улмаш. Сандене теат, родем-шочшем да йолташем-влак, «Юмо серлаге» манаш нигунам ида мондо.

М. ГАРЕЕВА.