Ош вӱльӧ

Ош вӱльӧ

Шыдаҥ гычын чывым нальым,

Чыве гычын лудым нальым,

Лудо гычын комбым нальым,

Комбо гычын тагам нальым,

Тага гычын ӱшкыжым нальым,

Ӱшкыж гычын ош вӱльым нальым.

Тошто годым, мемнан уке годым, илен улыт кугыза ден кува. Нунын ик ӱдырышт веле улмаш. Кугызаже колен да куважат колен, ӱдыржӧ тулыкеш кодын. Моло родышт уке улмаш да тиде тулык ӱдыр сурт гычын лектын да шинча куш онча, туш каен. Каен-каен, шыдаҥ шийше кувам ужын. Тудын деке идымышке пурен да ойла; „Кувай, пашат умыжо!" Куваже каласен: „Тау лийже, ӱдырем".

— Ик шыдаҥ пырчым пуэт, кувай?

— Нал, ӱдырем!

Тулык ӱдыр ик шыдаҥ пырчым налын да каен. Каен-каен, кас лийын, кува деке ӱдыр малаш пурен:

— Кувай, шыдаҥ пырчем куш пыштем?— манеш.

— Чыве вӱташ пыште, ӱдырем.

Ӱдыр шыдаҥ пырчым чыве вӱташ пыштен, шке малаш возын улыт. Йӱдым чыве шыдаҥ пырчым кочкын. Эрдене кынелын улыт, шыдаҥ пырче уке. Ӱдыр кува деч йодеш;

— Кувай, шыдаҥ пырчем куш лийын?

— Чыве кочкын дыр, ӱдырем, олмешыже ик йӧратыме чывым нал.

Ӱдыр чывым налын да каен. Каен-каен, кас лийын. Вес кува деке малаш пурен. „Кувай, чывем куш петырем?” Куваже каласен: „Лудо вӱташ петыре, ӱдырем“. Нунын малыме годым лудо чывым кочкын колтен. Эрдене кынелын улыт, лудо вӱташте чыве уке. Ӱдыр кува деч йодеш:

— Кувай, лудет чывым кочкын, мом пуэт?

— Чывет олмеш йӧратыме лудым налат ынде, ӱдырем. Тулык ӱдыр лудым налын да каен. Мурен-мурен ошкылеш;

Шыдаҥ гычын чывым нальым,

Чыве гычын лудым нальым.

Каен-каен, адак кас лийын, адак кува деке малаш пурен. Кува дечын йодеш:

— Кувай, лудем куш петырем?

— Комбо вӱташ петыре, ӱдырем!

Нунын малымышт годым комбо лудым кочкын колтен.

— Кувай, комбет лудым кочкын, мом пуэт?

— Лудет олмеш комбым налат ынде.

Ӱдыр лудо олмеш комбым налын да мурен-мурен каен:

Шыдаҥ гычын чывым нальым,

Чыве гычын лудым нальым.

Лудо гычын комбым нальым.

Кечыгут каен, кас лийын. Адак кува дек малаш пурен:

— Кувай, комбем куш петырем?

— Тага вӱташ петыре, ӱдырем.

Йӱдым тага комбым кочкын колтен.

Эрдене ӱдыр онча — комбыжо уке.

— Кувай, тагат комбым кочкын, мом пуэт?

— Комбо олмеш тагам налат огыла, ӱдырем!

Тагам налеш да тулык ӱдыр мурен-мурен кая:

Шыдаҥ гычын чывым нальым,

Чыве гычын лудым нальым,

Лудо гычын комбым нальым,

Комбо гычын тагам нальым.

Адак каен-каен, кас лийын. Кува деке малаш пурен, тагажым ӱшкыж вӱташ петырен. Йӱдым ӱшкыж тагам ӧрген пуштын.

— Кувай, ӱшкыжет тагам ӧрген пуштын, мом пуэт мыланем?

— Тага олмеш ӱшкыжым налат огыла, ӱдырем!

Ӱдыр ӱшкыжым налын да мурен-мурен кая;

Шыдаҥ гычын чывым нальым, ...

Чыве гычын лудым нальым.

Лудо гычын комбым нальым,

Комбо гычын тагам нальым, • .

Тага гычын ӱшкыжым нальым.

Кечыгут каен, кас лийын, адак кува деке малаш пурен. Ӱшкыжым ош вӱльӧ вӱташ петырен. Йӱдым ош вӱльӧ ӱшкыжым чумен пуштын.

— Кувай, ош вӱлет ӱшкыжым чумен пуштын, мом пуэт?— манеш.

— Ош вӱльым налат огыла, ӱдырем!

Ӱдыр ош вӱльым налын, орвам кычкен. Орвашке шинчын, мурен-мурен кая:

Шыдаҥ гычын чывым нальым,

Чыве гычын лудым нальым,

Лудо гычын комбым нальым,

Комбо гычын тагам нальым,

Тага гычын ӱшкыжым нальым.

Ӱшкыж гычын ош вӱльым нальым.

Каен-каен, урым вашлийын. Уржо йодеш:

— Мо мотор мурым мурет, акай?

— Кӱдынем толын шич, тылечат сай мурым муралтем.

Ур шинчеш. Адак каен-каен, мераҥым вашлийыт, мераҥже

йодеш:

— Мо сай мурым мурет, акай?

Ӱдыр каласен тудлан:

— Орвашкем шинчат гын, тылечат мотор мурым муралтем!

Мераҥат орвашке шинчын. Адак мурен-мурен ӱдыр каен. Рывыжым вашлийын. Рывыжше йодеш:

— Мо мотор мурым муралтет, акай?

— Кӱдыкем толын шич, тылечат мотор мурым муралтем.

Рывыжше орвашке шинчын. Адак каен-каен, пирым вашлийыт. Тудымат орвашке шындат. Маскам вашлийыт. Тудымат орваш шындат.

Каен-каен, тортаже тугын каен. Урым торта руаш колтен. Уржо пӱкшерме воштырым конден. Мераҥым колтен. Мераҥже шопке воштырым конден. Рывыжым колтен. Коля йолвурго луым конден. Пирым колтен. Пий йолвурго луым конден. Маскам колтен.. Тумо кашкам конден.

Ӱдыр сырен да шке торта вара руаш каен. Тудын укеже шеҥгеч чодра янлыкше-шамыч ош вӱльын кӧргыжым кочкын улыт. Олымым шӱшкыныт, ныл тоя дене чараклен шогалтен коден улыт. Шкеже шылын куржыныт. Ӱдыр торталыкшым конден — ик янлыкшат уке. Тортам ачален, ош вӱльыжым покта-покта, ок тарване. Шӱкал колтен, ош вӱльӧ йӧрлын каен.

Удыр сырен да кутло важык келгыт вынемым кӱнчен, кутло шӱльӧ кутыш керемым пунен. Ош вӱльым терже гыч вынемыш шӱкал колтен. Шке мурен шинча:

Шыдаҥ гычын чывым нальым,

Чыве гычын лудым нальым,

Лудо гычын комбым нальым,

Комбо гычын ӱшкыжым нальым,

Ӱшкыж гычын ош вӱльым нальым.

Тиде мурым колын, ур толын да ойла:

— Мо сайын мурет, акай?

— Кӱдыкем тол, тылечат сай мурым муралтем.

Ур миен. Ӱдыр .вынемыш тудым шӱкал колтен. Мераҥ толын. Тудымат вынемыш шӱкалын. Рывыж толын, тудымат шӱкалын. Пире толын, тудымат шӱкалын. Маска толын, тудымат шӱкалын. Тулык ӱдыр янлык-шамычшым вынем гыч луктын, коваштыштым ньыктын налын. Кугыжан кугу пазарышкыже намиен ужален. Шуко оксам налын.