Ял озанлык пашаен-влакым таптыме вер

Ял озанлык пашае‰-влакым таптыме вер

Мишкан селасе агропромышленный колледж идалык еда 150 утла ял озанлык специалистым ямдыла

Пытартыш жапыште ме изишак шўлыка‰дыше сўретым ужына: самырык-влак шочмо вер-шєрым кудалтен каят. Кє дыр – тунемеш, молышт – сай пашадаран пашам кычалын. Нуным, конешне, умылаш лиеш. Вет районыштына сай пашадаран пашам муаш моткоч неле. Моло ситыдымашат шуко. Сай специалист-влак ситыдымаш эн кугун ял озанлык пашаште шижылтеш. Тиде экшыкым кузе кора‰даш лиеш? Молан самырык-влак ялыште огыт код? Амалжым рашемдаш тыршен, ме Мишкан селасе агропромышленный колледжын директоржо В. БАЙБУЛАТОВ дене мутланышна.

РФ тў‰алтыш профессиональный образованийын почетан пашае‰же, РБ образованийын заслуженный пашае‰же, РБ образованийын отличникше Валерий Тимиргалиевич тунемме заведенийым вия‰дыме верч моткоч кугу надырым пыштен.

- Валерий Тимиргалиевич, тиде тунемме заведенийын тў‰алтышыж гыч тачысе кече марте могай вашталтыш лийын? Тунемме заведенийдан вия‰ толмыж дене изишак палдарыза.

- Мишкан селасе 150 №-ан профессиональный лицейын историйже 1992 ийыште тў‰алын. Тиде ийын, БАССР-се калык образований министерствын 545 №-ан пунчалже почеш, «Мишкан» совхоз негызеш 150 №-ан ПТУ-м почмо. Мыйым директорлан шогалтеныт. Икымше ийыште кум группым погымо: механизатор-влак, строитель-влак да штукатур-маляр-влак. Урок-влак ондак тунемаш вашкен келыштарыме помещенийлаште эртаралтыныт. Ты жапыштак зданийште ремонт ышталтын. Ик жап гыч класс-влак мотор сыным налыныт, доска ден парт-влак вера‰далтыныт. 1995 ийыште тунемме заведенийлан 150 №-ан ПУ лўмым пуымо.

Тунемше-влакын чотышт идалык еда артен толын, тидлан кєра тунемме помещений-влакым кугемдаш кўлын. Тыге 120 е‰лан пристройым чо‰аш лийме. Ик жап гыч АТП гаражым, туныктышо-влаклан 3 пачерым чо‰ымо, слесарный мастерской-влакым, автомобиль ден трактор-влакым обслуживатлыме шотышто класс-влакым оборудоватлыме. 2011 ий сентябрьыште училище тў‰алтыш профессиональный образованийым пуышо 150 №-ан профессиональный лицейыш савырнен. Кызыт тунемме заведений Мишкан селасе агропромышленный колледж манылтеш.

- Российыште ятыр аграрный вуз уло. Но нуным тунем лекше-влак ялышке чўчкыдын огыт пєртыл. Тиде ситыдымашым кора‰даш лиеш але уке?

- Кызытсе саманыште государство ял озанлыклан полшаш ок вашке. Тыште ыштыше-влакын пашашт неле, а пашадарышт изи. Озанлыклаште ни сай техника, ни эрласе кечылан ўшан укелыт. Сандене ялышке пеш шагал е‰ пєртылеш. Тидлан кєра районысо ял озанлык паша вия‰ын ок керт. Вет специалист-влак деч посна озанлыкым нєлталаш ок лий. Мыйын шонымаште, мемнан агроколледжна тиде ситыдымашым мыняр-гынат кора‰даш полша.

Тачысе кечын Мишкан селасе агропромышленный колледжыште шым профессийым налаш лиеш: «Хозяйка усадьбы», «Мастер сельскохозяйственного производства», «Тракторист-машинист сельскохозяйственного производства», «Повар, кондитер», «Мастер общестроительных работ», «Пчеловод» да кок специальность: «Механизация сельского хозяйства», «Экономика и бухгалтерский учет». Самырык-влаклан тунемаш чыла условий ышталтын: колледжыште посна дисциплина, общеобразовательный предмет-влакым туныкташ келшыше кабинет, лабораторий, специальность-влак почеш мастерской-влак, автодром, трактородром, мўкш отар, тўшкагудо, столовый, актовый зал улыт. Колледжыште тыгак А, В, С категориян водитель-влакым, В, С, D, E, F категориян тракторист-влакым туныктена. Икманаш, механизатор, бульдозерист, бухгалтер, сварщик, плиточник, плотник, кулинар, водитель, повар, сеяльшик-влакым ямдылена.

Но агропромышленный колледжын пашаже туныктымаш дене ок мучашлалт. Ме нужна, тичмаш огыл, шуко икшыван ешыште кушшо да тулык йоча-влаклан йол ўмбаке шогалаш полшена. Нуным кечеш кум гана пукшена да тўшкагудым тугок пуэна. Тыгай тунемшына-влак государство могырчынат, колледж могырчынат социальный тўлам налыт.

- Ынде педагогический колледжын коллективше дене палдарыза.

- 26 ий жапыште образовательный учрежденийнам вич тўжем утла е‰ тунемын пытарен. Тиде - колледжын коллектившын сай паша лектышыже. Туныктышо ден производственный обучений мастерна-влак чыланат икымше але высший квалификационный категориян улыт. Нунын кокла гыч кудытшо БР-се образований министерствын чап грамотыж дене палемдалтыныт, шымытше – БР-се ял озанлык министерствын чап грамотыж дене. Тыгак «Отличник образования РБ» да «Отличник образования РФ» знак дене палемдалтше-влак улыт. Мастер ден туныктышына-влак квалификацийыштым жапыштыже кугемден шогат, тўрлє образовательный курслаште тунемыт, пашаштышт у технологий-влаклан э‰ерташ тыршат, икманаш, жап дене тєр ошкылыт. 2008 ий гыч нуно «Академия WSR 5000 мастеров» программа почеш квалификацийыштым кугемдат. Тушко тыгай компетенций-влак пурат: повар, кондитер паша, ял озанлык машина-влакым виктарымаш, кермыч дене чо‰ымаш.

Колледжыште туныктышо-влак студент-влаклан тунемашышт условийым саемдаш тыршат, тиде – коллективын тў‰ пашаже, манаш лиеш. Тиде моткоч кўлешан паша. Вет колледжыште таза ўдыр-рвезе-влак веле огыл, инвалид-влакат тунемыт. Тидлан кєра колледжыште медицина пашае‰ ден псиохолог улыт. Аудиторийлаште посна оборудований-влак келыштаралтыныт. Мутлан, йўкым кугемдыше аппаратура.

- Ме палена: тендан тыршымыланда кєра, колледжын шкенжын виян озанлыкше уло. Тудын нергенат икмыняр мутым ойлыза.

- Колледжын тунемме озанлыкше 600 гектар мландым айла. Тушто ме шыда‰ым, уржам, шўльым, шожым, клеверым да люцерным куштена. Тыгак сєснам, имньым, ушкалым, комбым ашнена. Пасу ден вўташте студент-влак чыла пашаланат тунемыт. Нуно теоритечский шинчымашым погат да тудым практически пе‰гыдемдат. Икманаш, сай специалист лийын лектыт.

- Валерий Тимиргалиевич, мучашлан палдарыза: эртыше тунемме ий агропромышленный колледжлан могайрак лийын? Ончыкылыклан планда денат палдараш йодына.

- 2017-2018 тунемме ий тўрлє событийлан поян лийын. Ме тунемме заведенийлан 25 ий теммым палемденна. Колледжыште тўрлє семинар, агроконференций да олимпиада эртеныт. Республиканский кўкшытан мероприятий-влакымат эртаренна. Ик тунемшына, Александр Янбахтин, «Тракторист-машинист сельскохозяйственного производства» профессий почеш профессиональный усталыкым тергыме шотышто республиканский олимпиадыште, а тушто 30 район ден 6 ола гыч тунемше-влак вийыштым тергеныт, икымше верым налын.

Ончыкылыклан планна кугу. Лишыл жапыште туныктымо-производственный базым кумдарташ шонена. Тыгак киндым кўэшташ пекарьным чо‰аш палемденна. Пашае‰на ден кумылан-влаклан тудым эн шулдо ак дене ужалаш тў‰алына. Юмылан тау, тидым ышташ йєнна уло: оборудованийым налынна, пасушто сай лектыш кушкеш. Шурным тўредаш тений ныл комбайн лектеш.

Алена ГРИГОРЬЕВА.