Военный медсестра

Военный медсестра

Ардаш ялын шочшыжо Людмила Ахматьянова (Танцитова) Афганистан Демократический Республикыште военный конфликтыште участвоватлен

Афган сєй нерген возымо шуко киношто, фоторепортажлаште да моло вереат утларакшым пєръе‰-влакым ончыктат. Иктым мондаш ок кўл, Афганистаныште пєръе‰-влак дене пырля ўдырамаш-влакат служитленыт да чыла неле-йєсым се‰ен лектыныт.

Афганистанышке ўдырамаш военнослужащий-влакым переводчиклан, шифровальщиклан, связистлан, архивариуслан, Кабул да Пули-Хумри олалашке материально-технический базын пашае‰ышт семын колтеныт. ™дырамаш-влак тыгак фронтовой медицинский часть

ден госпитальлаште фельдшер, медсестра, врач лийын пашам ыштеныт.

Ардаш ялын шочшыжо Людмила Ахматьянова (ўдыр фамилийже Танцитова) 1974 ийыште 8 классым тунем пытарен да 1 №-ан Уфимский медицинский училищыш пурен. Дипломым налмекыже, направлений почеш республиканский онкологический диспансерыште 1980 ий марте реанимационно-анестезиологический отделенийыште медсестра-анестезист лийын ыштен.

1980 ийыште Людмила Исаметовнам Уфа оласе Октябрьский районын военкоматышкыже ўжыныт да Ташкентышке военный госпитальыш медсестралан каяш темленыт. Тудо келшен, кок ийлан контрактым подписатлен. Документым ямдылаш тў‰алыныт. Вара рашемын, Ташкентышке огыл, а Афганистанышке каяш кўлын, тушто медицинский кадр-влак ситен огытыл. Самырык-влак чылажымат кўлешак манын шоненыт. Комсомол райкомышто, партий райкомышто собеседованийым эртеныт. Людмилан ача-аваже ўдырыштын Афганистаныш каяш ямдылалтмыжым пален налмеке, Исамет Танцитович каласен: «Партий йодеш гын, каяш кўлеш».

- Афганистаныште мый 1980 ий 26 январь гыч 1982 ий 19 май марте лийынам. Уфа гыч ме латкоктытын каенна: медик, повар, инженер-влак, - шарналта Людмила Ахматьянова. - Ончыч мемнам Самарыш (Куйбышев) колтышт, тушто военный госпитальлан кўлшє оборудованийым, медикамент-влакым ямдыленыт. Вет ме, верышке миен, кўчык жапыште Приволжский военный округын госпитальжым почшаш да черле ден сусыр-влакым эмлаш ямдылышаш лийынна. Ик арня гыч Самара гыч эшелон дене лекна. Йўдым

каенна, кечывалым тупикыште шогенна. Кушкашке 1980 ий 9 февральыште толын шуынна. Эрлашыжым Афганистанышке колонна дене тарванышна, юж гыч вертолет-влак араленыт. Йўдым Гератыште эртарышна. Йўр чот йўрын, автобусышто шинчен малышна. Тунам йўдым икымше гана лўйкалыме йўкым кольым, шучкатан чучын, но лўдмаш, паника лийын огыл. 11 февральыште палемдыме верышке, Шинданд провинцийыш миен шуна. Палаткылам шогалтышна, черле ден сусыр-влакым приниматлаш чыла кўлешым

ямдылышна. Йўдым ночкым шижын помыжалтна, палаткыште пулвуй да‰ыт вўд лийын. Йўр чот йўрын. Госпиталь пашае‰-влаклан

вес частьла гыч салтак-влак полшеныт. Тыге Приволжский военный округын 94131 в/ч госпитальже пашам ышташ тў‰але. Госпитальын сотрудникше-влак Ульяновск, Саратов, Марий эл, Чуваший, Татарстан гыч лийыныт. Нуно полевой условийыште пашам ыштеныт. 20 веран палаткыште иленна. Йўштє годым буржуйкым олтенна, йўдым черет дене дежуритленна. Йырым-ваш курык-влак да икмыняр воинский часть шоген. Госпиталь кундем гыч шонымо семын лектын кошташ лийын огыл. Чылажат военный жаплан келыштаралтын, комендантский шагат пашам ыштен. Эрдене да кастене построений - личный составым тергеныт. Кочкыш да вўд шотышто нелылыкым ме шотыш налын огынал. Ик ий мучко палаточный городокышто илышна.

Кокымшо ийлан медик-влак бараклашке илаш куснышт.

Людмила Исаметовна ондак приемный отделенийыште медсестра лийын, тушто черле-влакым приниматленыт, сусыргышо-влакым налаш лектыныт (нелын сусыргышо-влакым вертолет госпиталь воктенсе площадкышке конден), вара, 1981 ий июль гыч инфекционный отделенийын медсестраже лийын.

- Климат мыланна неле лийын. Пеш шуко черле гепатит, мўшкыр тиф, кишечный инфекций, малярий дене толыныт, менингит дене черланыше-влакат лийыныт. 400 марте черле-влакым обслуживатленна, - ойла Людмила Исаметовна службыж нерген. - Кажне кечын

гаяк 100 наре черле толын, нунын вўргорнышт гыч анализлан вўрым налаш, капельницым шындаш кўлын. Тунам шприц-влак янда гыч ыштыме лийыныт, нуным шолташ логалын. Ик гана кучылтман система ситен огыл, внутривенный системым шкепогенна. Бараклаште вер ситен огыл, ешартыш палатка-влакым шогалтыме. Конешне, ноялтын. Нелын черланыше да сусыргышо-влакым самолет дене Союзыш колтенна. Мемнан деке тыгак верысе е‰-влакым эмлаш да консультацийыш конденыт.

Ярарак жап лийме годым Людмила Ахматьянова моло-влак семынак книгам лудын, мер паша дене заниматлалтын. Тудо отделенийыште комсомол организацийын секретарьже лийын, госпитальыште комсомол бюрон членже. Нунын деке журналист-влак толыныт, мутланеныт, но вигак шижтареныт, нунын нерген нимом возен огыт керт, тидым ышташ разрешитлен огытыл.

- Мый марлан лектым. Эргым уло, - кугешненрак ойла Людмила Исаметовна. - Эртыше илышем шарналтен, иктым каласен кертам, ту сар гоч лекмым чаманен ом шарне. Вет ынде мый раш палем, кушто чын йолташ-влак улыт. Пеш кугу медицинский практикым да илыш

опытым мый тушто налынам. Чыла тидыже вара мыланем кўлеш лийыныт.

Людмила Ахметьянова 1982 ий майыште мє‰гє пєртылын. Уфа оласе 17 №-ан клинический больницыште реанимационно-анестезиологический отделенийыште медсестра-анестезистлан пашам ыштен. 1985 ий июль гыч 1987 ий февраль марте тиде

больницыштак комсомол организацийын освобожденный секретарьже лийын. 1985 ийыште Башкирский государственный медицинский институтыш лечебный факультетыш тунемаш пурен. 1986 ийыште партийыш пурен. 1993 ийыште БГМИ-м «Лечебное дело» специальность дене тунем пытарен. Ик ий Уфа оласе 21 №-ан больницыште интернатурым эртен. 1994 ий 10 март гыч Уфасе 46 №-ан поликлиникыште участковый врач-терапевт пашам шуктен, вара терапевтический отделенийым вуйлатен. 2016 ий апрель гыч сулен налме канышыште улеш.

Людмила Ахматьяновам госпитальын командованийже, ВЛКСМ ЦК Почетный грамота-влак дене наградитленыт, СССР Вооруженный Вийлан 70 ий темме вашеш лукмо медаль дене наградитлалтын, 46 №-ан поликлиника администрацийын, БР здравоохранений министерствын, оласе профсоюз комитетын, республиканский профсоюз организацийын Чап кагазышт дене, «БР здравоохраненийын отличникше» знак дене палемдалтын.

Алена ГРИГОРЬЕВА.