Тыршет - пагалымашым сулет

Тыршет - пагалымашым сулет

24 июньышто Я. Ялкайн лўмеш марий гимназийын директоржо, Я. Ялкайн лўмеш премийын лауреатше Г. Зайнитдинов чапле юбилейжым палемда

Тиде е‰лан Юмыжо туныктышо лияшак пўрен манын ойлат калыкыште. Туныктышо - илышыште ик эн пагалыме, аклыме е‰ улеш.

Уремыште вашлийше кеч-могай е‰ деч «Эн пагалыме е‰ет кє?» манын йодат гын, аваж ден ачаж деч вара икымше туныктышыжым каласа. Районыштына ик эн пагалыме туныктышо, Я. Ялкайн лўмеш марий гимназийын директоржо Г. Зайнитдиновым палыдыме е‰же укеат, очыни. Таче мутна тудын нерген лиеш.

2012 ийыште Чорай кыдалаш школ марий гимназийыш савырнен. Тиде тыгак лийшаш улмаш. Вет Чорай школым тунем пытарыше-влак коклаште кок-кум лўмым каласымат сита: марий краевед, уста журналист, литературовед, критик, писатель Гельсий Зайниев, Марий Элын калык писательже, Олык ипай лўмеш молодежный, М. Шкетан лўмеш государственный, М. Чавайн лўмеш государственный, Я. Ялкайн лўмеш премий-влакын лауреатше, Марий Эл искусствын сулло (заслуженный) пашае‰же, мемнан землякна, Токтар марий Славик Абукаев (В. Абукаев-Эмгак), лўмлє марий режиссер, Россий Федерацийын сулло артистше, марий кино-влакым возгалыше, Тымбай ялын эргыже Олег Иркабаев…

Умбакыжат шуко ойлаш, лўм-влакым возаш лиеш. Но чыла нине лўм-влак коклаште Г. Зайниев деч посна, марий гимназийын тачысе директоржо. Г. Зайнитдинов уло йўкын каласен кертеш: «Мый нуным илыш корныш луктынам!»

- Мый шуко икшыван ешыште шочынам. Ачам Зайний Зайнитдинович, авам Шмалче Зайниевна, - ойла Геннадий Зайниевич. - Ешыште шым йоча лийынна.

Мый кудымшо шочынам. Ача-авана мыланна образованийым пуаш тыршеныт. Изинекак пашалан туныктеныт. Йоча годым лудмо книга-влак мыйын ўмырем мучкылан шарнымашеш кодыныт. Яра жап годым эре книга пелен лийынна, ялысе библиотекыш коштынна. Санденак очыни Гельсий изам шуко воза. Шарнем, тудо ожно «За коммунизм» газет дене пе‰гыде кылым кучен. Школым тунем пытарымеке, кушко каяш манын шуко шоненам. Мемнан деч эн лишне Бирский ола верланен, сандене мый педагогический институтын физико-математический

факультетышкыже документым пуышым.

Студент улмыж годымак самырык специалист икымше паша опытым налын. Ту жапыште ялласе школлаште математикым да физикым туныктышо-влак ситен огытыл. Сандене визымше курсышто тунемше студент-влакым школлаш колтеныт. Геннадий Зайнитдиновым Тымбай школыш колтеныт. Тушто тудо пел ий математикым туныктен. Йоча-влак дене пашам ышташ келшен. Сандене ойырен налме профессийжылан эре ўшанле кодын. 1970 ийыште Чорай кыдалаш школышто туныкташ тў‰алын. Математика урокым намиен, директорын воспитатлыме паша шотышто заместительже лийын. 2012 ий гыч марий гимназийым вуйлата.

- Марий гимназийым райцентрыште почаш шоненыт, - ойла Г. Зайнитдинов. - Условийже пеш проста лийын: ача-ава-влакын келшымашышт, пелыж деч шукырак йоча марий лийшаш. А мыланна тудо лач гына келшен толын.

Школын статусшым вашталтымаш образованийын качествыжым нєлталын. Туныктышо-влак деке йодмаш кугемын, материально-технический база пойдаралтын.

2008 ий гыч 2012 ий марте Башкирский образованийым вия‰дыме институтын «Развитие творческих способностей учащихся на основе индивидуализации и дифференциации образовательного процесса в условиях национальной (марийской) школы» экспериментальный площадка пашам ыштен. Икмыняр ий почела школышто марий йылмым да литературым туныктымо шотышто экпериментальный да

диагностический пашам шуктымо. Йоча-влак да туныктышо коллектив «Организация процесса обучения родному языку и литературе: традиции и инновации» межрегиональный научно-практический конференцийыште участвоватлат.

Гимназийыште марий пайрем-влак эртаралтыт. Творческий е‰-влак дене вашлиймаш-влакым эртарат. «Келшымаш» газетын пашае‰же-влак, педагогический пашан ветеранже Р. Ялаева чўчкыдын школыш толын коштыт. Мероприятийлаште йоча-влак марла мурат да куштат. 2011 ийыште Чорайыште марий йылмым да литературым туныктышо-влакын семинарышт эртен. Школ директор тўрлє курслаште шинчымашыжым нєлтен шога. Школын статусшым вашталтыме шотышто заседаний Уфаште 2012 ий 19 апрельыште лийын.

Район вуйлатыше, образований отдел да школ директорын тыршымышт почеш статусшым вашталтен кертыныт. А статус вашталтмаш материально-технический базым пойдараш йєным ыштен, школын тўжвал тўсшат вашталтын.

- 1997 ий гыч тў‰алын мемнан туныктышына-влак 30 медалистым туныктен луктыныт, - кугешненрак ойла гимназийын директоржо. - Мемнан тунемшына-влак «Идалыкын тунемшыже» конкурслаште се‰ышыш лектыт. Районын чапшым республиканский олимпиадылаште аралат. Мемнан самырык спортсменна-влак вич гана Всероссийский президентский та‰асымаште участвоватленыт. Кызыт адак Анапыш каяш ямдылалтыт.

Гимназийын педагогшо-влак пашам творчески ыштат. Нунын возымо материалышт «Марий Эл», «Кугарня», «Чолман», «Келшымаш» газетлаште, «Учитель Башкортостана» журналыште савыкталтыт. Геннадий Зайниевич тыматле койышан, туныктымо пашам сайын виктарен шога. Корабльын капитанже семын марий гимназийым пе‰гыдын вуйлата. Тудын илышыштыже да пашаштыже йол ўмбаке пе‰гыдын шогалаш тыгай е‰-влак шуко полшеныт: роно вуйлатыше-влак А. Мадияров, А. Александров, школ директор-влак А. Тимуршин, В. Кадеев, И. Тимиргалин, З. Сайранов, завуч-влак И. Апаев, А. Алиев, туныктышо-влак Н. Яманаев, Б. Валиев, А. Николаева, Г. Антонова да молат.

Геннадий Зайнитдиновын ныл икшывыже, шым уныкаже уло. Ватыже Алевтина Алексеевна руш йылмым да литературым туныкта.

Тў‰ пашаж деч посна Геннадий Зайнитдинов мер пашамат шуктен шога, Чорай сельсовет сельский поселенийын депутатше улеш. Марий калыкын VIII съездын делегатше лийын. Тудын лўмжым марий биографический энциклопедийыш пуртымо.

Я. Ялкайн лўмеш марий гимназий директорын тыршыман пашажым кўкшын аклыме - БР образованийын отличникше, РФ общий образованийын почетный пашае‰же, Я. Ялкайн лўмеш премийын лауреатше, Мишкан районын почетный гражданинже.

Ме Геннадий Зайниевичым чапле юбилейже ден шокшын саламлена да илышыштыже пе‰гыде тазалыкым, пашаштыже у кўкшытыш шуаш тыланена.

Алена ГРИГОРЬЕВА.