Шудым кенежым ямдыле

Шудым ке‰ежым ямдыле

Ял озанлык пашае‰-влак идалык мучко лым лийде

тыршат. Ик паша тургым пытен гына шуэш, весе тў‰алеш. Пуйто шукерте огыл гына шошо ага паша тў‰але, а ынде уло куат дене кормам ямдылыме тургым мия.

Озанлыклаште чыла вийым кормам ямдылымашке ушымо. Вольык ончышо-влак ўшанат - корма жапыштыже да ситышын ямдылалтеш. Тидланже шокшо ояр игече йєным ышта. Мурзанаевмыт озанлыкыште кормам ямдылыме паша лым лийде шукталтеш. Фермер-влаклан кызытсе жапыште эн пўсє йодыш - кормам ямдылымаш. Вет корман могай улмыж деч вольыкым телым кузе ончымо гына огыл шога, а чумыр озанлыкын илышыже кылдалтын.

- Шудым солаш ке‰еж покшелне лектылтеш. Тений шудо сайын у‰ен, - ойла Ирина Юрьевна. - Кодший мыланна нелылык шуко логалын. Шокшо игечым кузе-гынат чыташ лиеш, а кечын лийше йўр нимом ышташ ок пу. Тений ме кормам палемдыме жапыште ямдылен шуктена, шонем.

- Шошо гыч шыже марте вольык кўтўштє коштеш, корма дене нимогай проблема уке, - мутланымашке сурт оза ушна.- А теле жапыште паша йєршын вес тўрлє. Ушкал-влакын рационыштым моштен ыштыман, чыла питательный вещества ситыже. А тидланже тачак тыршыман. Чын

да жапыштыже шудым аралаш пыштыман.

Вате-марий Мурзанаевмыт шке крестьян-фермер озанлыкыштым шукерте огыл гына почыныт, шылым да шєрым пуышо ушкал-вольыкым ашнаш тў‰алыныт. Таче озанлыкыштышт 57 вуй тўкан кугу вольык уло: тушечын лўштымє ушкалже 27 (визыт запускышто), презе - 20.

Ке‰ежлан ыштыме вичаште эрденак ушкал-влакым лўшташ тў‰алыт. Тиде пашам Ирина Юрьевна шке ышта, марийже полышкала. Ик кечылан озанлыкыште 200 литр шєрым лўштат.

Ончыч шєрым заготовительлан сдатленыт гын, кызыт шкешт ўмбалым йоктарат, тувыртышым ыштат да тиде кечынак калыклан ужален

пытарат. Лўштымє деч вара кўтўчє ушкал-влакым олыкыш на‰гая.

Мемнан мийыме кечын Александр Шаркаев кўтыла ыле. Еш оза Юрий Миксонович Мурзанаевын мутшо почеш, тачысе ял тудын самырык годсо ял деч чот ойыртемалтеш. Кызыт е‰-влак шке суртыштышт ушкалым шагал ашнат. Самырык-влак ямде шєрым налыт, а ушкалым

ончаш неле маныт. Юрий Миксонович районысо ял озанлык отрасльыште шуко ий пашам ыштен.

Паша корныжым механизатор семын тў‰алын, вара вольык ферма вуйлатыше лийын, Карл Маркс лўмеш колхозышто бригадирлан ыштен. Колхоз шаланымеке, «Кўрзе» ООО-шко пашаш пурен. Вара ватыж дене пырля икмыняр ий Уфимский районысо ик озанлыкыште ыштеныт.

Мє‰гє пєртылмеке, шке пашам почаш шонен пыштеныт. Крестьян-фермер озанлыкым почыныт, прекос урлык шорыкым ончаш тў‰алыныт. Кызыт вате ден марий сулен налме канышыште улыт, но яра шинчаш жапышт уке. Ача-ава полыш деч посна ўдырышт ден ве‰ыштлан неле лиеш ыле. Вет нуно паша денат полшат, ой-ка‰ашымат пуат. Паша годым техникыжат чыгынен шогалеш, но Юрий Миксоновичын опытшо да

мастарлыкше чыгынен шогалше техникым садак сорлыклат. Теве те‰гече гына косилка пудырген шогалын. Эр сомыл деч ярсымеке, Юрий Миксонович вик тудым олмыкташ тў‰алын. Уныка-влакат кочаштлан полшаш тыршат.

Шке техника улмо озанлыклан пеш кугу полыш. Поснак ке‰еж жапыште. Икмыняр арня ончыч Мурзанаевмыт пресс-подборщикым налыныт. Вет нунын 50 гектарыште шукияш шудышт - люцерн, клевер, козлятник, костер улыт. Тиддеч посна нуно олык шудымат солат. Олык шудо пре-

зылан да шорыклан кўлеш.

Евгений Аймурзин икмыняр кече Кўрзе ял воктене шудым рулоныш пўтырен. Ончыгече Евгений Геннадьевич де Юрий Миксонович Памаш ял воктене 5 гектар шудым соленыт. Ик кече гыч тудо кошкен. Мемнан мийыме кечын тушто паша шолын. Ял калык полшаш лектын. Имне грабля дене Степан Фадеев, Анатолий Байрамов, Дмитрий Яшкин пашам ыштеныт, Т-40 трактор дене Игорь Фадеев шудым поген. Евгений Аймурзин шкеже шудым прессоватлен. Тўшка вий дене телылан 100 рулон шудым ямдылыме, 400 центнерым скыртыш оптымо. А тиде эше тў‰алтыш гына.

- Ялыште иктылан полшет гын, вара тудо тылат полшаш толеш, - манеш Ирина Юрьевна. - Кодший Геннадий Айметов мыланна пресс-подборщикым пуэн ыле, а ме тудлан косилкым пуышна. Моло семын ок лий. Тений полышым йодеш гын, ме полшаш ямде улына.

Ача-авалан икшывышт - Игорь, Виктория, Алина полшен шогат. Ача-ава ден пырля фермыш коштыт, презе-влакым йўктат, лудым, комбым, цецаркым ончат. Нуно изинекак пашалан тунем кушкыт. Вет нуно палат, ача-авашт эр гыч кас марте пашаште лым лийде тыршен, нунын ончыкылыкышт верч шонат.

Ял озанлыкыште каныш кече уке. Паша неле. Нелылыкым ончыде, Мурзанаевмыт ончыкыжымат вольык чотым кугемдаш, ушкал лўштымым автоматизироватлаш шонат. Кормам ямдылен пытарымеке, вольык вичам олмыкташ тў‰алнешт. Арендоватлыме зданийыште леведышым вашталтынешт. Чо‰ышаш материал-влак налылтыныт, лач жапым гына муаш кўлеш.

Алена ГРИГОРЬЕВА.