«Шєртньє» юбилейыштым палемденыт
Яков Михайлович ден Соня Ермолаевна тыматле койышан улыт. Нуно туманлаш да е‰ дене вурседалаш огыт йєрате, тидлан кєра калык коклаште пагалымашым сулен налыныт. А икшывышт ден уныкашт нуным алал кумылын йєратат.
Тений мартыште нуно 50 ий пырля илымыштым палемденыт. Мишкан селан шочшыжо Яков Михайлович ден Пайтара ялын ўдыржє Соня Ермолаевна Мишкан селаште палыме лийыныт. Тунам Соня кас школышто тунемын, а Яков Михайлов Чорай зонышто милицийын участковый уполномоченныйже лийын ыштен. Юбиляр-влакын мутышт почеш, нуно икте-весыштым икана ончалмаш гыч йєратен шынденыт. Яков ден Соня 1968 ийыште мужыра‰ыныт. Нуно вич икшывым ончен куштеныт: Иринам, Станиславым, Владиславым, Вадимым, Вилым.
Мужыра‰меке, самырык-влак Чорай ялышке илаш каеныт. Нунылан служебный пачерым пуэныт. Яков ден Соня келшен иленыт. Кумдан пагалыме туныктышо Андрей Алиевын пошкудыжо лийыныт.
- Пашам куштылго лийын огыл, - шарналта ожсо жапшым Яков Михайлович. – Мый кўмышкам шолтымаш, изи шолыштмаш дене кучедалынам, Кугу Соказа, Ардаш, Тымбай да Чорай сельсоветласе собранийлаште выступатленам. Мылам кажне ялым ончен савырнаш кўлын. Тиде паша ятыр жапым налын. Илышлан лўдыкшат лектын шоген. Соня Ермолаевна сурт сомылым ыштен, йоча-влакым ончен, телефонистка лийын ыштен.
1971 ийыште, Владислав эргышт шочмеке, Михайловмыт Мишкан селашке куснен толыныт. Чорайыш кайымышт годым нуно Революционный уремыште верланыше ача-ава суртыштым ужаленыт, сандене, пєртылмекышт, илаш вес пєртым налаш пернен. Налме пєртышт тошто да изи лийын, но тудын олмышто нуно кермыч гыч у пєртым чо‰еныт – тушко 1992 ийыште илаш лектыныт да але мартеат илат.
- Сурт олмына купан, сандене пєртым участок покшелне – тєварак верыште шогалташ пернен, - ойла Яков Михайлович. - Тидлан кєра вўд кўварйымаке ок пуро. Пєрт проектым чыла шке шоненам да ямдыленам, водопровод ден канализацийымат шке ыштенам. Вийым чаманалтын огыл. Икышвына-влак шокшышто илышт да шужен ынышт кошт манын тыршалтын.
Йоча жапыштыже Яков Михайловичлан кугу э‰гекым чыташ пернен: ачаже, сокыр аважым, шым ияш эргыжым да кок ияш ўдыржым коден, еш гычын каен. ™дырамаш шкетын икшывыже-влакым ончен се‰ен огыл. Ко‰гаш олташ пуышт лийын огыл, киндым кышкаш – ложашышт... Ик жап гыч тудын Надя шўжарже кылмен да шужен колен. Тидлан кєра уда илышым шке шинчаж дене ужшо Яков Михайлович икшывыже-влак верчын чот тыршен, паша денат, ка‰аш денат эре полшен шоген. Но, вийже ден жапшым чаманен огыл гынат, пўрымаш вате ден марийлан кугу э‰гекым конден – нуно Станислав эргыштым пеш эр йомдареныт.
...Еш вуй милиций гыч тазалыкшылан кєра каен. Тылеч вара Мишкан селаште ийготыш шудымо-влакын пашашт шотышто комиссий секретарьлан ышташ тў‰алын, варажым райпотребобществыште товаровед лийын. Икмыняр ий Бирский межрайонный зонын старший охотоведше лийын ыштен. Но 1992 ийыште тиде организаций шаланен. Тидлан кєра пенсийыш лекмешкыже Мишкан селасе коммунальный озанлыкыште столяр лийын ыштен. Соня Ермолаевна, Мишкан селашке толмеке, пекарньыште тыршен, 10 ий утла старший мастер лийын, пенсийышке тушечынак лектын.
- Шо‰гылык шижтара, тазалык лушкыдемын, - ойла Яков Михайлович. – Шукерте огыл шинчаланна операцийым ыштышт. Сандене неле пашам ышташ ок лий. Мыланна Вил эргына ден Аксана шешкына полшен шогат. Пеленна Вилена ден Карина ункана-влак илат. Чылаже 8 уныкана уло.
- Еш пиалдан секртеше могай? – йодым мый мучашлан вате-марий деч да кўчык вашмутым нальым.
- Ваш пагалымаш ден йєратымаште. Тў‰жым, вате ден марийым ик паша ушен шогышаш, тиде - икшыве-влакым ончен куштымаш.