Шекланыза! Мошенник-влак!

Шекланыза! Мошенник-влак!

Тиде историй шукерте огыл мый денем Пўрє олаште лийын. Мый тиде илышым коден кайыше фронтовик Бикмурзин Акийын реставрироватлыме фотожым Эвелина уныкажлан пуаш шонен, тудын илыме пачерышкыже мийышым. Но пачер тўкылалтын ыле. Сандене пошкудо пачерыш йы‰гыртышым. Эвелинан пошкудыжо умылтарыш: нуно лишнак улшо вес пєртыш илаш кусненыт. Пєрт номержым ойлыш, а пачержым ыш каласе.

Пєрт номерым эскерен, кок пача-

шан пєртыш миен шуым. Пєртыштє

кум подъезд. Икте деч йодам, весе

деч - раш вашмутым нигє ыш пу.

Покшел подъездыш пураш тарваныме годым машинан тўтўтлымыжым колын, савырнен ончальым. Кугу, ош тўсан иномарка машина тєрза гыч водитель мый дечем йодеш: «Эй, кочай, кєм кычалат?»

- Шукерте огыл тиде пєртыш ик еш илаш толын, мыланем оза ватылан нине фото-влакым пуаш кўлеш ыле, - вашештем да фото-влакым

ончыктем.

- Тиде оза ватын лўмжє кузе?

- Эвелина, - манам.

- Э-э, тидыже мыйын ватем-ыс! Тиде ме тышке шукерте огыл илаш куснышна. Но тудо кызытеш уке, пашаште улеш. Те ватемым паледа гын, тугеже ончыкыжым ваш келшен илаш тў‰алына, - моткоч порын ойла у палымем.

- Кузе пашаште? - єрын йодам.

- Тудо вет икшыве-влак дене мє‰гыштє шинча ыле.

- Те‰гече гына пашаш пурен. Айда, шич, ме чечас тудым муына, - омсам почеш. Мыйын машинаш шинчын шуктымешкем, тудо тыманмеш ше‰гел сидень гыч кок икгай пакетым налын, ончыкем пыштыш да ойла: - Кочай, теве нине пеш сай сату-влакым налза. Мыланем кеч пел аклан гынат тудым ужалаш кўлеш. А те тыгай сатум тетла нигуштат огыда му.

Вошт койшо пакет гоч возымо кагаз коеш: «Одеяло из верблюжей шерсти».

- Мыланем ынде илаш шуко кодын огыл, сандене тыгай сату ок кўл, - манам. - Теве Эвелиналан нине фото-влакым пуэмат, умбакыже кудалам - Уфашке.

- О-о-о, могай пиалан улыда! Кок шагат гыч мый Украиныш кудалам, тушто сар кая. Авамын оралтыштыже снаряд пудештын, чыла сурт

оралте шаланен. Пеш неле проблема лектын, санденак вет мый сатум кеч пел аклан гынат ужалынем. Миемат, ончалам, сурт-оралтым уэш

нєлташ але авамым тышке илаш кондаш. Сандене Украиныш тарванем, корны‰гай Уфашке шумеш шынден намием, кушко кўлеш, тушко пуртен кодем, - ойла тудо.

- Мый тыгай модыш дене ом мод, - маньым да омса гыч лекташ тў‰альым. А тудо кидем руалтен кучыш да сєрвален ойлымо гай ойла: - Ужам, те моткоч порядочный е‰ улыда. Тиде сатум икшывыда але уныкада-влаклан пуэн кертыда. Чечас Эвелинам муына да фото-влакым пуэна.

Тудо ик пєрт воктеке миен чарныш да мыланем машинаште вучалташ шўден, шкеже ик подъездыш пурыш да тунамак лекте.

- Ала-кушко лектын,- мане да телефон дене йы‰гырташ тў‰але. - Эвелина, тый кушто улат? Ме кочай дене коктын тыйым кычалына. Каласе, кунам толат?

Телефон гыч ўдырамаш йўк шокта: «Ик шагат гыч».

Тудо: «Ме кочай дене ик сделкым ыштышна. Тудо подъезд ончылно вуча, тыланет фото-влакым пуынеже. Тый кочайлан ик шиша коньякым пуэн колто. А мый кок шагат гыч пєртылам». «Йєра, пуэм», - вашешта ўдырамаш.

- Пу-ян, мый Эвелиналан ик-кок шомакым каласем, - йодам.

- А тудо телефонжым йєртыш, - манеш у палымем.

Мый тыште ала-можо ала-мо огыл манын шоналтышым, но фото-влакым Эвелиналан пуаш кўлеш. А водитель уэш мыйым Эвелинан

илыме пєртшє деке кондыш.

- Йєра кочай, мый тылат кок тўжемым кудалтем. Ик одеялже ныл тўжем те‰гем шога, мый коктытшым куд тўжемлан пуэм.

Мый торжанрак пелештышым: «Мо тый чывытан гай пеленем пижынат! Мылам нимат ок кўл!»

- Ужам, те порядочный е‰ гай койыда, а мыйым тыге намыследа, - єпкелыш тудо.

- Ала тый чыган-влак гай мешак кєргыш пырысым пыштен ужалет? - мый умбакыже шылталем.

- Вот, вот, нине чыган-влаклан кєра мый гаем чын е‰же титаканыш савырна.

Варажым мый тудлан одеялым почын ончыкташ йодым.

- Мо? Те мыланем огыда ўшане, пожалуйста, - ик пакетым почо. Ужам, волгыдырак суррак тўсан, кид дене кучен ончем - тугай пушкыдо, шокшо.

- Тўрыснек шалатена гын, тыге арун поген огына керт, тыште вет кудывече, пазар огыл, - манеш тудо. Чоным чыгылташ тў‰але, верблюд

меж гыч ыштыме кок одеялым куд тўжемлан нигушто налаш ок лий.

Вучымо пєрт воктене ик беседка шога. Тудо мыйым тушан волтыш да Эвелинам вучаш шўдыш, а шкеже кок шагат гыч толам манын, машинаш шинче да писын кудале. Тудын машинаш шичмыж годым гына номержым ончалаш ушышкем пурыш. Ончальым - ше‰ел номер ош лаштык дене петыралтын. Тунам иже умылышым - кок шагат жап мыйым мошенник кондыштарен улмаш. Кок шагатлан ныл тўжем те‰ге оксам ыштен, вет тудын сатужо кок тўжем деч утыжым шоген огыл.

Мошенник нигєм ок чамане - тулык йоча ма, шо‰го е‰, инвалид - чылаштым ондален, оксаштым поген налаш гына шона. Мый вет шкеже шо‰го, черле, костыль дене веле коштам. Тудо ола урем дене эртымемым ужын, почешем улак верыш савырнымем вучен, очыни. Кок шагат жапым мый денем эртараш чаманен огыл. Ала гипнозымат пален. Сандене, газетым лудшо йолташ-влак, мый гаем ўшаныше ида лий да мошенник-влакым ида пойдаре.

Дмитрий ЯМЕТОВ, пенсионер, пашан ветеранже, инвалид, 85 ияш (Козаш ял).