Поро кумылат сай эм

Поро кумылат сай эм

Ялыште эн пагалыме е‰-влак нерген йодат гын, ятыр е‰же тиде радамышке медицина пашае‰ым пурта. Вет районный больница деч тораште верланыше илемлаште, кушто ни аптек, ни врач уке, икымше полышым верысе фельдшерско- акушерский пунктышто пашам ыштыше фельдшер ден медсестра-влак ончыктат. Но самырык-влакым ФАП-ышке пашам ышташ сымыстараш куштылго огыл, тидлан кєра тушто утларакшым кугу опытан, ял илышлан кєнышє е‰-влак ыштат.

Халиковмыт нерген поро шомакым ятыр колылтын. Сандене мый ятыр ончыч нуным да пациентышт-влакым вышлияш, нунын дене мутланаш кумыла‰ынам. Ралиф Тагирович Пўрє оласе медицинский училищым тунем пытарен, 1989 ий гыч Ленинский ялыште фельдшер лийын ышта. Пелашыже, Илюса Фатхирахмановна, Аскын районышто шочын-кушкын, районышкына 1997 ийыште толын, Кигазытамак ялыште патронажный сестра лийын ышташ тў‰алын. Тыште ончыкылык пелашыжым вашлийын.

Ралиф Тагировичлан тудо вате веле огыл, тыгак коллегыже да сай йолташыже улеш. Кызыт Илюса Фатхирахмановна ялыште 211 е‰ын тазалыкшым эскера.

- Участкыштем 17 ияш марте 34 е‰ уло, - ойла ўдырамаш. – Эше мўшкыран кок ўдырамаш. Калыкын утларак ужашыже

– пенсионер-влак. Кызытсе жапыште чыла ялыштат тыгаяк сўрет. Государствылан ял-влак огыт кўл. Илалше-влак пытат гын,

очыни, ял-влак йєршын пыташ тў‰алыт. Шо‰гые‰-влакым утларакшым ик чер-влакак тургыжландарат – кўкшє давлений, йыжы‰-влак корштымаш. Коклан йўдым иктаж е‰лан неле лиеш, тыгай годым ме пелашем дене коктын (нуно шкеже

Ленинский ялыште илат) Кигазытамакыш каена да полышым ончыктена. Ме ынде ятыр ий ФАП-лаште ыштена, сандене, кєм могай чер тургыжландара, сайын палена.

Ялыште илыше Махилла Гарееван мутшо почеш, вате ден марий поро кумылан да чылалан полшаш ямде улыт. Кє коштын огеш керт, суртышкышт мият. Тыматлын мутланат, пашаштым сайын палат. Кизагытамак ден Ленинский яллаште илыше-влак нуным пагалат да тауштен илат.

Мый вате ден марийын пашаштым эскерыме годым, шкаланем эше иктым рашемдышым – нуно пеш сай психолог улыт, кажне е‰ дене мутланен, кумылыштым нєлталын моштат. 1927 ийыште шочшо Фахим Талиповланат сай шомакым муын моштышт.

Поро мутым колмеке, тудо виклан шыргыжале да шкат мыскарам ойлаш тў‰але. Мемнан мийыме кечын Кигазытамак ялыште

ФАП-ыште районный больница гыч толшо «Тазалык рўдер» бригада медосмотрым эртарен. Бригада терапевт, акушер, окулист, медпрофилактика шотышто специалист, лаборант гыч шоген. Кигазытамак ялыште илыше-влаклан флюрографийым районный больницаште ыштыме – автобусым сельский поселений администраций ойырен. А тиде кечын медицина пашае‰-влак

анализым налыныт, ЭКГ-м ыштеныт, артериальный давленийым висеныт.

- Ме тылзеш ик гана могай-гынат ялышке миена, - ойла участковый терапевтический медсестра Виктория Саликаева. – Идалыкыште районысо чыла ялым савырнена. Вет чыла е‰ат Мишкан селасе поликлиникыш миен, анализым сдатлен, медосмотрым эртен ок керт. Яллашке миен коштмаш ятыр черым ончылгоч рашемдаш да полышым жапыштыже ончыкташ полша. Фельдшер ден медсестра-влак мыланна эре полшен шогат, тачат кажне йодыш почеш Халиковмыт дечын полшаш йодына.

Эше каласен кодыде ок лий: тений Кигазытамак ялысе ФАП вес – ончычсо школ зданийышке куснен. - У верыште пашам ышташ ятырлан йєнанрак. Тыште волгыдырак да йо‰гыдырак. Ремонтым шке вийна дене ыштенна. Ынде мемнан посна процедурныйна, смотровойна уло. Теле вашеш у ко‰гам луктынна, пуым рўдє районный больница ойыра. Эм ситышын ойыралтеш. Икманаш, пашам ышташ чыла йєн уло.

Калыкын тазалыкшым эскерыше-влакын пашашт эре эн суаплылан шотлалтын да, мемнан шонымаште, ончыкыжымат

шотлалташ тў‰алеш. Вет ош халатым чийыше-влак дечын айдемын тазалыкше веле огыл, илышыже шога. Тидын годымак тиде - мутым пе‰гыдын кучаш йодшо да неле паша.

Тиде пашам уло кумылын йєратыше е‰-влак веле, врач, фельдшер але медсестра лийын, пенсийыш лекмешкышт ыштат. Халиковмыт лач тиде радамыш пурат.

Фирдаус КАДИКОВА.