Полыш кидым шуялте

Полыш кидым шуялте

Ашнаш налше еш - шо‰го да инвалид-влакын илышыштым куштылемдаш ыштыме у йєн

Айдеме шо‰геммекыже шкенжым шке ончен кертдымыш савырна. Тыгай годым вес е‰ын полышыж деч посна тудо илен ок керт. Башкортостан Республикыште шо‰го ден инвалид-влак дене пашам ыштыме у йєн - ашнаш налше еш - илышыш шы‰даралтеш.

Илалше е‰-влак - кугу паша да илыш опытан улыт, мемнан обществым вия‰даш чот тыршеныт, сандене нуным поснак пагалаш,

аклаш кўлеш.

Статистика ончыкта, 2025 ий марте Российыште илалше е‰-влакын чотышт ятырлан шукемшаш. Тыге шо‰го-влакын чотышт 23 процентыш але 36 миллион айдемыш шушаш. Сандене тыгай тўшкаш пурышо-влак дене пашам ыштыме у йєным муаш кўлеш.

Тыштыже ик тў‰ верым шо‰го ден инвалид-влакым ончаш налше еш налын шогаш тў‰алеш. Мемнан районышто тыгай еш-

влакым кузе ышташ лийме нерген БР-се «Еш» ГБУ-н йўдвел-касвел кундемысе Мишкан районысо отделенийын вуйлатышыже Маргарита Николаева дене мутланена.

- Маргарита Шайхиевна, тыгай еш-влакым ыштыме опыт Российын южо регионлаштыже уло. Мемнан республикыште тидын шотышто законым кунам лукмо?

- «О приемных семьях для граждан пожилого возраста и инвалидов в Республике Башкортостан» закон 2016 ий 2 декабрьыште приниматлалтын.

Тудо шо‰го ден инвалид-влакын илышыштым саемдаш, мє‰гысє условийыште илаш да чыла социальный полышым налаш виктаралтын.

- Кумылан кажне е‰ тыгай ешым ыштен кертеш мо?

- Илалше-влакым ашнаш ийготыш шуо, дееспособный, республикыште илыше да шо‰го е‰ын ешыж гыч, родо-тукымжо гыч огыл улшо гражданин налын кертеш. Рашрак умылтараш гын, шо‰го е‰ын ватыже, ача-аваже, йочаже, ашнаш налме эргыже,

ик ача але ик ава деч шочшо шольыжо, шўжарже, изаже, акаже, куваваже, кочаже, уныкаже да нунын пелашышт лийшаш огытыл.

- Ик ешышке мыняр шо‰го е‰ым ашнаш налаш лиеш?

- Ик еш кум шо‰го е‰ деч утыжым ашнаш налын ок керт. Ашнаш налше еш кажне кечын кўлшє эмым налшаш, врач толмо марте полышым пуышаш, больницышке ужатен мийышаш. Эн тў‰жє, тудо шо‰го е‰ым пагалышаш, тудлан лишыл да ўшанле э‰ертыш лийшаш.

- Шо‰го-влаклан тыгай полышым пуаш шонышо-влак деке могай йодмаш уло?

- Ашнаш налше еш член-влак деке посна йодмаш-влак улыт. Мутат уке, нуно чыланат таза лийшаш, документым погымо деч посна (могай документ кўлмым учрежденийлаште, официальный сайтыште рашемдаш лиеш), ешыште улшо, ийготыш шушо кажне е‰ шо‰го е‰ым ашнаш налаш келшымыже нерген возышаш. Тыгай ешыште лийме жап ик тылзе гыч икмыняр ий марте шуйнен кертеш, тидыжым кок могырын келшымыж почеш ышталтеш. Рынке саманыште приемный ешыште илымаш кок могырланат пайдале лийшаш. Ончаш налше е‰лан 6200 те‰ге окса тўлалтеш. I группа инвалидым да 80 ийым эртыше шо‰го е‰ым ончымылан эше кумло процент ешаралтеш да 8060 те‰ге лиеш. Вик каласен кодена, тиде тўлалан налог огеш кучалт. Илыме верлан кок могырын кутырен келшымышт почеш ашнаш налше ешын суртшо але шо‰го е‰ын илыме верже лийын кертеш.

Обязательный условийлан кумшєрынан договорым ышташ шотлалтеш (ашнаш налше, шо‰го е‰ да калыклан социальный полышым пуышо рўдер). Тушто приемный еш могай лийшаш радам дене возалтшаш, кажне могырын обязанностьшо да праваже, еш бюджет, договорым шєрымє условий ончыкталтыт.

Договор шо‰го е‰ым але инвалидым, тыгак ашнаш налше ешым аралыме тў‰ гарант улеш. Тыгай договорым ыштыме деч ончыч ашнаш налше ешын членже-влак дене да шо‰го е‰ дене учрежденийын психологшо-влак пашам ыштат. Тидыже пырля илаш тў‰алме деч вара лектын кертше нелылык, тўрлє проблема-влакым решатлымашке виктаралтеш. Тиде этапыште психодиагностический методика, анкетым возымаш да информаций кучылталтыт.

- Тыгай ешым ышташ тореш лийме тат лийын кертеш мо?

- Мутлан, сторона-влак лишыл родо улыт, адакшым шо‰го е‰лан специализированный медицинский полыш кўлмє годым тореш лийын кертыт. Ашнаш налаш шонышо ешыште кеч ик е‰же тидлан тореш улмо годым, тыгак ончаш кўлшє е‰лан пенсийышкыже тудым ончышо е‰лан тўлаш 1380 те‰гем тылзе еда ешарен пуат гын. Адакшым илыме верын кугутшо ончалтеш.

Ашнаш налаш шонышо ешыште илыме вер кажне е‰лан шотлымаште норма палемдыме кугыт деч изи гын, тыгай ешлан тореш лийыт.

Мучашлан каласыме шуэш, приемный еш - инвалид да шо‰го-влак дене пашам ыштыме у йєн. Тудо ик эн келшыше лийын кертеш. Вет шо‰го е‰ але инвалид ешыш логалмекыже, шкенжын нигєлан кўлдымыжым монда. Вет пеленже эре е‰-влак лийыт. А воктен тыйым умылышо е‰ лиеш гын, тазалыклан пайдале.

Чыла уверым БР-се «Еш» ГБУ-н йўдвел-касвел кундемысе Мишкан районысо отделенийыште налаш лиеш: Мишкан села, Ленин урем, 73, тел. 8 (34749) 2-14-27.

Фирдаус КАДИКОВА мутланен.