Пўрымаш да Шочмо эл

Пўрымаш да Шочмо эл

1918 ий 8 апрельыште Совнаркомын декретше почеш волостной, уездной, губернский да окружной военный комиссариат-влак

ышталтыныт.

«Тыныслыкым йєратет - сарлан ямдылалт» ойым Октябрь революций деч вара шочшо самырык Совет республикыште сайын умыленыт. Йот элласе военный интервенций деч аралалташлан кўчык жапыште виян регулярный армийым да тудым чумырашлан у военно-административный орган-влакым ышташ кўлын.

1918 ий 15 январьыште Калык комиссар-влак совет «Об организации Рабоче-Крестьянской Армии» Декретым луктын. Кажне Советыште военный отдел-влак ышталтыныт, нунын составышкышт уездный орган-влак семын уездный военачальник-влак

управленийын отделже пурталтыныт.

Нунылан Йошкар Армийым ыштыме паша гына огыл, а тудым материально обеспечиватлыме паша да запас резервым ыштымаш пуреныт.

1918 ий 8 апрельыште Калык комиссар-влак советын Декретше дене военный паша шотышто волостной, уездной да окружной комиссариат-влак ышталтыныт. Тиде документ Российын военный вийжым ыштыше верысе органым шочыктышо пеш кўлешан государственный актлан шотлалтеш. А тиде кече Российыште военный комиссариат-влакым ыштыме кечыш савырнен.

Мишкан районын военный комиссариатше районым ыштыме жап гыч, 1930 ий 20 августышто ышталтын. Тудо Октябрьский уремыште

лийын, вара Советский уремышке у зданийыш куснен. Кызыт Тракторный уремыште улеш. Тў‰алтыш жапыште военный комиссариатын личный составшылан мобилизационный ресурсым учетыш налме шотышто пеш кугу пашам шукташ пернен. Тудо

Кугу Отечественный сарын икымше кечылаштыжак шкенжым сулен. Кугу Отечественный сар жапыште военный комиссариат 10866 е‰ым армийыш налын. Сар тў‰алме икымше кечылаштак 26 гусеничный трактор, 35 грузовой автомашина да пеш шуко имне мобилизоватлалтыныт.

Мемнан район гыч салтак-влак чыла фронтыштат кредалыныт. Сєй пасушто 4843 е‰ геройла колен, 6023 е‰ чонан пєртылын, тушечын 4015 е‰же тўрлє орден да медаль-влак дене наградитлалтын. Военный комиссариатын пашам ыштыме жапыштыже тудым 16 офицер вуйлатен. Кажныже пашам организоватлымаште шке надыржым пыштен.

И. Малмыгин вуйлатыме почеш военкомат пашам тў‰алын, сар тў‰алтыште призывым эртарымаште пеш кугу сомыл шукталтын. Майор А. Юношев военкоматым у зданийыш кусарен, старший лейтенант А. Иксанов, майор В. Петров служебный пашам саемдышашлан да личный составым профессиональный ямдылымаште суапле надырым пыштеныт. Подполковник-влак

В. Яндимиров, Л. Валеев, О. Бикунин вуйлатыме почеш военный комиссариат мобилизационный паша да граждан-влакын военный службылан ямдылыме шотышто кўкшє показательым кученыт.

2001 ий гыч военный комиссариат системыште подполковник С. Васильев пашам ышта. Кызыт тудо Мишкан да Бурай районласе военный комиссар улеш. Тудын вуйлатымыж почеш коллектив мобилизационный ямдылалтмаште да служебный пашаште кўкшє результатыш шуын толеш. Кажне ийын учебно-материальный база уемдалтеш: у зданийым капитально олмыктымо, посна автономный котельный ышталтын, мебельым, компьютер-влакым налме, локальный сеть ышталтын.

Военкомат оралтыште Отечествым аралыше-влакым шарнышашлан 57 миллиметран ЗИС-2 пушка да БМП-1 пехотын боевой машинаже постаментыште вера‰далтыныт.

Призыв отделенийын личный составше профотборым ыштыме, РОСТО-лан специалист-влакым ямдылымаште, ВУЗ-лашке кандидат-влакым ойырымаште задача-влакым сайын шуктат. Тиде тунемме ийыште высший военный тунемме заведенийыш 2 е‰ пурен, 18 е‰ контракт почеш служитла, 149 е‰ым военный учетыш шогалтыме.

Мемнан землякна-влак утларакшым сухопутный войскалаште служитлат. Нунын служитлыме часть гыч толшо Тауштыме серыш-влак

армийлан сайын ямдылалтмыштым пе‰гыдемдат. Тидыже военкоматысе служащий-влакын надырышт.

Тидын шотышто лейтенант С. Сидоров, прапорщик Ю. Александров, И. Гадылгареев, М. Аюпов, В. Деньгин, О. Саликов, А. Бикунин, И. Асмаева пашаштым сайын шуктат.

Планым ыштыме, палемдыме, мобилизационный ресурсым ямдылыме да учетыш налше отделений чыла организаций, предприятий, верысе самоуправлений орган да район администраций дене пе‰гыде кылым куча. Тиде отделений мобилизационный йодышым, запасыште улшо-влакым военный сборыш колтымо, граждан-влакым учетыш налме да нунын нерген уверым уэмден шогымо пашам шукта. Тиде отделений тыгак граждан ден организаций-влакын Россий Вооруженный Вий радамыш колташ лийше транспорт-влакым учетыш налеш.

Отделенийын коллективыштыже ятыр ий военный комиссариатыште пашам ыштыше-влак улыт - Л. Ямаева, О. Алиева, О. Бикбулатова, Л. Шакирова, Т. Имасова, Э. Яшпаева, Ю. Яркаев, Р. Миннигалиев, М. Исанбаева.

Республикысе военный комиссариатлаште военный служба гыч уволитлалтше граждан-влаклан пенсийым да льготым палемдыме законым умылтарыме да документ-влакым ямдылыме пашам шуктен шогат. Верысе исполнительный власть ден пырля запасыш лекше военный-влаклан пашам мумо йодышым решатлат.

Военный комиссариат калыкым военно-патриотически шуарыше рўдерлан шотлалтеш. Районысо образований отдел пеленсе «Виктория» подростко-влакын рўдерышт дене пырля патриотический да военно-спортивный ямдылалтме паша шукталтеш. Тидлан районышто улшо музей, памятник да обелиск-влак полшат. «Тулсавыш» военно-спортивный модмаш кугу верым налеш.

Призыв шотышто чыла йодышым тыгай телефон-влак дене рашемдаш лиеш: БР-се военный комиссариатыште - общественный приемный (консультативно-правовой пункт) - 8 (347) 228-02-92 паша кечылаште кажне кечын 9.00 гыч 19.00 шагат марте, каныш кечылаште 10.00 гыч 17.00 шагат марте; граждан-влакым военный службылан ямдылыше отдел - 8 (347) 253-13-48, 228-43-59 - 9.00 гыч 18.00 шагат марте; Уфасе гарнизонын военный прокуратурыштыжо - 8 (347)-250-05-10 ; Уфасе военный гарнизонын судыштыжо - 8 (347) 259-14-83; экстренный психологический полыш - 8 (800) 70000 -183 (сутка мучко); Мишкан да Бурай районласе военный комиссариатыште - 2-40-42.

Венера АГЛЯМОВА.