Комсомоллан 100 ий темме лўмеш

Комсомоллан 100 ий темме лўмеш

Чорай ялысе Я. Ялкайын лўмеш марий гимназийыште ялысе библиотекарь Т. Тимиркаева Комсомолын шочмо кечыжлан да Октябрь пайремлан лўмлалтше мероприятийым эртарен

Мероприятийышке комсомол движенийын ветеранже-влакым ўжмє: педагогический пашан ветеранже Нина Танцитовам, математикым туныктышо, Я. Ялкайн лўмеш марий гимназийын директоржо Игорь Андреевым.

Электронный презентаций полшымо дене кугурак класслаште туныктышо-влакым комсомол движенийын шочмыжо, историйже, атрибутикыж дене палдарыме. Самырык-влаклан комсомол нерген сайын палыман, вет нунын коча-кувавашт чыланат комсомолец лийыныт.

Совет Союзын чапшым лач нуно нєлтеныт, нуно завод ден фабрик-влакым чо‰еныт, целинам куралыныт, тайга вошт кўртньє корным,

электростанций-влакым чо‰еныт. Ме кызыт лач нунын тыршымыштлан кєра цивилизованный элыште илена. Пытартыш жапыште

тыгай кугу чо‰ымаш уке, манаш лиеш.

Самырык-влаклан тиде кечын комсомол знамя, путевка, значок-влакым ончыктымо.

- Комсомолын ик тў‰ символжылан Совет жапыште комсомол билет шотлалтын. Тудет паспорт дене иктєр кўкшытан лийын, манаш лиеш, - палдарен Игорь Евгеньевич.

Реликвий-влак дене палдарымаш деч вара 9 классыште тунемше Мария Ишалина В. Лебедев-Кумач возымо «Комсомольский билет» почеламутым лудын. Кугурак класслаште тунемше-влакым тыгак комсомол саманын геройло лаштыклаж дене палдарыме. Комсомолец-влак 1918-1920 ийласе Граждан сарыште Йошкар Армий радамыште чолган кредалыныт. Кугу Отечественный сар тў‰алмекат, нуно шочмо элнам пе‰гыдын араленыт да тушман дене лўдде кредалыныт. Калык нигунамат тыгай геройна-влакым огеш мондо: Николай Гастеллом, Зоя Космодемьянскаям, Александр Матросовым, Олег Кошевойым, Лиза Чайкинам... Тиде радамым эше кужун шуяш лиеш. Сар деч вара комсомолец-влак шаланыше озанлык-влакым нєлтеныт, тушман бомбитлыме ял ден ола-влакым угыч чо‰еныт, целинам куралыныт да тўрлє объект-влакым чо‰еныт. Теве эн кугу стройка-влакын лўмышт: БАМ, Магнитка, ДнепроГЭС, «Дружба» нефтепровод...

Тунемше-влакым тыгак ВЛКСМ-ым палемдыме куд государственный награда дене палдарыме. Нунын дене движенийым социализмым да калыклан кўлешан ятыр объектым чо‰аш полшымыжлан наградитлыме.

Комсомолын илыш-корныж дене ятыр книга ден муро палдарат. Кугурак класслаште тунемше-влак тиде кечын А. Фадеевын «Самырык гвардий» романжым шарналтеныт. «Самырык жапем – комсомол» книга выставкыште Н. Островскийын «Как закалялась сталь», Д. Нагишкинын «Сердце Бонивура» да моло книга дене палдарыме. ™дыр-рвезе-влак тыгак «Дан приказ ему на запад», «Любовь, комсомол и весна», «Комсомольцы – добровольцы», «Не расстанусь с комсомолом» муро-влакым колыштыныт. 9 классыште тунемше Юлия Ахметьянова В. Котовын «Запишите меня в комсомол» почеламутшым лудын.

Тылеч вара мутым комсомол движенийын ветеранже-влаклан пуымо. Нина Исаметовна самырыкше годым Чорай кыдалаш школысо туныктышо-влак кокласе комсомол организацийын секретарьже лийын. Тудо комсомол билетшым але мартеат тўткын арала.

Нина Исаметовна палемден: комсомол самырык е‰-влакым чолга лияш веле огыл, тыгак сайын тунемаш, калыклан полшаш, пашам

тыршен ышташ туныктен да кумыла‰ден. Комсомолец-влак макулатурым, кўртньє пудыргым погеныт, субботник-влакым эртареныт, пионер ден октябренок-влакым туныктеныт, ветеран ден колхоз-влаклан полшеныт, пасушто лектышым погеныт, пасум ўя‰даш ял мучко ломыжым погестарен коштыныт.

Игорь Андреев комсомолын дисциплинылан туныктымыжым, патриот шўлышым пуртымыжым палемден. Совет жапыште СССР-ын Вооруженный Вийыштыже служитлымаш рвезе-влаклан кугу илышлан ямдылалтмаш лийын. Армийыште служитлен пєртылшє-влак веле чын пєръе‰лан шотлалтыныт.

- Совет Армийыште служитлыдыме-влакым ўдыр-влак ончалынат огытыл, - мучашлен тудо.

Но комсомол эл верч тыршымаш гыч веле шоген огыл. Тыгак тўрлє амал почеш эр- таралтме комсомол собраний, 1 Май, Се‰ымаш кече, 7 Ноябрь пайрем-влак лўмеш демонстраций, поход, тулото йыр погынымаш-влак эртарылтыныт. Комсомолец-влак кумылын илалше-влаклан полшеныт да субботниклашке ушненыт. Икманаш, комсомол самырык-влакын уло илышыштым виктарен шоген.

Алена ГРИГОРЬЕВА.