«Илышыште эн тўнжє - еш да паша»

«Илышыште эн тў‰жє - еш да паша»

Шуко ий правам аралыше органлаште служитлыше Петр Саметов 60 ияш юбилейжым палемда

Юбиляр 1958 ийыште ™лыл Шогертен ялыште шочын. Тудо шуко икшыван Салек Саметович ден Елена Андреевнан кокымшо икшывышт лийын. Ача-ава изинекак пашалан туныктен куштеныт. Ешыште вич эрге лийын. Петр изинекак тунемаш, кўшыл образованийым налаш да калыклан, обществылан пайдале е‰ лияш шонен. 1975 ийыште Бирский государственный педагогический институтыш тунемаш пурен. Тунеммыж годым спорт дене кылым кучен - куштылго атлетикым йєратен.

«Школ деч вара, - шарналта тудо, - ачам мыйым мединститутыш колтынеже ыле, а мый военный лияш шоненам. Призывной пунктышто медкомиссийым эртышым, но шинча начаррак ужмылан кєра военный училищыш каяш корно петыралтын. А мыйын ача-авам совхозышто тыглай пашае‰ лийыныт, суртышто арамлогар-влак мый дечем поснат ситеныт. Сандене Бирск ола лишыл улмылан кєра педагогический институтын химико-биологический факультетышкыже документым пуэнам. Сайын тунемынам, эре стипендийым налынам. Ныл ий ке‰еж каникул жапыште студенческий отряд дене пашам ыштенам. Кушто гына лияш логалын огыл: Башкирийыште Аскиныште да Нижний Кигиште чо‰ымаште ышталтын, Томский областьыште инвалид-влаклан пєртым ыштенна, Астрахань областьысе Актюбинский районышто помидор плантацийыште тыршенна. Болгарийыш туристический путевка дене наградитлалтынам. Тиде жапыште мый уже Арзамат школышто туныктышылан пашам ыштенам.

Грузийыште внутренний войскаште служитлыме деч вара паспортлан милицийыш мийышым. Мыйым милицийыш пашаш пураш агитироватлаш тў‰альыч. Тунамсе милиционер-влак И. Аликаев да А. Биктуганов дене ончычат палыме лийынам, нунылан ўшаненам. Тиде 1984 ий декабрьыште лийын, тунемме ий покшел, школ-влак чылан кадр-влак дене укомплектоватлалтыныт. Шке семынем шоналтышым, иктаж вич ийжым милицийыште ыштен ончем. Мишкан РОВД-шке пашаш пурымеке, кум тылзе Тула олаште милицейский курсышто тунемым. Ончыч 7,5 ий ийготыш шудымо-влакын пашашт шотышто инспектор лийынам.

Ешна Изи Накаряк ялыште илен, 14 ий Мишканыш корны‰гай машина дене пашаш коштынам. Паша куштылго лийын огыл. Опергруппыш пуртымышт годым арня дене мє‰гыштє лийын омыл, паша пєлемыште малаш верештын. А тиде жапыште ватем кок икшывым шкетын ончен, пошкудо да шочшо-влак полшеныт».

«1999 ий 15 августышто мемнан ешна Мишканышке илаш кусныш, - мутланымашке юбилярын пелашыже Ирина Тойметовна ушна. - 2002 ий 22 октябрь гыч 2003 ий 11 апрель марте марием, отрядын психологшо семын, Чечняште Башкирский милицийын сводный отрядше дене командировкышто лийын. Грозный олаште куд тылзе ик объектым араленыт. 2002 ий 27 декабрьыште вес отрядын аралыме кундемыштыже боевик-влак терактым ыштеныт: Чечен Республикын правительство пєртшє воктене пудешталтмаш лийын. Мом тушто мемнан рвезына-влак чытеныт - огыт ойло, а мыланем нине кече-влак эн неле лийыныт. Командировка гыч пєртылмеке, пелашем милицийын подполковникше званийым налын, отставкыш лектын. Тудлан вигак Мишкан район администрацийыштыже пашам темленыт. 2018 ий марте ийготыш шудымо-влакын пашашт шотышто комиссийын ответственный секретарьже лийын.

Шуко ий милицийыште пашам тыршен ыштымыжлан 7 медаль да 14 грамота дене палемдалтын. Тудо поснак «За отличие в охране общественного порядка» медаль дене кугешна. Вет ты награда Россий Федерацийын государственный наградыжлан шотлалтеш».

«Илышын кеч-могай савыртышыштыже тунемме годым налме шинчымашлан э‰ерташ тыршенам, кє неле илыш ситуацийыш логалын, нунылан полшаш тєченам», - иктешла мутланымашнам юбиляр.

Саметовмыт ешыште мемнан геройлан лўмым кузе пуымо нерген ик о‰айым кызытат шарнат. Тидыже тудын шочмо деч кок ий ончыч лийын. Тў‰алтыш класслаште туныктышылан пашам ыштыше Петр Бикмасович Бикмасов тудын ача-аважын оралтышкыже пурен да ешыште шочшо икымше эргыштым кузе лўмдымым йодын. Шкенжын лўмжє дене лўмдалтдымылан изишак єпкелалтын. Сурт оза вате Елена Андреевна кокымшо эргылан тудын лўмжым пуаш сєрен. Сандене Петр Саметовичын шочмо жапше деч ятыр ончычак тудлан лўм, паша да пўрымаш ямде лийыныт (вет Петр Бикмасович ден ватыжын ачаже, Тоймет Бикмурзинович, двоюродный лийыныт): лўмым пуаш темлыше е‰ын племянницыжым марлан налаш логалын. А тидлан амалым Ирина Тойметовнан акаже ыштен. Тудо ™лыл Шогертеныш марлан лектын улмаш, Ирина тушко унала миен, тушакын Петр дене палыме лийыныт.

Ирина Тойметовна 35 ий образований системыште пашам ыштен, Образований отделыште методист должность гыч сулен налме канышыш кум ий ончыч лектын. Но пенсийыште яра шинчен кертын огыл, «Путник» йоча туризм да экскурсий рўдер пелен почылтшо «Мишкан районысо калык образованийын историйже» музейыште ышташ тў‰алын.

Саметовмытын оралтыштат, пєрт кєргыштат пеледыш пеш шуко. Ирина Тойметовна ты пашам пеш йєрата. Иринан иктаж-куш кайымыж годым пеледыш-влакым Петр онча.

«Илышыште эн тў‰жє - еш да паша. А Юмыжо мыланна сай икшыве-влакым пєлеклен. Ме нунын дене кугешнена, - маныт Петр Садыкович ден Ирина Саметовна. - Виктория ўдырна ешыж дене Нижневартовскышто ила, врач-реабилитолог улеш. Валерий эргына Екатеринбургысо ик заводышто вўдышє инженерлан пашам ышта. Мыланна йокрокланаш жап уке, ынде кудымшо ий Никита уныкана Мишканыште ила, кочаж дене бассейныш коштыт, а куваваж дене велосипед дене кошташ йєрата».

Фирдаус КАДИКОВА.