Еш лач тыште шочеш

Еш лач тыште шочеш

Шукерте огыл элысе ЗАГС орган-влак 100 ияш юбилейжым палемденыт

Ты жапыште ЗАГС отдел-влак илышын ойыраш лийдыме ужашышкыже савырненыт. Ик курым жапыште икмыняр тукым шочын да мужыра‰ын – айдеме шочмаш да мужыра‰маш лач тыште регистрироватлалтын. Ош тўняш толшо айдеме шочмо кагазым налмекыже веле элын гражданинже лиеш, каче ден оръе‰ат ЗАГС деч вара гына марий да ватылан – чын ешлан шотлалтыт. Икманаш, тиде учреждений дене кажне айдемын илышыже чак кылдалтын.

Мишкан районысо ЗАГС отдел, конешне, изиш варарак – 30-шо ийлаште гына ышташ тў‰алын. Ондак ЗАГС отдел Мишкан район администрацийыш пурен да Мишкан районысо ЗАГС бюро манылтын. 1981 ийыште тудо БАССР-се калык депутат-влак советын Мишкан районысо исполкомжын ЗАГС отделже манылташ тў‰алын, 1992 ийыште – БР-се Мишкан район администрацийын ЗАГС отделже. 2015 ий 1 январь гыч Башкортостан Республикысе юстиций министерствын юстиций паша шотышто ЗАГС отделже манылтеш.

1930 гыч 2001 ий марте шочмо кагазым, колымо нерген свидетельствым сельсовет-влак пуэныт, нунак мужыра‰мым регистрироватленыт. Тидын годым Мишкан районысо ЗАГС отделже икшывым ончаш налмым, ойырлымашым, лўмым вашталтымашым регистрироватлен, документлашке тєрлатышмашым пуртен, ачам (аза шочмеке) рашемден. 2001 ий гыч икшыве шочмым да мужыра‰мым регистрироватлыме пашам Мишкан районысо администрацийын ЗАГС отделжылан пуымо.

Районысо ЗАГС отделым колымшо курымышто тыгай е‰-влак вуйлатеныт: Минникамал Кадикова (1935-1936), Салбика Микишкина (1937-1985), Эллида Агеева (1986-2000).

2000 ий гыч, Уральский юридический академийым тунем пытарымеке, ЗАГС отделым Алена Терегулова вуйлаташ тў‰алын. Тачысе кечылан тиде отделыште тыгак вўдышє специалист-эксперт Лилиана Бурнашева (современный гуманитарный университет), технический пашае‰-влак – Марина Аспаева ден Данил Алымбеков тыршат. Шагалын улыт гынат, нуно шуко да кўлешан пашам шуктат. Лач тиде верыште обществын ик эн изи, но эн пе‰гыде ужашыже – еш шочеш. Тыштак юбиляр-влакым жаплат да аза-влаклан шочмо кагазым пуат.

Районысо ЗАГС отделын пашаже аклалт шогалтеш. Тудым ик гана огыл БР-се юстиций министерствын Чап грамотыж дене палемдыме. Россий ЗАГС орган-влаклан 100 ий темме вашеш Мишкан районысо ЗАГС отделын начальникше Алена Терегулова Башкортостан Республик Правительствын торжественный приемыштыжо – Конгресс-холлышто Россий Федерацийысе юстиций министерствын Чап грамотыж дене палемдалтын.

- Илыш вашталтеш, тудын дене пырля ЗАГС-ын пашашкыжат вашталтыш пура. Кызытсе саманыште кажне документ электронный формышкат кусаралтеш. Гражданский состояний актлашке тєрлатымашым пуртымаш, фамилийым, лўмым, ачалўмым вашталтыме пашат артен. Чыла тиде пенсионный реформа дене кылдалтын – пенсий марте илен шумеке, ятыр е‰ документлаштыже лўмыштым, фамлилийыштым але ачалўмыштым йо‰ылыш возымым рашемда. Тидлан кєра нуным суд да ЗАГС орган гоч тєрлаш перна, - ойла Алена Байдугановна. – Палемден кодымо шуэш: ЗАГС пуымо документ-влакын кўлешлыкышт кушкын толеш. Мемнан деке документ-влаклан опека да попечительство орган-влак, суд, прокуратура, законым аралыше орган-влак толыт. ЗАГС отделыш информацийлан тыгак избирательный комиссий-влак (сайлыше-влак спискым ышташ), пенсионный да налоговый, калыкым социально аралыше орган-влак толыт.

Кызыт ятыр е‰ еш-влакын пе‰гыдылыкышт лушкымым палемда. Тидлан кєра самырык-влак мужыра‰мыштым регистрироватлаш огыт вашке. Пырля, конешне, регистраций деч поснат илаш лиеш – е‰-влакын тыгай правашт уло. Но палемден кодымо шуэш: ЗАГС-ыште регистрироватлыме мужыра‰маш веле вате ден марийын, но нунын деч коч икшыве-влакын праваштым арала.

2018 ий Башкортостан Республикыште Идалык еш семын увертаралтын. Йєн дене пайдаланен, районышто илыше кажне е‰ым Еш идалык дене саламлем да тазалыкым, порылыкым, пиалым, йєратымашым тыланем!

Венера АГЛЯМОВА.