Чылажат йєратымаш гыч тўналеш

Чылажат йєратымаш гыч тў‰алеш

Ардаш кыдалаш школышто туныктышо Ирина Ишкуатова шке пиалжым профессийыштыже муын

Йєратымаш - тиде, очыни, айдемын чоныштыжо шочшо эн поро шижмаш… Мыйын героем Ирина Ишкуатова ты шотышто пиалан улеш. Изинекак тудо келшен илыше ешыште кушкын. Вет лач еш гына ўшанле э‰ертыш улеш. Тушто тыйым эре умылат, йєратат, полшаш тыршат.

Иринан ача-аваже - Бахтияр ден Ольга Яркеевмыт шке икшывыштым лишыл е‰-влакым йєраташ, моло-влакым пагалаш, йо‰ылышым ыштыше-влакым проститлаш туныктеныт. Моло-влакым колышташ, нелым се‰аш, ончылан шындыме цельыш шуаш, эрыкан лияш, неле ситуаций гыч лекташ туныктен воспитатленыт.

Йєратымашым молылан пуаш тунемман. Конешне, чылалан тудым пуаш ок лий, но кажныже вуча. Йєратымашым, азапланымашым йоча-влаклан пуаш огыл гын, кєлан вара пуэт? «Шонымаш - тиде урлык пырче, нунылан кушкашышт сай мланде да тўткын ончымаш кўлыт», - ойлат калыкыште.

- Мый изинекак туныктышо лияш шоненам, - шарналта Ирина Бахтияровна. Изи улмем годымак мє‰гыштє школ дене модаш йєратенам, шўжарем-влакым туныктенам. А нунышт мыйын визытын улыт. Мыйын тыгай койышем ужын, авам туныктышылан тунемаш темлен.

Школ деч вара Уфасе индустриально-педагогический техникумыш тунемаш пуренам. Техникум деч вара Нуриман районысо шочмо Старобедеево ялышкем пєртылынам. Черчений ден рисованийым туныктышылан ышташ тў‰альым. 1991 ийыште ончыкылык пелашем Николай Ишкуатовым вашлийым.

Тиде йєратымашым кок е‰лан пайлыме тат лийын. Илыш вашталтын. Тыге тудо Мишкан районыш толын. Ваксола школышто тў‰алтыш класслаште туныкташ тў‰алын. 15 ий ты пашам шуктен, кажне кечын йолын коштын. Тў‰алтыш класслаште туныктышо - йоча чоным таптыше улеш. Тудо кажне тунемше деке шке сравочшым кычалеш, койыш-шоктышлан негызым пышта, йоча чонышто порылыкым шуара,

илышыште мо сай улмылан туныкта. А йоча чыла чонышкыжо пышта. Республикыштына пошкырт йылмым туныкташ тў‰алмеке, Ирина Бахтиярова ты пашашке ушнен. БашГУ-н Бирский филиалышкыже заочно тунемаш пурен. Пошкырт йылме да литературым туныктышо специальностьым налын. Ардаш кыдалаш школышто да тудын филиаллаштыже пашам ышташ тў‰алын. Тудо йоча-влаклан шинчымашым,

опытым, чон шокшыжым пуа.

Тудлан кажне йоча - тиде изи тўня. Кажныжын шке проблемыже, сайже да осалже уло. Тудо йочалан илышыште шке вержым муаш, шкалан ўшанаш, шкем да йырысе тўням йєраташ туныкташ тырша. Тышкыже кажне дене мутланен, йочалан шкем се‰ыше семын шижаш условийым ыштыме гоч шуаш лиеш. Шке ончылан да йоча-влак ончылан се‰ымашке шуаш, творческий кушкаш цельым шындыман. Сандене тудо шкеже да тунемшыже-влак кажне ийын тўрлє муниципальный, районный, республиканский да тўнямбал конкурс ден фестивальлаште участвоватлат. Ик гана веле огыл се‰ыше да призер радамыш лектыныт.

Пошкырт йылме дене тудын тунемшыже-влак районный олимпиадыште участвоватлат. «Урал Батыр» конкурсым Ардаш школын командыж деч посна ужашат ок лий, очыни. Ик гана веле огыл Ирина Бахтиярован воспитанникше-влак районын чапшым зональный да республиканский конкурслаште араленыт. «Пою мою республику» сочинений конкурсышто тунемшыже-влак чолган участвоватлат, чўчкыдынак се‰ыше да призер радамыш лектыт. Кокымшо ий почела «Урал Батыр» пошкырт калык эпосым тўрлє йылме дене лудмо конкурсышто участвоватлат. 2017 ийыште ик тунемшыже эпосым марла эн сай лудын.

Ирина Бахтиярова ойла: «Мый шке тунемшем-влаклан чон шокшемым, шинчымашым, опытым пуаш тыршем. Тиде паша мылам моткоч келша. Сандене иктаж-кє мый дечем «Профессиет могай?» манын йодеш гын, кугешнен каласем: «Туныктышо!»

Туныктышо лияш шонымем шукталтын. Школышто 27 ий ыштем. Кужу жап тунемше-влак дене ыштышыла умылет, ты пашалан чон, шўм да йєратымаш кўлыт».

Тений Ирина Бахтиярова 9-ше классым луктын. Тунемше-влак экзаменым сайын сдатлен, 10 классыш вонченыт. Тудлан пашаштыже ончыкыжымат се‰ымашым, поро тунемше-влакым, тазалыкым, тыныслыкым да сай илышым тыланыме шуэш.

Г. ИГНАЕВА, Ардаш школышто руш йылмым да литературым туныктышо.