Башкирий мучко

Башкирий мучко

«Путник» йоча-юношеский туризм рўдер шуко кечаш туристический походым эртарен

Мемнан туристна-влак кажне ийын ик маршрут дене коштыныт, но тений нунылан йєршын у маршрутым ямдылыме. Тудо республикысе кандаш район гоч эртен.

Турист-влак группым вуйлаташ У. Небогатиковалан, Е. Биктышевалан да мылам, Н. Кошиевалан ўшаненыт. Походышко кодшо тунемме ийыште «Путник» рўдерын линийже дене тўрлє мероприятийлаште ойыртемалтше-влак да пўртўсым йєратыше тунемше-влак Мишкан, Нерге, Изи Накаряк школла гыч миеныт. Нунын коклаште всероссийский, республиканский, районный мероприятийлаште (спортивный туризм, госсимволикым палыме, «Отечествын корныж дене», «Безопасность школ», «Соцветие курая», «Талант шонанпыл») эртарыме мероприятийлаште се‰ыше-влак лийыныт.

Теве тыгай состав дене ме тора корныш тарванышна. Мемнан маршрутын икымше пунктшо Белорецкий район лийын. Инзер посёлок лишне

чарненна. Малый Инзер э‰ер воктене лагерь дене шогалынна. Тиде э‰ер идалык мучко чот йўштє вўдан да моткоч писын йогышан курык э‰ерлан шотлалтеш. Сандене тушто вўд дене кошташ йєратыше турист-влак да колызо-влак моткоч шукын лийыт.

Икымше кече - тиде палыме лиймаш, икте-весым шымлымаш. «Кукушка» мемнам изи, шагал е‰ан «Айгир» станциеш коден, курык серыш шпал дене километр утла йолын кайыман. Теве ме курык сер йымалне шогена. Айгир але Караташ курык (кўкшытшє 750 метр) -

республикысе турист-влак коклаште чапланыше вер.

Эрдене ме кумдан палыме «Шульган-таш» (Капова пещера) курык помышыш кайышна. Тудо Бурзян районышто верланен да акрет историйым арала. Тиде курык помыш нерген колдымо е‰же мемнан республикыште уке, шонем. Палеолит эпохысо да Той курымысо

оргинальный сўрет-влак верланыме залышке корно петыралтын - 15 минуташ экскурсий икымше этажыште ыштыме акрет годсо е‰-влакын

сўрет копийышт дене гына палдара. Тидыжат кумда элнан могай улмыжым палаш, мемнан йыр эше мыняр шуко палыдыме-влак улмым

умылаш полша. Вес кечынжат ме эрденак кынелынна - маршрутнан вес пунктышкыжо, тудын вўдан ужашышкыже каенна. Ме Юмагузинский ГЭС-ыш миенна. Изирак курык гыч кумдан шарлыше вўдым куанен онченна. А Нугушский водохранилищыш мийымеке, ме тунар чот єрынна. Юмагузинский дене та‰астарымаште тудо кок-кум гана кугурак.

Вес пункт - Шихан Торатау (Тратау). Тудыжо Ишимбай районышто верланен, Стерлитамакский шихан-влак радамыш пура. Вара ме Гафурийский районыш кайышна. Тушто єрыктарыше «Великолепный страус» фермыш мийышна. Фермыште африканский страус, Эму страус, рывыж иге-влак, верблюд, шордо, павлин, лама, пеш шуко тўрлє моло кайык, тўрлє пунан да пундымо чыве-влак, кўрка, цесарка-влак илат. Чылаштын лўмыштым ойлен пытарашат ок лий.

Тидым шке шинча дене ужаш кўлеш. Янлык ден кайык-влак фермыште пеш сайын илат. Ме нуным куанен онченна.

Корно кеч-могай о‰ай лиеш гынат, мє‰гє пєртылмє жапым нимо дене от та‰астаре. Мутат уке, поход пеш кугу шарнымашым кода, мемнан чоннам уэмда, шонымашнам вашталта… А., госсимволикым палыме шотышто конкурсын призержо:

«Ме икмыняр сай верыште лийынна, но эн чотшо мылам Айгирыш кўзымаш келшен. Изи Ямантау курыкым да Инзер э‰ерым кўшыч онченна, шулдыр лиеш гын, чо‰ештен каяш ямде лийынна. Айгирыш кўзымаш у вийым ешара да чонышко ласкалыкым шы‰дара».

А., «Самырык фотограф» йоча ушемын воспитанникше: «Мылам эн чотшо Айгир курык да Нугушевский водохранилище келшеныт. Айгирын сєрал верже-влак мыйын ушыштем да фотокарточкыште эрелан кодыт».

Р.: «Тиде поход пеш кугу шарнымашым, умылаш лийдыме шижмашым коден. Мый шкемым пўртўсын ужашыжлан шотлаш тў‰алынам».

А., спортивный туризм дене республиканский та‰асымашын се‰ышыже, «Соцветие курайыште» участвоватлен: «Тиде лагерьыш мый ынде визымше гана миенам, эше уло кумылын каем.

Вет цивилизаций деч тораште гына тый пўртўс дене ушныметым шижат. Тиде атмосферым нимогай шомак дене ойлаш ок лий, сандене тушко шке пурен лекман».

А.: «Эн чотшо Айгир курыкыш кўзымє да Нугушский водохранилище келшеныт. Вет нине вер-влак моткоч мотор улыт. Пўртўсын кугу вийжым

шижат».

А., «Отечествын корныжо», «Соцветие курая» конкурслаште се‰ыше: «Шульган Таш курык помышыш мийымаш пайдале лийын. Ме пеш шуко о‰айым ужынна, шуко уым пален нална, Башкортостан нерген шке шинчымашнам пойдаренна…»

Н. КОШИЕВА.