Макым аралымылан приговор
Бирский межрайонный суд Сабай ялыште илыше 56 ияш ўдырамаш шо- тышто приговорым луктын. Тудо РФ УК-н 228-ше статьян 1-ше ужашыштыже ончыктымо преступленийым ыштымылан (наркотический средствам закондымын налме, шке кўлмылан аралыме) титаклалтеш.
Кодший шыжым судитлалтше вича воктенже кушшо макым ужын, икмыняр мак олымым кўрлын налын да выньык гай пидын леваш йымаке кошташ сакен. Варажым тудым тўрлє кочкышым ямдылыме годым кучылташ шонен. Мак олым наркотический средства радамыш пурталтын да Российыште тудым кучылташ чарыме. Поген налме мак олым 55 грамм лийын, а тидыже РФ правительствын пунчалже почеш шукылан шотлалтеш.
Судитлалтше шке титакшым тўрыснек умылен да тыге ыштымыжлан чот єкынен. Суд тудлан илыме верыштыже 300 шагат обязательный пашам шукташ пунчалым луктын.
Мишкан районысо мировой судья Кемий ялыште илыше 52 ияш пєръе‰ шотышто уголовный делам ончен. Тудо РФ УК-н 160 статьян 1 ужашыштыже ончыктымо преступленийым ыштымылан (титаканлан ўшанен пуымо погым шкалан поген налмаш, шолыштмаш) титаклалтын.
Титакан е‰ йолташыж дене пырля аракам йўыныт. Арака ситен огыл, тудо титаклалтше е‰ым магазиныш миен толаш йодын да 5000 те‰геаш оксам пуэн. Йолташын йодмыжым шуктен, титакан е‰ аракам да тўрлє кочкышым 576 те‰гелан налын. Сдача укелан кєра
продавец 5000 те‰геаш оксам налын огыл. Тунам титаклалтше шкенжын 1000 те‰геаш оксаж дене тўлен. Варажым йолташыжлан 5000 те‰геашым пуэн огыл, лач тўжем те‰геаш деч кодшо 424 те‰гем гына пєртылтен.
Окса йоммым э‰гекыш логалше е‰ын пырля илыме ўдырамашыже пален налын.
Судебный заседаний годым титакыш логалше е‰ уголовный делам петыраш йодмашым возен, титакан е‰ титакшым тўрыснек шєрен, оксам пєртылтен. Суд сторона-влакын келшымыштлан кєра уголовный делам петырен.
Икшыве верч азапланымаш - ача-ава-влакын обязанностьышт
Бирский районын мировой судьяже Кигазытамак ялыште илыше 50 ияш ўдырамаш шотышто приговорым луктын. Тудо РФ УК-н 157-ше статьян 1-ше ужашыштыже ончыктымо преступленийым ыштымылан (икшывым ончаш оксам тўлыдымылан) титаклалтын.
Титаклалтше е‰ деч 12 ияш эргыже шотышто 2016 ий 7 декабрьыште ава правам поген налме деч вара чыла тўрлє парышыжын ужашыжым икшывыжым ашнаш тўлышаш лийын. Суд рашемден, 2017 ий 28 декабрь гыч 2018 ий 12 февраль марте судитлалтше эргыжым ашнаш оксам колтен огыл, нигушто пашам ыштен огыл, аракам йўын. Тиде жаплан тудын 48832 те‰геат 70 ыр парымже погынен, а чумыр жапыште 136784 те‰геат 40 ыр чумырген.
РФ Конституцийыште палемдыме, икшывым ончаш ача-аван вияш обязанностьышт. Тидын годым гражданинын пашадарже уло але уке ок ончалт. Судитлалтше е‰ шке титакшым тўрыснек умылен, судлан пашашке пураш да оксам тўлаш тў‰алаш сєрен. Суд тудым 6 тылзылан тєрланыме пашам ышташ да 5 процент пашадаржым государствылан кучен кодаш пунчалым луктын.
Паша законодательствым пудыртымо факт лийын
Районын прокуратурыжо верысе озанлык-влакым текшырен лектын. Текшырымаш ончыктен, Монар сельсоветыште ик предприниматель паша законодательствым тўрыснек шуктен огыл.
Пашае‰-влаклан паша договорын кокымшо экземпляржым кидышкышт пуэн огыл, тыгак нунын паша вер нерген условийышт лийын огыл. А тудыжо договорым ыштыме годым обязательно лийшаш.
Текшырымашын результатше почеш индивидуальный предпринимательлан РФ КоАП-ын 5.27 статьян 1-ше ужашыже, 5.27 статьян 4-ше ужашыже почеш административный производствым почын да 5000 те‰ге штрафым тўлаш ыштен.
Сельсовет-влаклан представленийым лукмо
Закон дене келшышын, верысе самоуправлений орган-влак шке граница кєргыштышт чрезвычайный ситуаций годым лийше э‰гекым кора‰дышаш, тыгак пожарный безопасность шотышто тў‰алтыш мера-влакым шуктышаш улыт. Пожарный безопасность шотышто чодыра пожар-влакым йєртымє планым ямдылышаш да пе‰гыдемдышаш улыт.
Текшырымаш ончыктен, 2018 ийысе шошо ке‰еж жапыште пожарный без- опасность шотышто планышке тўрлє мероприятий-влак пурталтыныт. Тыште пожарный оборудований-влакым олмыктымо, пожарный машина-влакым заправитлыме, вўд налме верышке
пе‰гыде леведышан корным ыштыме да молат улыт. Нуным шукташ ешартыш оксам муман.
А сельский поселений-влак пожарный безопасность шотышто мероприятий-влакым эртараш оксам ойырен огытыл. Окса уке годым нормативный правовой акт-влакым шукташ огеш лий.
Текшырымаш почеш 13 сельский поселений шотышто представленийым возымо, нуно лишыл жапыште ончалтшаш улыт.
Прокуратура тулык йоча-влакын интересыштым арала
Мемнан деке тулык йоча-влак илыме верым налме шотышто праваштым пудыртымо нерген йодмаш дене толыныт. Закон дене келшышын, нуно ийготыш шумекышт чыла шотыштат йєнан илыме верым налшаш улыт.
18 ийыш шумекышт да образовательный учрежденийым тунем пытарымеке, тулык йоча-влаклан илыме верым пуымо огыл. Районысо опека орган-влакын пашам ыштыдымыштлан кєра мемнан деке толшо тулык йоча-влакын правашт пудырталтын.
Текшырымашын результатше почеш судышко йодмашлам колтымо. Муниципальный район администраций палемдыме радам почеш чыла шотыштат йєнан илыме верым пуышаш. Гражданский делам колышташ палемдыме.
Н. САРБАЕВА, прокурорын полышкалышыже.